کتاب سال شمار تاریخ استان بوشهر (جلد اول)

کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) نوشته بهمن حق شناس، رخدادهای این منطقه را بر اساس ترتیب وقوع کنار هم قرار می‌دهد. موضوع این کتاب فقط تاریخ یک بندر نیست؛ محوطه‌های باستانی، شهرهای ساحلی، ارتباطات دریایی و تحولات سیاسی نیز در این بررسی جای دارند. نویسنده برای هر رویداد، مأخذ آورده و در موارد لازم، اختلاف گزارش‌ها را توضیح داده است. عبدالکریم مشایخی مقدمه‌ی این کتاب را نوشته و نشر سنجاق نسخه‌ی الکترونیکی آن کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سال شمار تاریخ استان بوشهر (جلد اول)

کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) حاصل گردآوری و تنظیم اطلاعات تاریخی بهمن حق شناس درباره‌ی سرزمینی در کرانه‌های شمالی خلیج فارس است. این جلد، تاریخ منطقه را از نشانه‌های استقرار انسان تا پایان فرمانروایی محمدشاه قاجار دنبال می‌کند. نویسنده، زمان وقوع را مبنای تنظیم مطالب قرار داده است؛ بنابراین موضوعاتی مانند باستان‌شناسی، تجارت و حکمرانی در امتداد تقویم به هم می‌رسند. این شیوه امکان مشاهده‌ی تقدم و تأخر حوادث را فراهم می‌کند و جایگاه هر رویداد را در میان اتفاقات دیگر نشان می‌دهد. مطالب به شهر بوشهر محدود نیستند و مناطقی مانند جم، کنگان، گناوه و دشتستان را نیز دربرمی‌گیرند. دست‌افزارهای سنگی، سفالینه‌ها، بقایای کوره‌ها و آجرنبشته‌ها از شواهدی هستند که برای معرفی پیشینه‌ی سکونت و فعالیت انسان مطرح شده‌اند. نویسنده در مقدمه، محدودیت منابع مکتوب مربوط به دوره‌های کهن را توضیح داده است؛ به همین دلیل، سهم رویدادهای دوره‌ی افشاریه به بعد بیشتر است.
کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) برای ثبت هر مدخل، سه جزء اصلی دارد: تاریخ و شرح رویداد، منابع و توضیحات تکمیلی. تاریخ‌ها بر پایه‌ی گاه‌شماری میلادی، خورشیدی و قمری ارائه می‌شوند. بخش منابع، نام کوتاه مأخذ و صفحه‌ی مربوط را مشخص می‌کند و بخش توضیحات، محل درج اطلاعات بیشتر یا روایت‌های متفاوت است. نویسنده در برخی مدخل‌ها، تفاوت نظر منابع درباره‌ی قدمت یک محوطه، نام یک مکان یا تاریخ یک واقعه را کنار هم آورده است. سه فهرست نیز مسیرهای جداگانه‌ای برای جست‌وجو فراهم می‌کنند: دوره‌ها و سلسله‌های حاکم بر ایران، برخی رویدادهای برجسته‌ی استان و اسامی اشخاص به‌ترتیب سال تولد. بخش‌هایی با عنوان دوران پیش از تاریخ و دوره ایلامی‌ها، نمونه‌هایی از تقسیم مطالب هستند. مقدمه‌ی عبدالکریم مشایخی نیز پیش از ورود به رویدادها، اهمیت پیوند زمان و تاریخ‌نویسی را بررسی کرده است. خواندن این مجموعه، علاوه‌بر آشنایی با وقایع، شیوه‌ی کنار هم قراردادن گزارش‌های پراکنده‌ی تاریخ محلی را نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب سال شمار تاریخ استان بوشهر (جلد اول)

کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) تاریخ منطقه را از شواهد زندگی انسان در محوطه‌های پیشاتاریخی آغاز می‌کند. ابزارهای سنگی جم و کنگان، کوره‌های سفالگری شبه‌جزیره‌ی بوشهر و یافته‌های چهارروستایی، بخشی از این مسیر هستند. مطالب سپس به لیان و ارتباط منطقه با قلمرو ایلام می‌رسند. نویسنده، نام‌ها و مکان‌های تاریخی را همراه با گزارش منابع معرفی می‌کند و تفاوت بعضی دیدگاه‌ها را نیز ثبت کرده است. مسیر تاریخی این جلد، جایگاه بندرها و ارتباطات دریایی را در کنار دگرگونی‌های حکومتی دنبال می‌کند. انتخاب بوشهر برای فعالیت‌های دریایی نادرشاه، گسترش تجارت در دوره‌ی زندیه و حضور نمایندگی‌های خارجی، از موضوعات این بررسی‌اند. دغدغه‌ی اصلی نویسنده، پیوندزدن اطلاعات پراکنده در یک ترتیب زمانی است تا پیشینه‌ی سرزمینی استان، نه به‌شکل مجموعه‌ای از خبرهای جداافتاده، بلکه در ارتباط با رویدادهای پیش و پس شناخته شود.

چرا باید کتاب سال شمار تاریخ استان بوشهر (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• ترتیب زمانی مطالب، دنبال‌کردن تقدم و تأخر رویدادهای منطقه را آسان‌تر می‌کند.
• ارجاع به مأخذ و صفحه، امکان پیگیری گزارش‌ها در منابع اصلی را فراهم می‌کند.
• توضیحات تکمیلی، اختلاف بعضی روایت‌ها و تاریخ‌گذاری‌ها را نشان می‌دهند.
• گستره‌ی جغرافیایی مطالب، شناخت تاریخ استان را از محدوده‌ی شهر بوشهر فراتر می‌برد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سال‌شمار تاریخ استان بوشهر (پیشا تاریخ تا پایان سلطنت محمدشاه قاجار) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ محلی بوشهر و سواحل خلیج فارس.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به ترتیب زمانی وقایع و مأخذ گزارش‌ها نیاز دارند.
• خوانندگان علاقه‌مند به محوطه‌های باستانی و پیشینه‌ی بندرهای جنوب ایران.