کتاب قرار در مرزخانه

کتاب قرار در مرزخانه نوشته‌ی محمد گرشاسبی و به کوشش خانه متن سین، روایتی مستند از نبرد رزمندگان اسلام در پیرانشهر و جبهه‌ی شمال‌غرب ایران است. این اثر با همکاری جمعی از پژوهشگران و با نظارت سعید زاهدی و سردار حسن رستکار پناه، به بررسی وقایع و تحولات منطقه پیرانشهر در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی می‌پردازد. کتاب با تکیه‌بر اسناد، خاطرات و مصاحبه‌های میدانی، تصویری دقیق از جغرافیا، تاریخ، ساختار اجتماعی و درگیری‌های نظامی و سیاسی این منطقه ارائه می‌دهد. نشر فاتحان آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قرار در مرزخانه

کتاب قرار در مرزخانه با تمرکز بر منطقه پیرانشهر، به روایت رخدادهای مهم سیاسی، اجتماعی و نظامی در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب اسلامی می‌پردازد. محمد گرشاسبی با بهره‌گیری از منابع آرشیوی، اسناد سپاه، ارتش، ژاندارمری و مصاحبه با افراد بومی و نیروهای اعزامی، تلاش کرده است تصویری چندلایه از تحولات این منطقه مرزی ارائه کند. ساختار کتاب در چهار بخش اصلی تنظیم شده است: معرفی جغرافیای منطقه، مرور تاریخ باستانی و معاصر، شرح مفصل نبردها و درگیری‌ها، و در نهایت بررسی نقاط مهم و استراتژیک پیرانشهر. این اثر نه‌تنها به حوادث نظامی و سیاسی می‌پردازد، بلکه زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی منطقه را نیز بررسی کرده است. حضور گروه‌های مختلف سیاسی، نقش احزاب و واکنش مردم بومی در برابر تحولات، از جمله موضوعات محوری کتاب است. قرار در مرزخانه با رویکردی مستند و تحلیلی، تلاش کرده است روایت‌هایی کمتر شنیده‌شده از مقاومت و همزیستی مردم منطقه را بازتاب دهد.

خلاصه کتاب قرار در مرزخانه

کتاب قرار در مرزخانه با مقدمه‌ای از شرایط سیاسی و اجتماعی کردستان و پیرانشهر آغاز می‌شود؛ جایی که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، گروه‌ها و احزاب مختلف برای کسب نفوذ و قدرت در منطقه فعال بودند. نویسنده شرح داده است که چگونه این گروه‌ها با شعارهای قومی و وعده‌های رفاه، اعتماد مردم را جلب کردند و در مقابل، نیروهای انقلابی و جهادی برای بازگرداندن امنیت و خدمات به منطقه وارد عمل شدند. در بخش جغرافیای منطقه، کتاب به معرفی دقیق پیرانشهر، موقعیت جغرافیایی، جمعیت، ساختار ایلات و ویژگی‌های اقتصادی و فرهنگی آن پرداخته است. سپس در بخش تاریخ، به گذشته‌ی این شهر و نقش آن در تحولات تاریخی ایران اشاره شده است؛ از دوران باستان تا جنگ‌های جهانی و نقش ایلات منگور و مامش در ساختار اجتماعی منطقه. در بخش سوم، کتاب به شرح وقایع و درگیری‌های مهم پس از انقلاب می‌پردازد: اعتصابات، تظاهرات، حمله به پادگان‌ها، نقش احزاب و گروه‌های سیاسی، و واکنش دولت مرکزی. روایت‌هایی از محاصره و حمله به پادگان جلدیان، مذاکرات هیأت‌های اعزامی دولت، نقش روحانیون و بزرگان محلی، و درگیری‌های خونین در شهرهای اطراف، بخش عمده‌ای از این فصل را تشکیل می‌دهد. کتاب همچنین به موضوع رفراندوم جمهوری اسلامی، تحریم آن توسط برخی گروه‌ها و واکنش مردم منطقه پرداخته است. در ادامه، نویسنده به نقش کردهای عراقی، حضور بارزانی‌ها، و تعاملات پیچیده میان نیروهای بومی، احزاب داخلی و خارجی و دولت مرکزی اشاره کرده است. کتاب با بررسی روند مسلح‌شدن مردم، توزیع سلاح و شکل‌گیری نیروهای مردمی و پیشمرگان مسلمان کرد، تصویری از مقاومت و همزیستی در شرایط بحرانی ارائه می‌دهد. در نهایت، قرار در مرزخانه با تأکید بر اهمیت مستندسازی و روایت‌های بومی، تلاش کرده است بخشی از تاریخ کمتر دیده‌شده‌ی شمال‌غرب ایران را ثبت کند.

چرا باید کتاب قرار در مرزخانه را بخوانیم؟

قرار در مرزخانه با روایتی مستند و جزئی‌نگر، به یکی از مقاطع حساس و کمتر روایت‌شده‌ی تاریخ معاصر ایران می‌پردازد. این کتاب با استفاده از اسناد، مصاحبه‌ها و روایت‌های دست‌اول، تصویری واقعی از تحولات اجتماعی، سیاسی و نظامی پیرانشهر و مناطق کردنشین ارائه کرده است. ویژگی شاخص این اثر، پرداختن به نقش مردم بومی، تعاملات میان گروه‌های مختلف و بازتاب پیچیدگی‌های هویتی و قومی منطقه است. خواننده با مطالعه این کتاب، نه‌تنها با فرازونشیب‌های یک منطقه مرزی آشنا می‌شود، بلکه درک عمیق‌تری از چالش‌های امنیتی، اجتماعی و فرهنگی ایران در سال‌های پس از انقلاب به‌دست می‌آورد. این اثر برای کسانی که به تاریخ معاصر، مطالعات منطقه‌ای و روایت‌های میدانی علاقه دارند، فرصتی برای شناخت لایه‌های پنهان و واقعیات کمتر دیده‌شده فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ معاصر ایران، پژوهشگران حوزه مطالعات منطقه‌ای، دانشجویان علوم سیاسی و اجتماعی، و کسانی که دغدغه شناخت تحولات مناطق مرزی و مسائل قومی را دارند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به دنبال روایت‌های مستند و کمتر شنیده‌شده از دفاع و مقاومت در مناطق کردنشین هستند، مطالعه این اثر توصیه می‌شود.