کتاب امام خمینی؛ مردی در انتهای افق

«ما نمی‌گوییم حکومت حتماً باید با فقیه باشد بلکه می‌گوییم حکومت باید با قانون خدایی که صلاح کشور و مردم است اداره شود و این بی‌نظارت روحانی صورت نمی‌گیرد.»

تنها به گفتن، کار از پیش نمی‌رود

«... از آن روزی که تاریخ به ما نشان می‌دهد که بشر برای خود حکومت تشکیل داده، تا امروز که حکومت‌های بزرگ با نام‌های مختلف میان توده بشر برپاست، ببینید غیر از این هست، که یک دسته با زور سرنیزه حاصل رنج‌های طبقه زیردست را فدای استفاده‌ها و شهوت‌رانی‌های خود می‌کنند. لکن نام‌هایی روی آن گذاشتند که توده را با آن سرگرم و اغفال می‌کنند... هیچ فرق اساسی میان مشروطه و استبداد و دیکتاتوری و دموکراسی نیست مگر در فریبندگی الفاظ و حیله‌گری قانونگذارها.»

منظور حضرت امام از ولایت (حکومت) فقیه فقط یک امر اجرایی نیست، بلکه رهبری، هدایت و نظارت است لذا در این باره چنین می‌فرمایند: «... اینکه می‌گویند حکومت باید به دست فقیه باشد، نه آن است که فقیه باید شاه و وزیر و سرلشکر و سپاهی باشد، بلکه فقیه باید نظارت در قوه تقنینیه و در قوۀ مجریه مملکت اسلامی داشته باشد.» در جای دیگر نیز امام به این موضوع اشاره می‌کنند: «ما نمی‌گوییم حکومت حتماً باید با فقیه باشد بلکه می‌گوییم حکومت باید با قانون خدایی که صلاح کشور و مردم است اداره شود و این بی‌نظارت روحانی صورت نمی‌گیرد.»

وقتی صحبت از فتنه می‌کنیم. منظور آمیختگی حق و باطل است. جاهایی که حق و باطل در هم آمیخته می‌شود و باطل لباس حق می‌پوشد و سعی می‌کند حق را به شکل باطل نشان دهد. گاهی هیاهوی باطل آنقدر زیاد است که تصور می‌شود عین حق است. زمانی که بین حق و باطل اختلاط رخ می‌دهد، انسان‌ها در تشخیص حق و باطل دچار تردید می‌شوند و تصمیم‌گیری‌های غلط می‌کنند، چنین شرایطی زمان بروز فتنه است.

اندیشۀ اسلامی، یک اندیشۀ اصلاح‌طلبانه هست؛ یعنی از وضع موجود راضی نیست. یک اندیشه‌ای هست که در برابر ظلم، موضع دارد. چارچوب برای تحلیل وضع موجود دارد. هر وضعی را نمی‌پسندد. هر تحولی را اصلاح نمی‌داند. بنابراین با این چارچوب، یک شخص مسلمان به چارچوبش نگاه می‌کند. وقتی محیط اطرافش را نامناسب با این وضعیت می‌بیند طبیعی است که به پا می‌خیزد و جنبش ایجاد می‌شود.

جملۀ معروف جواهر لعل نهرو در کتاب «نگاهی به تاریخ جهان»، پس زمینۀ ذهن همۀ انسان‌های آگاه است. نهرو می‌گفت: اول کشیش‌ها با کتاب مقدس آمدند، و بعد از کشیش‌ها و کتاب‌های مقدس، کشتی‌های توپ‌دار آمدند و به دنبال آن حاکمیت استعماری.