کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران

کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران نوشته هادی بابایی فلاح به بررسی نقش نگارخانه‌ها در شکل‌گیری و هدایت جریان‌های هنرهای تجسمی ایران می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌ بر یک طرح پژوهشی گسترده، تاریخ، کارکرد، انواع و مدیریت نگارخانه‌ها را از دهه‌ی ۱۳۲۰ تا دهه‌ی ۱۳۹۰ دنبال کرده است. انتشارات امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نمونه‌ها و مصادیق متعددی از نگارخانه‌های دولتی، خصوصی و وابسته به سفارت‌خانه‌ها در این اثر تحلیل شده است. این کتاب به‌ویژه بر نسبت نگارخانه‌ها با هنر مدرن، پست‌مدرن و هنر انقلاب ایران (۱۳۵۷) تمرکز کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران اثر هادی بابایی فلاح

کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران نوشته‌ی هادی بابایی فلاح و پژوهشی است که از طرحی با عنوان «کارکرد نگارخانه‌ها در هویت‌بخشی به جریان‌های هنری ایران» استخراج شده و نویسنده در آن، نگارخانه را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای شکل‌دهنده به سلیقه و هویت هنری معاصر ایران بررسی کرده است. نویسنده بر این نکته تأکید کرده است که با وجود قدمت حدود ۷۰ساله‌ی نگارخانه‌ها در ایران، پژوهش مستقلی درباره‌ی نقش جریان‌ساز آن‌ها وجود نداشته و بسیاری از اسناد تاریخی نیز از بین رفته است.

کتاب جریان‌ سازی هنری نگارخانه‌ ها در ایران ابتدا به تعریف واژه‌ها و تمایز نگارخانه و موزه می‌پردازد، سپس تاریخچه‌ی نگارخانه‌ها در جهان و ایران، شکل‌گیری اولین گالری‌ها، نقش انجمن‌های فرهنگی خارجی و سیر گسترش نگارخانه‌ها در محله‌های مختلف تهران را دنبال می‌کند. در ادامه انواع نگارخانه‌ها از نظر مالکیت (دولتی، نیمه‌دولتی، خصوصی، وابسته به سفارت‌خانه‌ها) و از نظر مکان (دائمی، موقت، رستوران‌ـ‌گالری، موزه‌ـ‌گالری و…) دسته‌بندی شده و نمونه‌های مشخصی مانند موزه‌ی هنرهای معاصر، آتلیه‌ی کبود، گالری استتیک، تالار قندریز، فرهنگسراها و نگارخانه‌های خارج از ایران معرفی می‌شود.

کتاب جریان‌ سازی هنری نگارخانه‌ ها در ایران در فصل‌های بعدی به موضوعاتی مانند اقتصاد نگارخانه، مدیریت، نقش منتقدان و رسانه‌ها، رابطه‌ی نگارخانه‌های دولتی و خصوصی و آسیب‌هایی چون ضعف مدیریت، نبود اتحادیه‌ی صنفی، تخریب ساختمان‌های تاریخی نگارخانه‌ها و کاهش نقش جریان‌ساز این مراکز پرداخته است. هادی بابایی فلاح با استفاده از کاتالوگ‌ها، بولتن‌ها، نقدها، گزارش‌های مطبوعاتی و خاطرات هنرمندان، تحلیلی از فرازونشیب‌های نگارخانه‌ها در ایران ارائه کرده است.

خلاصه کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران

نگارخانه‌ها چگونه در هویت‌بخشی و شکل‌گیری جریان‌های هنری ایران نقش داشته‌اند؟ هادی بابایی فلاح  ابتدا مفهوم نگارخانه، ریشه‌های واژگانی آن و تفاوتش با موزه را روشن می‌کند، سپس با مرور تاریخ هنر غرب، جایگاه گالری‌ها و سالن‌ها را در ظهور جریان‌هایی مانند دادائیسم و اکسپرسیونیسم نشان می‌دهد تا زمینه‌ای برای فهم نمونه‌ی ایرانی فراهم شود و در ادامه از نخستین نگارخانه‌های ایران در دهه‌ی ۱۳۲۰ مانند آپادانا، استتیک و هنر جدید و نقش آن‌ها را در معرفی نقاشی مدرن، مجسمه‌سازی نوگرا و گرافیک می‌گوید.

