کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ نوشته‌ و تدوین کریم نیکونظر و گروهی از نویسندگان و راویان است که نشر رادیو تراژدی - نگاه نو تهران آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی با گویندگی کریم نیکونظر و گروه گویندگان منتشر شده و به جنگی ۳۸ روزه در ایران می‌پردازد که از دل تماس‌های اورژانس اجتماعی، روایت امدادگران، نویسندگان، شاعران و شهروندان عادی بازسازی شده است. شنونده در این اثر با تلفن‌های هراسان کودکان، گزارش‌های میدانی از تهران، بوشهر، بندرعباس، خارک، شیراز، انزلی و مشهد و نیز متن‌هایی تحلیلی و احساسی درباره جنگ، تنگه هرمز، خیر جمعی و معنای «سمت درست تاریخ» روبه‌رو می‌شود.

درباره کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ یک کتاب صوتی روایی-مستندی است که کریم نیکونظر آن را به‌عنوان دومین شماره ویژه جنگ رادیو تراژدی ساخته است. در این کتاب صوتی جنگی ۳۸ روزه روایت شده که از نهم اسفند ۱۴۰۴ با حمله به تهران آغاز می‌شود و در دو نوبت حمله به ۲۰ استان کشور گسترش پیدا می‌کند. کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ با تلفن‌های کودکان به اورژانس اجتماعی شروع می‌شود؛ کودکانی که زیر صدای آژیر و بمباران از ترس، تنهایی و شایعه‌ها حرف می‌زنند و در عین حال شعر حفظ می‌کنند و از مدرسه و خانواده می‌گویند. همین صداها نقطه عزیمت اثری است که می‌خواهد جنگ را نه در سطح آمار و تحلیل‌های رسمی که در سطح تجربه زیسته آدم‌های عادی نشان دهد. در ادامه کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ شنونده وارد لایه‌های مختلف این تجربه می‌شود: از توصیف تنگه هرمز و ریشه اسطوره‌ای نام آن در اهورامزدا و مفهوم «کارزار» به‌معنای چاره‌گری تا روایت‌های بسیار خشن و عریان امدادگران از پیکرهای تکه‌تکه‌شده در تهران و محله‌هایی مثل مجیدیه. متن‌هایی از مصطفی مستور، محمد رضایی‌ راد، مهدی ربی، الهام فلاح، قاسم فتحی، فاطمه علی‌اصغر، فرزانه قنبری و دیگران در کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ خوانده می‌شود که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به جنگ نگاه کرده‌اند؛ از ترکیب احساسات و «خیر جمعی» تا عذاب وجدان شهرهای دور از خط مقدم، از پروژه شخصی «سبک‌سازی» و مهاجرت ناتمام تا ویرانی کاخ گلستان، سعدآباد، نقش جهان و مجلس سنا. کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ ساختاری فصل‌بندی‌شده به‌معنای کلاسیک ندارد اما می‌توان در آن چند محور تشخیص داد: محور تماس‌ها و صداهای زنده، محور روایت‌های شهری (تهران، بوشهر، بندرعباس، خارک، شیراز، انزلی، مشهد)، محور تأملات نظری درباره تصویر، «سمت درست تاریخ» و خیر جمعی و محور میراث فرهنگی و معنای نابودی. این کتاب صوتی با رفت‌وآمد میان شعر، نثر تحلیلی، گزارش میدانی و مونولوگ‌های شخصی، تصویری چندصدایی از جنگ می‌سازد که در آن هم صدای کودک شنیده می‌شود هم صدای امدادگر، شاعر، خبرنگار و شهروندی که فقط می‌خواهد گلدانش را نجات دهد.

خلاصه کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ جنگی ۳۸ روزه را از دل روایت‌های پراکنده و شخصی بازسازی می‌کند. محور اثر این است که «واقعیت جنگ» در آمار و نمودار خلاصه نمی‌شود بلکه در صداها، ترس‌ها، انتخاب‌ها و جزئیات روزمره شکل می‌گیرد. شنونده با تلفن‌های کودکان به اورژانس، روایت امدادگران از صحنه‌های دلخراش تهران، تجربه مردم بندرعباس، بوشهر، خارک، شیراز، انزلی و مشهد و نیز متن‌هایی درباره تنگه هرمز، اسطوره هرمز و اهریمن، مفهوم خیر جمعی و نقد عبارت «سمت درست تاریخ» روبه‌رو است. کتاب نشان می‌دهد چگونه تصویر و رسانه می‌توانند جنگ را «هدفمند» و تمیز جلوه دهند درحالی‌که واقعیت، بدن‌های تکه‌تکه، شهرهای ویران، آوارگی، آلودگی و سوگواری است و در عین حال رگه‌های سرسخت زندگی، مهربانی و مقاومت جمعی خاموش نمی‌شود.

چرا باید کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ را بشنویم؟

این کتاب صوتی امکان شنیدن جنگ از زبان کسانی را فراهم کرده است که آن را زندگی کرده‌اند نه فقط تحلیل کرده‌اند. شنونده در آن کتاب با ترکیبی از شعر، روایت شخصی، گزارش میدانی و تأمل نظری روبه‌رو می‌شود که هم خشونت عریان جنگ را نشان می‌دهد هم پرسش‌های عمیق‌تری درباره اخلاق، تصویر، خیر جمعی و معنای بقا در دل ویرانی طرح کرده است.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تجربه زیسته جنگ، مطالعات اجتماعی و سیاسی، روایت‌های شهری، حافظه جمعی و نسبت رسانه و خشونت علاقه‌مندند یا می‌خواهند جنگ را فراتر از شعارها و آمار، از زاویه نگاه کودکان، امدادگران، نویسندگان و شهروندان عادی در شهرهای مختلف ایران بشنوند.