کتاب آموزه هایی از حکمت چین باستان

کنفسیوس گفته: «راه و روشی که مرد دانا در زندگی‌اش پیش می‌گیرد همانند فن تیراندازی با کمان است، اگر او نتواند تیر را به هدف بزند باید دلیل آن را در خودش جستجو کند».

تشویق و تائید بدی، همانند انجام آن است.

در طریقت این‌گونه نیست که اخلاص، پاکی، خودسازی و کامل شدن به تنهایی کافی باشد، بلکه بعد از رسیدن به همهٔ این‌ها باید به کامل شدن دیگران نیز کمک کرد.

منظور از پاکی و اخلاص چیست؟ کاری که دوست نداریم کسی در حق ما انجام دهد در حق دیگران انجام ندهیم.

، تنها با ادب می‌توان از احترام دیگران برخوردار شد،

فرد دانا هنگامی‌که مقام بالایی داشته باشد افراد زیر دست خود را اذیت نمی‌کند و اگر زیر دست باشد به مقام فرد بالادست خود وابسته و متکی نمی‌شود.

می‌توان کاری را انجام نداد ولی در صورت انجام تا تحقق کامل اخلاص و پاکی نباید آن را رها کرد. اگر دیگران با ۱ روز تلاش کاری را انجام می‌دهند تو برای انجام آن کار ۱۰۰ روز تلاش کن، اگر دیگران با ۱۰۰ روز تلاش کاری را انجام می‌دهند تو برای انجام آن کار ۱۰۰۰ روز تلاش کن. اگر کسی بتواند با چنین پشتکاری طریق اعتدال و میانه‌روی را دنبال کند حتی اگر نادان باشد دانا و حتی اگر ضعیف باشد قدرتمند خواهد شد.

در کتاب شعر آمده: «پادشاه نیکی و عدالت را اجرا می‌کند، درباریان نیز به صورت طبیعی از او پیروی می‌کنند». از این رو اگر فرد دانا، درستکار، پاک و با ادب باشد، در کشور نیز به طور طبیعی صلح و آرامش برقرار خواهد شد.

قبل از وارد شدن به جایی ابتدا باید پرسید که آیا کسی داخل هست یا نه. قبل از ورود به داخل سالن باید با صدای بلند دیگران را مطلع کرد. اگر کسی پرسید «شما کی هستید»، باید در جواب اسم و فامیل را گفت. اگر فقط گفته شود «منم» تشخیص برای طرف مقابل سخت خواهد شد. قبل از استفاده از لوازم دیگران حتماً باید از آن‌ها اجازه گرفت. استفاده از لوازم دیگران بدون اجازه با دزدی تفاوتی ندارد. هر قرضی که از دیگران گرفته شده را باید به موقع به آن‌ها بازگرداند.

اگر بتوان به مرحلهٔ میانه‌روی و اعتدال رسید آن‌گاه همهٔ اجزای طبیعت در جای مناسب خود به حرکت و رشد دائم ادامه خواهند داد.

«فرد دانایی که دارای اخلاق و رفتار نیکو است باعث می‌شود میان مردم و مسؤولان دولتی صلح و آرامش برقرار شود، به همین خاطر می‌تواند از برکت و نعمت آسمان بهره‌مند شود. خداوند او را نگاه دارد، او را به مقام پادشاهی برساند و تا ابد به او خیر و برکت عنایت کند».

تلفظ کلمات باید واضح و کلام باید روان و فصیح باشد، عجله در صحبت کردن، کلام را نامفهوم و مبهم خواهد کرد. باید از سخنان متفاوت و متناقض نتیجه‌گیری عاقلانه کرد. باید از دخالت در اموری که ارتباطی با شخص ندارد پرهیز کرد. از رفتار نیک و کردار پسندیده دیگران درس گرفت و آن‌ها را الگو قرار داد.

کنفسیوس گفته: «فرد دانا و خودساخته در کردار و گفتارش میانه‌رو است؛ ولی فرد نادان و بی‌اخلاق همواره از طریق میانه‌روی منحرف می‌شود. میانه‌رو بودن فرد دانا به خاطر انتخاب راه مناسب و افراط و تفریط نکردن در هر شرایط و در هر زمینه‌ای است و انحراف افراد نادان از طریق میانه‌روی به خاطر بی‌باکی بیش از اندازه و خودرأیی است که در همه شرایط دارند».

کنفسیوس گفته: «فرد دانا و خودساخته در کردار و گفتارش میانه‌رو است؛ ولی فرد نادان و بی‌اخلاق همواره از طریق میانه‌روی منحرف می‌شود. میانه‌رو بودن فرد دانا به خاطر انتخاب راه مناسب و افراط و تفریط نکردن در هر شرایط و در هر زمینه‌ای است و انحراف افراد نادان از طریق میانه‌روی به خاطر بی‌باکی بیش از اندازه و خودرأیی است که در همه شرایط دارند».

کنفسیوس گفته: «همهٔ افراد گمان می‌کنند که بسیار دانا و عاقل هستند، اما هنگامی‌که حرص و طمع بر آن‌ها غلبه کند همانند حیوان درنده گرفتار دام شده و در تله خواهند افتاد، آن‌گاه در این شرایط هیچ‌کس نمی‌داند که چگونه برای او راه فراری پیدا کنند. همهٔ افراد گمان می‌کنند که بسیار دانا و عاقل هستند، اما هنگامی‌که طریق اعتدال و میانه‌روی را انتخاب می‌کنند حتی برای یک ماه نیز نمی‌توانند در اجرای آن مداومت به خرج دهند».