این کتاب به گسترش نگارخانه‌ها در تهران، شکل‌گیری نگارخانه‌های دولتی و نیمه‌دولتی، موزه‌ـ‌گالری‌ها، فرهنگسراها و نگارخانه‌های خصوصی می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه هرکدام در دوره‌ای خاص بر جریان‌های هنری اثر گذاشته‌اند. در پایان کتاب حاضر به نقد وضعیت امروز، کاهش نقش جریان‌سازی، ضعف سیاست‌گذاری و تخریب میراث نگارخانه‌ای می‌رسد.

چرا باید کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران را بخوانیم؟

کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران تصویری منسجم از تاریخ و کارکرد نگارخانه‌ها در ایران ارائه کرده و نشان داده است که چگونه فضاهای نمایش آثار هنری بر شکل‌گیری هنر مدرن، پست‌مدرن و هنر انقلاب اسلامی اثر گذاشته‌اند. خواننده با ساختار مدیریتی، اقتصادی و فرهنگی نگارخانه‌ها، نمونه‌های شاخص و نیز آسیب‌های امروز این نهادها آشنا می‌شود.

خواندن کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران هنرهای تجسمی، مدیران نگارخانه‌ها، کیوریتورها، منتقدان و روزنامه‌نگاران هنری پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر به دوستداران تاریخ هنر معاصر ایران و کسانی که در حوزه‌ی سیاست‌گذاری فرهنگی و مدیریت فضاهای هنری فعالیت می‌کنند، توصیه می‌شود.

درباره هادی بابایی فلاح

هادی بابایی فلاح زاده‌ی سال ۱۳۶۲، دانش‌آموخته‌ی مقطع دکتری در رشته‌ی هنر اسلامی از دانشگاه هنر اسلامی تبریز و نویسنده‌ی کتاب‌هایی مانند «جایگاه هنر در روابط فرهنگی میان‌ ایران و آلمان»، «زیبایی‌شناسی نگارگری قدیم ایران (در آرای صاحب‌نظران معاصر)» و «جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران» است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران منتشر شده است؟

پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در سال ‏‫۱۳۹۵ کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران را روانه‌ی بازار کتاب کرده است.

بخشی از کتاب جریان سازی هنری نگارخانه ها در ایران

«هویت در فرهنگ ایرانی

هویت به‌معنای داشتن صفات، مشخصات و ویژگی‌های مستقلی است که باعث ایجاد تمایز بین یک شخص با اشخاص دیگر یا یک گروه و جامعه با گروه‌ها و جامعه‌های دیگر می‌شود. هویت اجتماعی، مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و خصلت‌هاست که در خصوص نقش‌های اجتماعی، چگونه بودن را به افراد القاء کرده و موجب تمایز افراد یک جامعه از افراد جوامع دیگر می‌شود. هویت، انواع مختلفی از قبیل فردی، جمعی، فرهنگی، قومی و ملی، اقتصادی و سیاسی دارد.

از واژه «هویت» تعاریف متنوعی ارائه شده است؛ هویت، روندی در حال شدن و از طرفی شناسنامه و عاملی برای شناخته شدن دانسته شده است. هویت همواره از طریق تقسیم شدن معنا پیدا می‌کند. تقسیم بین این که من چه هستم و دیگری چه هست؟ به عبارتی «هویت مجموعه‌ای از معانی است که چگونه بودن را در خصوص نقش‌های اجتماعی القاء کرده یا وضعیتی است که به فرد می‌گوید او کیست و مجموعه‌ای از معانی را برای فرد تولید می‌کند که مرجع کیستی و چیستی او را تشکیل می‌دهد» (عاملی، ۱۳۸۳: ۳۹). همچنین به شکلی خلاصه شده و کوتاه‌تر «هویت داشتن، یعنی احساس تمایز، تداوم و استقلال شخصی؛ به شکلی که فرد احساس کند همان است که بوده و دیگران آن نیستند» (جانکینز، ۱۳۸۱: ۱۵).

در باب هویت ملی، عناصری چون زبان، تاریخ، سرزمین، حماسه‌ها و اسطوره‌های مکتوب و شفاهی ملی و دینی، باورها و سنت‌های طایفه‌ای ملی و دینی، مفاخر ملی، هنر و فرهنگ مشترک، هویت‌های فرهنگی جامعه را تشکیل می‌دهند. هویت فرهنگی، احساس تعلق و همبستگی به جامعه و فرهنگ آن است، به‌گونه‌ای که در رفتار اعضاء تأثیر گذاشته و این رفتار در اکثریت اعضاء مشترک باشد.»