کتاب جمهوری مقدس

وقتی سرمقاله «صدای پای فاشیسم» به قلم حاج سید جوادی در جنبش منتشر شد، شمس آل احمد در جوابیه‌ای نوشت: صدای پای فاشیسم از نعلین آخوند نیست. بلکه از جیرجیر کفش روشنفکران است. حاج سید جوادی در این هنگام به مجاهدین (منافقین) نزدیک شده بود.

نظامی که می‌خواست انقلاب خویش را صادر کند به فاصله کمتر از دو دهه به واردات دموکراسی دست زد

همسر علی‌اصغر حاج سید جوادی در آن مقطع آموزگار دبیرستان بود: معلم و استاد بیچاره بود که باید در روزهای ششم بهمن یعنی سالروز انقلاب سفید شاه و مردم از جلو مجسمه اعلیحضرت رژه برود و تلگراف تبریک به سن مورتیس مخابره کند. زیرا اعلیحضرت هر سال در بهمن ماه برای استفاده از تعطیلات زمستانی و اسکی به سوئیس می‌رفتند... هر روز پاسبانی از کلانتری می‌آمد که تلگراف‌های خود را آماده کرده‌اید یا نه؟ در همین زمان با تحولات در مؤسسه کیهان، حاج سید جوادی اخراج شد. رژیم سرمست از سلطه با اتکا به بوروکرات‌های برخاسته از انقلاب سفید که جایگزین سیاستمداران سنتی شده بودند خود را از روشنفکران بی‌نیاز می‌دید.

ایشان (آقای خوئینی‌ها) در ضرورت استمزاج نظر حضرت امام (در مورد تسخیر سفارت آمریکا) مخالفت کرده و این امر را بی‌مورد تشخیص داده و معتقد بودند که حضرت امام با این عمل موافق هستند ولی اگر موضوع با ایشان مطرح گردد ممکن است علی‌رغم موافقت، صلاح ندانند که چنین عقیده‌ای را قبل از عمل ابراز کنند و اصولاً حضرت امام در بعضی امور اجازه صریح نمی‌دهند.

مجمع تشخیص مصلحت نظام تحولی در نحوه اداره کشور و تلاش برای برقراری نسبت میان ایدئولوژی فقهی و جمهوری اسلامی بود که در پی مباحثات جدی سال‌های دهه ۶۰ میان جناح‌های «محافظه‌کار -سنت‌گرا» و جناح «رادیکال -نوگرای» نظام سیاسی شکل گرفت.

در واقع سلام که در آغاز روزنامه‌ای تندرو و حتی بنیادگرا گمان می‌شد به سرعت با گذار از دوران شکست جناح چپ در انتخابات مجلس چهارم و عدم ورود به انتخابات مجلس پنجم به روزنامه‌ای میانه‌رو و حتی لیبرال تبدیل شد. اگر در آغاز (همان گونه که از این سرمقاله به دست می‌آید) هدف از انتشار سلام تداوم خط عدالت اجتماعی بود، پس از مدتی دفاع از قانون مهم‌ترین خواسته آن شد.

در اصول فقه بحثی وجود دارد تحت این عنوان که امر و نهی در صورتی معنا دارد که مخاطب آن قابلیت تأثیرپذیری و انبعاث داشته باشد. اکثر اساتید وقتی به این مبحث می‌رسند در مقام مثال زدن می‌گویند به دیوار و سنگ نمی‌توان گفت چنین کن یا چنان نکن. اما حضرت امام می‌فرمودند به خروشچف نمی‌شود امر کن که نماز بخوان. خود به خود برای ما که شاگرد ایشان بودیم این سؤال پیش می‌آمد که خروشچف دیگر چیست یا کیست؟ ... همین زمینه‌سازی‌ها باعث شد که به تدریج به مقولات سیاسی علاقه‌مند شویم و جزوات کمونیست‌ها را برای آشنایی تهیه کنیم. (ص ۱۹۲ ـ ۱۹۰)