یکی از ناشران خوشذوق کتاب کودک که مجموعهای دلنشین از کتابهای کودکانه دربارهی مفاخر ایران منتشر میکند، چندی پیش از من خواست که یک عنوان از مجموعه کتابهای «انسانهای کوچک، آرزوهای بزرگ» را بنویسم. من هم صبحی مهتدی را به دلیل جایگاهی که در شکلگیری و نهادینهسازی ادبیات کودک در ایران داشته است پیشنهاد کردم. صبحی بیشک از پیشگامان و چهرههای موثر ادبیات کودک است. عناوینی چون اولین قصهگوی رادیوی ملی ایران و اولین بازنویس افسانهها و قصههای عامیانه برای کودکان ایرانی سبب شده است که فراتر از ادبیات کودک، نام او در تاریخ ادبیات و فرهنگ معاصر کشورمان نیز ماندگار شود. ناشر پیشنهاد مرا پذیرفت و من هم مشغول مرور منابع و یادداشتهای قدیمیام در اینباره شدم. طراحی ده صحنه لازم برای نوشتن کتاب را تمام کرده بودم که ناشر اطلاع داد همکارانش به طور جدی نگران ناشناس بودن صبحی در میان عموم مردم و فروش نرفتن کتاب هستند و از من خواست که شخصیت دیگری را انتخاب کنم. به هر حال حاصل آن مرور ناکام و تأمل ناتمام این چند سطر است که به گمانم دربردارندهی چند نکتهی کمتر گفته شده و اصلاح برخی اغلاط رایج دربارهی شخصیت و زندگی صبحی است.
۱ـ همهی منابع نوشتهشده دربارهی صبحی، به صراحت یا تلویح از کاشان به عنوان محل تولد او یاد کردهاند. این برداشت ناشی از آن است که در هر دو زندگینامهی خودنوشت صبحی، او بحث را از پدربزرگش در کاشان که شیعه بوده و همسری بهایی داشته آغاز کرده است.
اما گرچه صبحی به صراحت از محل تولد خود سخن نگفته، از مهاجرت مادربزرگش به تهران و از سکونت و اشتغال و ازدواج پدرش در تهران یاد کرده است. همچنین در خاطرات خود او و دیگران از تحصیل او از بدو امر در مدارس ابتدایی بهائیان تهران یاد …
