کتاب از لنز و این لحظه ها

کتاب از لنز و این لحظه ها (عکس‌ها و مکث‌هایی از یک جنگ هشت ساله) اثر غلامحسین دریانورد، مجموعه‌ای از عکس‌ها و یادداشت‌های کوتاه درباره‌ی لحظه‌های به‌جای‌مانده از جنگ ایران و عراق است اما فقط به ثبت تصویرها بسنده نکرده، بلکه از دل هر قاب، مکثی شخصی و روایتی فشرده بیرون آورده است؛ روایت‌هایی که میان خاطره، فقدان، رفاقت و ماندگاری عکس‌ها حرکت می‌کنند. این کتاب که انتشارات دریانورد آن را منتشر کرده، هم به تصویر تکیه دارد و هم به تأمل. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از لنز و این لحظه ها

کتاب از لنز و این لحظه ها نوشته‌ی غلامحسین دریانورد، بر پایه‌ی عکس‌هایی شکل گرفته که از روزهای جنگ ایران و عراق باقی مانده‌اند؛ عکس‌هایی از رزمنده‌ها، قایقران‌ها، نیروهای پشتیبانی، خانواده‌ها و آدم‌هایی که هر کدام در گوشه‌ای از آن سال‌ها حضوری داشته‌اند. نویسنده در کنار هر تصویر، متنی کوتاه آورده است؛ گاهی خاطره، گاهی شرح یک صحنه و گاهی مکثی بر چهره‌ای که در قاب مانده اما در زمان دور شده است.

کتاب از نظر حال‌وهوا بر سکوت، غیبت و ماندگاری تکیه دارد. بسیاری از متن‌ها از دل یک نگاه شروع می‌شوند: نگاه به چهره‌ی چند نوجوان در آستانه‌ی اعزام، به قایقی در اروند، به جمعی در یک سنگر، به پدری کنار مزار فرزندانش یا به زن‌هایی که برای جبهه نان می‌پزند. غلامحسین دریانورد از دل همین جزئیات، تصویری از جنگ می‌سازد که فقط در خط مقدم خلاصه نمی‌شود و بندر، مدرسه، خانه، اسکله، گلستان شهدا و مسیرهای رفت‌وبرگشت را هم در بر می‌گیرد. در این میان، نام‌های فراوانی از شهدا، مجروحان و همراهان آمده و هر اسم، به‌ جای آنکه فقط یک اشاره‌ی تاریخی باشد، به چهره و لحظه‌ای مشخص گره می‌خورد.

کتاب از لنز و این لحظه ها از نظر فرم نیز ویژگی روشنی دارد: فصل‌ها کوتاه‌اند و بیشتر با عنوان‌هایی ساخته شده‌اند که خودشان حال‌وهوای یک قاب را منتقل می‌کنند؛ مثل «عکس هنوز ایستاده»، «یازده مسافر آسمانی»، «جشن سرتراشون» و «اگر این عکس‌ها نبودند». این عنوان‌ها نشان می‌دهند که نویسنده بیشتر از آنکه در پی روایت پیوسته باشد، می‌خواهد لحظه‌ها را جداگانه نگه دارد؛ لحظه‌هایی که در کنار هم، حافظه‌ی جمعی یک شهر و یک نسل را شکل می‌دهند.

خلاصه داستان از لنز و این لحظه ها

کتاب از لنز و این لحظه ها مجموعه‌ای از عکس‌ها و نوشته‌های کوتاه است که هر کدام از یک قاب آغاز می‌شوند و به خاطره، نام، صدا یا فقدانی می‌رسند که پشت آن تصویر پنهان مانده است. غلامحسین دریانورد در این اثر از اعزام نوجوان‌ها، حضور رزمنده‌ها در جبهه، قایقران‌های جنوب، مجروحان، شهدا، خانواده‌ها و نیروهای پشتیبانی نوشته است. متن‌ها به‌ جای روایت خطی، بر لحظه‌های جداگانه تکیه دارند؛ لحظه‌هایی که با دیدن یک عکس دوباره زنده می‌شوند. 

دغدغه‌ی اصلی این کتاب، ماندنِ تصویر در برابر گذر زمان و زنده‌ماندن آدم‌ها در حافظه‌ی جمعی است؛ حافظه‌ای که میان بندر، جبهه، خانه و مزار شهدا رفت‌وآمد می‌کند.

چرا باید کتاب از لنز و این لحظه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن از لنز و این لحظه ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان عکس و خاطره را نشان می‌دهد و هر تصویر را به روایتی مشخص وصل می‌کند.
• خواننده با چهره‌ها، نام‌ها و موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که جنگ را در سطح زندگی روزمره هم نشان می‌دهند.
• متن‌ها فقط به صحنه‌های نبرد محدود نمی‌مانند و از خانواده‌ها، پشتیبانی، اعزام، بازگشت و فقدان هم تصویر می‌سازند.
• فصل‌های کوتاه کتاب امکان می‌دهند هر بخش به‌ صورت مستقل خوانده شود و در عین‌ حال در کنار بخش‌های دیگر معنای کامل‌تری پیدا کند.
• این کتاب برای شناخت حافظه‌ی محلی گناوه و نقش آدم‌های عادی در سال‌های جنگ، جزئیات قابل‌توجهی در خود دارد.

خواندن کتاب از لنز و این لحظه ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن از لنز و این لحظه ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به عکس‌نگاری و متن‌هایی که از دل تصویر، روایت و خاطره بیرون می‌آورند.
• خوانندگانی که می‌خواهند جنگ را از زاویه‌ی تجربه‌های شخصی و چهره‌های واقعی دنبال کنند.
• کسانی که به تاریخ محلی جنوب و نقش مردم گناوه در سال‌های جنگ علاقه دارند.
• مخاطبانی که با متن‌های کوتاه، خاطره‌محور و مبتنی‌ بر لحظه‌های ماندگار ارتباط بیشتری می‌گیرند.
• پژوهشگران و دوستداران ادبیات خاطره که به ثبت نام‌ها، مکان‌ها و جزئیات انسانی توجه دارند.