کتاب آشنایی با فصل ها

کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) نوشته‌ی فرشته راشکی اثری منظوم درباره فصل‌ها و حال‌وهوای هرکدام از آن‌ها است که انتشارات سنجاق آن را منتشر کرده است. شاعر در این کتاب با استفاده از شعرهای کوتاه و آهنگین، تغییرات طبیعت در طول سال را از نگاه یک کودک روایت کرده است؛ از رفتن زمستان و آمدن باران و چلچله‌ها تا رسیدن تابستان با میوه‌های رنگارنگ، از شروع پاییز و بازشدن مدرسه‌ها تا بازگشت زمستان و نشستن دور سفره‌ی شب‌چله کنار مادربزرگ. تصویرسازی‌های فرزاد آزادمهر در کنار این شعرها، فضای هر فصل را با رنگ‌ها و جزئیات متناسب نشان داده است و به درک بهتر شعرها کمک کرده است. آریا آزادمهر نیز ویرایش متن را برعهده داشته است تا زبان و ریتم شعرها یک‌دست و هماهنگ باشد. در این کتاب، فصل‌ها فقط به‌عنوان چهار بخش تقویمی سال معرفی نشده‌اند، بلکه با نشانه‌هایی مثل باران، برف، میوه‌ها، مدرسه، سفر و مهمانی به‌تصویر کشیده شده‌اند تا برای مخاطب خردسال قابل لمس و به‌یادماندنی شوند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آشنایی با فصل ها

کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) مجموعه‌ای از شعرهای فرشته راشکی درباره چهار فصل سال است که با زبانی کودکانه و سرشار از تصویر نوشته شده است. در این کتاب، هر فصل با چند صحنه‌ی روزمره و آشنا معرفی شده است؛ مثل بیدارشدن صبح زود، شنیدن صدای باران، دیدن چلچله‌ها روی ناودان، پاشیدن دانه برای پرنده‌ها، آمدن مهمان‌ها با سوغات، سفر در روزهای گرم، میوه‌خوردن در تابستان، آماده‌شدن برای مدرسه در پاییز و نشستن کنار شومینه در زمستان. شاعر در این شعرها به‌جای توضیح مستقیم درباره فصل‌ها، از تجربه‌های ساده و ملموس استفاده کرده است تا مخاطب از خلال این موقعیت‌ها متوجه تغییر هوا، رنگ‌ها و حال‌وهوای هر فصل شود. در کنار متن، تصویرسازی‌های فرزاد آزادمهر هر صحنه را کامل کرده است؛ برای نمونه، باران روی پشت‌بام، چلچله‌ها در ایوان، سفره‌ی شب‌چله، میوه‌های تابستانی و لباس‌های گرم زمستانی در تصاویر دیده می‌شود و به همراه شعرها یک فضای واحد می‌سازد. کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) در قالب چند شعر پیوسته تنظیم شده است که از پایان زمستان و آمدن باران و بهار شروع می‌شود، سپس به روزهای سفر و میوه‌های تابستان می‌رسد، بعد پاییز و مدرسه و صدای کلاغ‌ها را نشان می‌دهد و درنهایت دوباره به زمستان و برف و شب‌چله می‌پردازد. در این میان، شاعر به موضوع‌هایی مثل دعا در وقت باران، دیدار پدربزرگ و مادربزرگ، سوغات‌ آوردن آن‌ها، خوردن کلوچه و زعفران، چیدن میوه‌هایی مثل توت، تمشک، هلو و گوجه‌سبز و تأثیر این میوه‌ها بر تندرستی اشاره کرده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که شعرها در امتداد هم یک چرخه‌ی کامل سال را شکل می‌دهند و مخاطب با ورق‌زدن صفحات، به‌ترتیب از یک فصل به فصل بعدی می‌رسد. نام فصل‌ها در متن آمده است و نشانه‌هایی مثل شال‌وکلاه، مدرسه، برف، تگرگ، باران، رودخانه‌های پرآب و سفره‌ی چله، هرکدام بخشی از تصویر کلی سال را می‌سازند.

