کتاب مقایسه‌ تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی

کتاب مقایسه‌ی تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی نوشته‌ی سیروس شهبازی ، علیرضا عباسیان و معصومه طاهرقلی به بررسی دو جریان مهم فکری در علوم انسانی و پیوند آن‌ها با آموزش‌وپرورش می‌پردازد. نویسندگان در این اثر ابتدا مبانی و پیش‌فرض‌های پساساختارگرایی را شرح داده‌اند سپس به خاستگاه‌ها و ویژگی‌های تعلیم و تربیت انتقادی پرداخته‌اند و در ادامه این دو رویکرد را در سطح مبانی فلسفی ، دلالت‌های تربیتی و کاربرد در نظام آموزشی ایران مقایسه کرده‌اند. نشر کلید پژوه آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقایسه‌ تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی

کتاب مقایسه‌ی تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی اثری پژوهشی است که با تکیه بر آثار متفکرانی چون نیچه ، هایدگر ، فوکو ، دریدا ، لیوتار و نیز فریره ، ژیرو ، مکلارن و دیگر نظریه‌پردازان انتقادی نوشته شده است. نویسندگان در فصل اول، پساساختارگرایی را به‌عنوان شاخه‌ای اثرگذار از پست‌مدرنیسم معرفی کرده‌اند و مفاهیمی مانند ساختارشکنی ، نفی فراروایت‌ها ، پیوند دانش و قدرت ، بحران بازنمایی ، نقش زبان و تکثرگرایی را توضیح داده‌اند و نشان داده‌اند این مبانی چگونه به نقد اهداف ، محتوا و روش‌های سنتی آموزش‌وپرورش منجر می‌شود. در ادامه کتاب مقایسه‌ی تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی در فصل دوم به خاستگاه‌ها و مبانی تعلیم و تربیت انتقادی می‌پردازد؛ از مکتب فرانکفورت و نظریه انتقادی تا اندیشه‌های پائولو فریره و مفهوم آگاهی انتقادی. در این فصل، موضوعاتی مانند ماهیت و هدف تعلیم و تربیت انتقادی ، نسبت آن با عدالت اجتماعی ، نقش مدرسه در بازتولید یا نقد سلطه و جایگاه تفکر انتقادی و مقاومت توضیح داده شده است. فصل سوم کتاب مقایسه‌ی تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی به مقایسه‌ی ابعاد دو مکتب اختصاص دارد. در این بخش، شباهت‌ها و تفاوت‌های مبانی فلسفی ، دلالت‌های تربیتی ، نقش معلم ، برنامه‌ی درسی ، ارزشیابی و نگاه به قدرت و گفتمان بررسی شده است و کاربرد هر دو رویکرد در آموزش‌وپرورش تحلیل شده است. فصل چهارم نیز جمع‌بندی نهایی است که در آن نتایج مقایسه ، ابعاد هر مکتب ، دلالت‌های تربیتی و امکان‌های به‌کارگیری آن‌ها در نظام آموزشی ایران به‌صورت منظم مرور شده است.

خلاصه کتاب مقایسه‌ تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی

این کتاب بر محور این پرسش شکل گرفته است که پساساختارگرایی و تعلیم و تربیت انتقادی چه نسبتی با هم دارند و هرکدام چه پیامدی برای آموزش‌وپرورش ایران به همراه می‌آورند. نویسندگان ابتدا نشان می‌دهند پساساختارگرایی با نفی حقیقت‌های مطلق ، تمرکززدایی از سوژه ، توجه به زبان و گفتمان و پیوند دانش و قدرت، بنیان‌های سنتی معرفت و تعلیم و تربیت را به چالش می‌کشد و بر چندصدایی ، تنوع فرهنگی و بازنگری در اهداف و روش‌های آموزشی تأکید می‌کند. سپس تعلیم و تربیت انتقادی به‌عنوان رویکردی متکی بر نظریه انتقادی معرفی می‌شود که هدف آن پرورش آگاهی انتقادی ، مقاومت در برابر سلطه ، تحلیل ساختارهای قدرت و تبدیل مدرسه به فضایی برای گفت‌وگو و رهایی است. در بخش مقایسه، نقاط اشتراک دو مکتب در نقد فراروایت‌ها و حساسیت به قدرت و نیز تفاوت‌های آن‌ها در نوع نگاه به حقیقت ، سوژه و امکان رهایی بررسی می‌شود و در نهایت پیامدهای این تفاوت‌ها برای برنامه‌ی درسی ، نقش معلم و سیاست‌گذاری آموزشی در ایران تبیین شده است.

چرا باید کتاب مقایسه‌ تطبیقی مکتب پساساختارگرایی با تعلیم و تربیت انتقادی را بخوانیم؟

این اثر تصویری منسجم از دو جریان پرنفوذ فکری در علوم انسانی ارائه می‌کند و نشان می‌دهد این مباحث نظری چگونه به سطح برنامه‌ی درسی ، روش تدریس ، ارزشیابی و سیاست‌گذاری آموزشی گره می‌خورند. خواننده با مطالعه آن می‌تواند نسبت به مفاهیمی مانند قدرت ، گفتمان ، حقیقت ، عدالت آموزشی و تفکر انتقادی در بستر آموزش‌وپرورش ایران نگاه تحلیلی‌تر و پرسش‌گرانه‌تری پیدا کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های علوم تربیتی ، فلسفه تعلیم و تربیت و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌شود. همچنین به معلمان ، برنامه‌ریزان درسی و علاقه‌مندان به مباحث پست‌مدرنیسم ، پساساختارگرایی و تعلیم و تربیت انتقادی که به پیامدهای این رویکردها برای نظام آموزشی ایران توجه دارند توصیه می‌شود.