کتاب مردگان ناشاد

کتاب مردگان ناشاد نوشته رضا نعمتی، قصه‌ی پزشکی نویسنده به نام بابک است که دیدار دوباره با دوست دوران کودکی‌اش، او را به جست‌وجو در گذشته می‌کشاند. کورش در آسایشگاه روانی بستری است و خاطراتش از عشق، فقدان و جست‌وجوی گنج، مرز روشنی با خیال ندارند. بابک برای کمک به شناخت وضعیت دوستش، خاطرات مشترک‌شان را بازگو می‌کند؛ اما خودش نیز به حافظه‌اش اطمینان ندارد. نشر مرکب هنر این رمان را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مردگان ناشاد

کتاب مردگان ناشاد اثر رضا نعمتی، رمانی با فضای تیره، موقعیت‌های وهم‌آلود و پرسش‌هایی درباره‌ی حافظه، جنون و مسئولیت است. بابک، راوی اول‌شخص قصه، پزشکی است که داستان هم می‌نویسد. او بازگویی گذشته را به گشودن زخمی کهنه تشبیه می‌کند؛ زخمی که پنهان‌ماندنش به معنای التیام نیست. این تصویر، نسبت راوی با خاطرات و آدم‌های پیرامونش را روشن می‌کند. بابک فقط شاهد اتفاق‌ها نیست؛ قضاوت می‌کند، از حقیقت فاصله می‌گیرد و گاهی انگیزه‌های ناخوشایند خودش را نیز آشکار می‌کند. اعتراف او به حسادت، میل به آزردن دیگران و تردید در درستی خاطراتش، اعتماد به گفته‌هایش را دشوار می‌سازد.

خواننده باید میان آنچه اتفاق افتاده، آنچه راوی به یاد می‌آورد و آنچه شخصیت‌ها باور دارند، فاصله بگذارد. فضای آسایشگاه، نگهبانان و محدودیت رفت‌وآمد، حس گرفتاری را از همان آغاز شکل می‌دهند. خاطرات جنگ و کودکی در دره‌ی جغاتو نیز نشان می‌دهند که پریشانی شخصیت‌ها از زندگی شخصی و تجربه‌های مشترک‌شان جدا نیست.

کتاب مردگان ناشاد، افسانه‌ی محلی را در کنار خاطره و زندگی روزمره قرار داده است. داستان پهلوانی به نام کورش، محبوبش فریبا و اسبی به نام سمند، برای دوست بابک صرفاً قصه‌ای شنیدنی نیست. نام‌ها و موقعیت‌های این افسانه با زندگی او پیوند پیدا کرده‌اند و بر برداشتش از سرنوشت خود اثر می‌گذارند. روایت‌های متفاوت افسانه نیز قطعیت را کم‌رنگ می‌کنند؛ هر بازگویی، رابطه‌ی عشق، خیانت و مرگ را به‌ شکلی دیگر توضیح می‌دهد.

رضا نعمتی در کنار این فضای رازآلود، محافل ادبی و مناسبات شهرت را از چشم انتقادی بابک نشان داده است. کارگاه داستان‌نویسی و مراسم رونمایی، فرصت‌هایی برای نمایش خودخواهی، رقابت و فاصله‌ی ادعا با رفتار آدم‌ها هستند. لحن نیش‌دار راوی در این موقعیت‌ها، با اندوه و هراس بخش‌های دیگر تضاد دارد. تصویرهای پزشکی، توصیف بدن و نشانه‌های فرسودگی نیز در سراسر روایت حضور دارند. این جزئیات، دغدغه‌ی مرگ را از یک بحث ذهنی به تجربه‌ای جسمانی تبدیل می‌کنند. رمان از خلال این فضاها، سؤال دشواری را پیش می‌کشد: قصه‌گفتن تا چه اندازه به تحمل واقعیت کمک می‌کند و چه زمانی خود به پوششی برای پنهان‌کردن حقیقت بدل می‌شود؟

خلاصه داستان مردگان ناشاد

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب مردگان ناشاد با یادداشت‌هایی درباره‌ی عشق و نجات آغاز می‌شود. بابک پس از بازگشت به تهران، به دیدار کورش در آسایشگاهی در اوین می‌رود. دوست قدیمی‌اش چشم‌انتظار خبری از فریباست و بابک نمی‌تواند حقیقتی دردناک را به او بگوید. همین دیدار، پای او را به گفت‌وگو با روان‌پزشکان باز می‌کند. خسرو زرگر که بابک را از قبل می‌شناسد، از او می‌خواهد برای روشن‌شدن گذشته‌ی کورش کمک کند.

بابک از کودکی مشترک‌شان، علاقه‌ی کورش به افسانه‌های جغاتو و رابطه‌ی پرتنش او با عمویش می‌گوید. ماجرای بیماری فریبا و جست‌وجوی دفینه‌ای منسوب به روزگار مغول، رشته‌های این گذشته را به هم وصل می‌کنند. روایت بابک، به‌تدریج از شرح حال یک دوست فراتر می‌رود و گرفتاری خود او در خاطرات، ترس‌ها و احساس گناه را نیز آشکار می‌سازد.

چرا باید کتاب مردگان ناشاد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مردگان ناشاد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• راوی به خطاها و انگیزه‌های خودش اعتراف می‌کند و سنجیدن اعتبار گفته‌هایش بخشی از خواندن است.
• افسانه‌ی جغاتو، تأثیر قصه‌های شنیده‌شده بر تصور شخصیت از زندگی‌اش را نشان می‌دهد.
• گفت‌وگوهای بابک و خسرو، پرسش‌هایی درباره‌ی حقیقت‌گویی، ترحم و مسئولیت در برابر دیگری مطرح می‌کنند.
• طنز تلخ محافل ادبی، فضای متفاوتی در کنار هراس و اندوه قصه می‌سازد.

خواندن کتاب مردگان ناشاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مردگان ناشاد به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی با راوی نامطمئن.
• خوانندگان داستان‌هایی درباره‌ی سوگ، عشق و احساس گناه.
• علاقه‌مندان به پیوند افسانه‌های محلی با سرگذشت شخصیت‌ها.
• خوانندگانی که از طنز تلخ و نقد مناسبات محافل ادبی استقبال می‌کنند.