بلندگوهای حق و قلب‌‌های ناشنوای خوارج

فرستادگان امیرالمؤمنین به سوی خوارج

حَکَمیت در دومه الجندل[۱] در جریان بود. امیرالمؤمنین علی(ع)، نمایندگانی را به حرورا، مقر اصلی خوارج فرستادند تا بلکه با گفتگو و از راه مسالمت‌آمیز، آنان را بازگردانند. در تاریخ آمده است که ابن عباس، ابواَیوب انصاری، براء بن عازب، صعصعه بن صوحان، قیس بن سعد و ابن ابی عقب از جمله این نمایندگان بودند. چه بسا تعداد فرستادگان آن حضرت، از این هم بیشتر باشد. طول این گفت‌وگوها را مورخان تا شش‌ماه هم اعلام کرده‌اند. امیرالمؤمنین(ع) ابتدا برای بازشدن باب گفتگو، ابن عباس، پسرعموی عالم و فصیح خود را به‌سوی خوارج فرستادند. ابن عباس با خوارج صحبت کرد و دوباره به کوفه برگشت. در برخی نقل‌ها، گزارش شده که او سه روز در میان خوارج ماند و با آنان سخن گفت. وقتی نزد حضرت امیر(ع) بازگشت، ایشان پرسیدند:

«چه دیدی؟» ابن عباس گفت: «به خدا نمی‌دانم آن‌ها چه هستند!» امام فرمودند: «آن‌ها را منافق دیدی؟» گفت: «به خدا سوگند، سیمای آن‌ها …