خلاصه کتاب آشنایی با فصل ها

در کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) فرشته راشکی سال را مثل یک داستان دایره‌ای روایت کرده است که از رفتن زمستان آغاز می‌شود. راوی صبح زود بیدار می‌شود و می‌بیند زمستان رفته است؛ گل در گلدان دیده می‌شود، چلچله‌ها روی ناودان نشسته‌اند و مادر مهربان روی ایوان برای پرنده‌ها دانه می‌پاشد. صدای باران با «شر و شر» روی پشت‌بام می‌ریزد و راوی زیر باران می‌ایستد و دعا می‌کند. در همین حال، زنگ در به‌صدا درمی‌آید و پدربزرگ و مادربزرگ با سوغات‌هایی مثل کلوچه و زعفران می‌رسند. در ادامه‌ی کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) فضا به‌سمت روزهای گرم و میوه‌دار سال می‌رود؛ جایی که صحبت از سفر، گردش و میوه‌هایی مثل توت، تمشک، هلو و گوجه‌سبز ترش و خوش‌طعم است. شاعر این میوه‌ها را «مقوی» معرفی کرده است و می‌گوید با خوردن آن‌ها بی‌حالی دور می‌شود و بیماری فرار می‌کند. سپس پاییز از راه می‌رسد؛ راوی می‌گوید باید شال‌وکلاه پوشید و صدای قارقار کلاغ از باغ شنیده می‌شود. بچه‌ها راهی مدرسه می‌شوند و مشغول درس و کار می‌شوند. بعد دوباره زمستان برمی‌گردد؛ برف، تگرگ و باران می‌آید و نام ماه‌های دی، بهمن و اسفند در شعر می‌آید. شاعر آرزو می‌کند باران آن‌قدر ببارد که رودخانه‌ها پرآب شوند و درخت‌ها سیراب شوند. در پایان، همه دور هم جمع می‌شوند، مادربزرگ کنار شومینه سفره‌ی چله را می‌چیند، انار را دانه‌دانه می‌کند، هندوانه را قاچ می‌کند و کنار بادام، فندق و پسته می‌گذارد تا تصویر زمستان با گرمای جمع خانوادگی کامل شود.

چرا باید کتاب آشنایی با فصل ها را بخوانیم؟

کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) با شعرهای کوتاه و آهنگین، چهار فصل سال را از زاویه‌ی تجربه‌های روزمره معرفی کرده است؛ تجربه‌هایی مثل باران‌دیدن، زیر باران دعا کردن، دیدار پدربزرگ و مادربزرگ، سفر در روزهای گرم، خوردن میوه‌های تابستانی، آماده‌شدن برای مدرسه در پاییز و نشستن کنار شومینه در زمستان. این رویکرد باعث شده است فصل‌ها نه‌فقط به‌عنوان مفاهیم تقویمی، بلکه به‌عنوان بخش‌هایی از زندگی خانوادگی و عاطفی دیده شوند. در این شعرها، طبیعت، خانواده، سلامت و شادی در کنار هم قرار گرفته‌اند؛ برای نمونه، شاعر از میوه‌های مقوی می‌گوید که بی‌حالی را دور می‌کنند و بیماری را فراری می‌دهند یا از بارانی می‌گوید که رودخانه‌ها را پرآب و درخت‌ها را سیراب می‌کند. تصویرسازی‌های کتاب نیز هر فصل را با رنگ‌ها و نشانه‌های خاص خودش همراه کرده است و به فهم بهتر شعرها کمک کرده است. این ترکیب شعر و تصویر، شناخت فصل‌ها را به تجربه‌ای لذت‌بخش و به‌یادماندنی تبدیل کرده است و امکان همراهی با تغییرات سال را در قالب یک روایت پیوسته فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آشنایی با فصل ها (هرسال چهار فصل داره) به کسانی پیشنهاد می‌شود که به شعرهای کودکانه درباره طبیعت و فصل‌ها علاقه‌مند هستند، به مربیان و والدینی که به‌دنبال متنی منظوم برای آشناکردن کودکان با چهار فصل سال و حال‌وهوای هرکدام هستند و به کسانی که به ترکیب شعر و تصویر برای معرفی مفاهیم ساده در قالب تجربه‌های روزمره توجه دارند.