
انسان آموخته است در تجربهی سوگ، با طیکردن مراحل عاطفی و روانی خاصی پس از مدتی با فقدان کنار بیاید. اما همه حالات یکسانی را تجربه نمیکنند. گاهی روان آسیبدیده، فرو میپاشد و با شیوههای نادرستی چون انکار و دلیلتراشی، به تدریج تعریف خود را از واقعیت از دست میدهد. حصیر داستان سیر روانی مردی پس از تجربهی مرگ همسرش بر اثر سرطان است. مارکوس مالت، نویسندهی فرانسوی در این نوولا، تمرکز خود را بر حالات روحی تاریک این مرد در قیاسهای بدخواهیگونهاش میان خود و همسایهی بهظاهر خوشبختش گذاشته است. مالت در این نوولای کوتاه روانشناختی، از طریق واگویههای درونی مرد به پرسشهای فلسفی دردناکی میپردازد: فاصلهی میان سوگ و جنون چه اندازه است؟ چگونه با احساس افراطی بیعدالتی و قربانی تقدیر بودن میتوان از دیگران انسانیتزدایی کرد؟
در این یادداشت، علاوه بر معرفی و بررسی، به نقد و کاوش کیفیت روایی و روانشناختی این اثر خواهیم پرداخت. اگر دوست دارید اضطراب، وسواس و آشفتگی ذهن راوی را از نزدیک احساس کنید، پیشنهاد میکنیم کتاب صوتی «حصیر» را با صدای هوتن شکیبا در طاقچه بشنوید. اجرای شنیدنی شکیبا، تجربهی متفاوت و جذابی از همراهشدن با این داستان روانشناختی رقم میزند.
نقد کتاب حصیر
هشدار: این یادداشت بخشی از کلیات کتاب را فاش میکند.
حصیر در محتوای محوری خود انتخاب موفقی به شمار میآید. از این جهت که پرسشبرانگیز است و سؤالهای مهمی را طرح میکند. این سؤالها تنها در سطح اول روایت طرح نمیشوند بلکه به کل زندگی و مسائل بنیادین انسانی تسری مییابند. حصیر دربارهی سقوط یک مرد از سوگ به جنون نیست. بلکه روایت ناتوانی انسان در پذیرفتن رنجهایی است که برای علت رخداد آن توجیهی پیدا نمیکند. اینکه تنش …