کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی

کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی نوشته کرم‌ اله دانش‌ فرد اثری تخصصی در حوزه‌ی مدیریت دولتی و علوم سیاسی است که انتشارات سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب با هدف ارائه‌ی چارچوبی جامع برای فهم و تحلیل فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی تدوین شده و به‌عنوان منبع اصلی درس فرایند خط‌مشی‌گذاری در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌ی مدیریت دولتی معرفی می‌شود. نویسنده با تکیه‌ بر سال‌ها تجربه‌ی تدریس و پژوهش تلاش کرده است مباحث نظری و کاربردی خط‌مشی‌گذاری را با رویکردی بومی و متناسب با ساختار سیاسی و اداری ایران ارائه کند. ساختار کتاب شامل هشت فصل است که از مفاهیم پایه و تعاریف خط‌مشی عمومی آغاز می‌شود و تا بررسی عوامل پیش‌ران، بازیگران، فرایند تصمیم‌گیری، اجرا، ارزیابی و پویایی خط‌مشی ادامه می‌یابد. این اثر نه‌تنها برای دانشجویان و استادان مدیریت دولتی و علوم سیاسی، بلکه برای علاقه‌مندان به سیاست‌گذاری عمومی و تحلیل مسائل اجتماعی و اقتصادی نیز قابل استفاده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی

کتاب مبانی خط‌مشی‌گذاری عمومی به قلم کرم‌اله دانش‌فرد، تصویری جامع از فرایند خط‌مشی‌گذاری در نظام‌های سیاسی، به‌ویژه ساختار جمهوری اسلامی ایران، ارائه می‌دهد. این کتاب با رویکردی تحلیلی و آموزشی مفاهیم بنیادین خط‌مشی عمومی را از منظرهای مختلف بررسی کرده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که ابتدا به زمینه‌های تاریخی و نظری خط‌مشی‌گذاری می‌پردازد و سپس با ورود به مباحث تخصصی‌تر، اجزای فرایند خط‌مشی، بازیگران، منابع، نهادها و روندهای معاصر را تحلیل می‌کند. هر فصل با پرسش‌هایی برای بحث بیشتر پایان می‌یابد تا زمینه‌ی تفکر انتقادی و تعمیق یادگیری فراهم شود. 

دانش فرد در کتاب مبانی خط‌مشی‌گذاری عمومی با بهره‌گیری از مثال‌های بومی و ارجاع به قوانین و ساختارهای سیاسی ایران، تلاش کرده است تا مباحث را از حالت صرفاً نظری خارج کند و به کاربردهای عملی و ملموس نزدیک سازد. این کتاب نه‌تنها به دانشجویان مدیریت دولتی و علوم سیاسی، بلکه به پژوهشگران و مدیران علاقه‌مند به سیاست‌گذاری عمومی نیز ابزارهای مفهومی و تحلیلی ارائه می‌دهد تا بتوانند مسائل پیچیده اجتماعی، اقتصادی و فناورانه را در بستر سیاست‌گذاری بررسی کنند.

خلاصه کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی

کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی با هدف تبیین فرایندها و مفاهیم کلیدی سیاست‌گذاری عمومی تدوین شده است. دانش‌فرد در مقدمه، به ضرورت بازنگری منابع درسی علوم انسانی و اهمیت تدوین منابع بومی و معتبر اشاره کرده است. کتاب در هشت فصل، سیر خط‌مشی‌گذاری را از مفاهیم پایه تا چالش‌های معاصر دنبال می‌کند. در فصل اول، مفاهیم و تعاریف خط‌مشی عمومی، انواع خط‌مشی‌ها (توزیعی، تنظیمی، بازتوزیعی)، مراحل شش‌گانه‌ی فرایند خط‌مشی (شناخت مسئله، دستور کار، طراحی، اجرا، ارزیابی و تغییر یا خاتمه) و نقش بازیگران و نهادها بررسی شده است. 

نویسنده با اشاره به نظریه‌های مختلف (نهادگرایی، رفتارگرایی، نظریه‌ی گروه و نخبگان) تأکید کرده است که خط‌مشی عمومی حاصل تعامل دولت، گروه‌های ذی‌نفع و جامعه است و بر زندگی شهروندان تأثیر مستقیم دارد. در فصل دوم، مفهوم عوامل پیش‌ران و نقش آن‌ها در شکل‌گیری مسائل عمومی تحلیل شده است. نویسنده ابعاد عوامل پیش‌ران (قلمرو، شدت، زمان و منابع) را توضیح داده و نشان داده است که چگونه رویدادهای داخلی و خارجی می‌توانند مسائل فردی را به موضوعات عمومی تبدیل کنند. همچنین تأثیر بحران‌ها و رویدادهای غیرمنتظره بر دستور کار خط‌مشی‌گذاران بررسی شده است. 

در ادامه، به نقش بازیگران (نهادها، گروه‌ها و افراد)، فرایند تصمیم‌گیری، اجرا و ارزیابی خط‌مشی پرداخته می‌شود و با مثال‌هایی از ساختار سیاسی ایران، نقش نهادهای مختلف (مجلس، دولت، قوه قضائیه، شوراها و بوروکراسی) در سیاست‌گذاری عمومی تبیین می‌شود. در فصل‌های پایانی درباره‌ی روندهای معاصر، چالش‌های جهانی‌شدن، مسائل اجتماعی، اقتصادی و فناورانه و پویایی خط‌مشی‌گذاری بحث شده است. نویسنده با طرح پرسش‌های انتقادی خواننده را به تفکر درباره‌ی آینده‌ی سیاست‌گذاری عمومی و نقش دولت در مواجهه با مسائل پیچیده دعوت می‌کند.

چرا باید کتاب مبانی خط مشی گذاری عمومی را بخوانیم؟

کتاب مبانی خط‌مشی گذاری عمومی با ارائه‌ی چارچوبی منسجم برای فهم و تحلیل سیاست‌گذاری عمومی، به مخاطب امکان می‌دهد تا با ساختارها، فرایندها و بازیگران اصلی این حوزه آشنا شود. یکی از ویژگی‌های شاخص این کتاب، توجه به بستر بومی و ساختار سیاسی ایران است که آن را از بسیاری منابع مشابه متمایز می‌کند. نویسنده با ترکیب نظریه‌های کلاسیک و مثال‌های معاصر به خواننده کمک می‌کند تا ارتباط میان مفاهیم نظری و مسائل واقعی جامعه را درک کند. همچنین تقسیم‌بندی روشن مراحل خط‌مشی‌گذاری، تحلیل نقش عوامل پیش‌ران و بررسی چالش‌های اجرایی و ارزیابی، ابزارهای مفهومی و تحلیلی ارزشمندی برای دانشجویان، پژوهشگران و مدیران فراهم می‌آورد. این کتاب به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر از سیاست‌گذاری عمومی و تأثیر آن بر مسائل اجتماعی، اقتصادی و فناورانه هستند، منبعی قابل اتکا به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و استادان مدیریت دولتی و علوم سیاسی، پژوهشگران حوزه‌ی سیاست‌گذاری عمومی، مدیران و کارشناسان سازمان‌های دولتی و علاقه‌مندان به تحلیل مسائل اجتماعی و اقتصادی پیشنهاد می‌شود. همچنین برای کسانی که دغدغه‌ی فهم ساختار و فرایندهای تصمیم‌گیری در نظام اداری و سیاسی ایران را دارند، این کتاب مناسب است.