بریده‌هایی از کتاب رقابت خواهرها و برادرها ممنوع

تمام آنچه که بچه برای زنده ماندن و رشد کردن نیاز دارد، از این منبع خارق‌العاده ـ پدر و مادر ـ جاری است: غذا، سرپناه، محبت، نوازش، حس هویت، حس ارزش، احساس خاص بودن. این آفتاب عشق و حمایت پدر و مادر است که کودک را قادر می‌سازد به‌شایستگی رشد کند و آرام‌آرام بر محیطش مسلط شود.

چرا تشویقش کردم که خودش را به نحوی برتر از برادرش ببیند؟ یعنی فقط به خاطر این بود که دلم برایش می‌سوخت چون داشت تنها در یک خوابگاه کوچک زندگی می‌کرد؟ این‌قدر دلم می‌سوخت که حاضر شدم به قیمت نادیده گرفتن برادرش او را بالا ببرم؟

اینکه آدم زودتر یاد بگیره یا دیرتر اصلاً مهم نیست. چیزی که مهمه اون احساسیه که تو با موسیقی بیان می‌کنی و خاص خودته. مهم لذتیه که تو از پیانو زدن می‌بری. هیچ‌وقت دلم نمی‌خواد خودتو از این لذت محروم کنی.

با هر مورد از دعوای خواهر و برادرها که مواجه می‌شدیم، می‌دیدیم که فایده‌ای هم برای آن‌ها در خود دارد: خواهر و برادرها از تلاش‌هایشان برای تسلط بر یکدیگر، مقاوم‌تر و انعطاف‌پذیرتر می‌شوند؛ از جنگ و دعواهای بی‌پایانشان با یکدیگر، سرعت و چابکی‌شان بیشتر می‌شود؛ از جر و بحث‌هایشان، تفاوت بین حاضرجواب بودن و آزرده کردن را یاد می‌گیرند؛ از دلخوری‌های معمول ناشی از با هم زندگی کردن یاد می‌گیرند که چطور حق و حقوقشان را مطالبه کنند، از خودشان دفاع کنند، و در مواقع لزوم سازش کنند؛ و گاهی، از حسادت نسبت به توانایی‌های خاص یکدیگر، انگیزه می‌گیرند که بیشتر تلاش کنند، استقامت در پیش بگیرند، و به موفقیت دست یابند.

دو تا بچه را که برای جلب محبت و توجه پدر و مادرشان با هم رقابت می‌کنند در نظر بگیرید؛ حسادتی هم که هر یک نسبت به دیگری دارد را به آن اضافه کنید؛ همچنین خشمی که هر فرزندی نسبت به امتیازهای دیگری دارد؛ سرخوردگی‌هایی که جرئت خالی کردن آن‌ها بر سر هیچ کس غیر از خواهر یا برادرشان را ندارند؛ آن‌گاه می‌بینیم که فهمیدن این مسئله چندان هم دشوار نیست که چرا امروزه در خانواده‌ها روابط خواهر و برادری مملو از دینامیت‌های عاطفی است که موجب انفجارهای هر روزه در خانه می‌شود.

تاریخ پُره از تجربه‌های این‌چنینی که جانب‌داری پدر از بچهٔ نورچشمی‌اش چه فجایعی به بار آورده و باعث رفتار خشونت‌آمیز و وحشیانهٔ بچه‌های دیگه شده. مثل کشته شدن هابیل به‌دست برادر بزرگش قابیل، و یا داستان حضرت یوسف و برادرهاش که اونو مخفیانه و دور از چشم پدر توی چاه انداختند. درسته که این وقایع مربوط به گذشته‌های دور می‌شه، ولی احساساتی که چنین اعمال وحشیانه‌ای رو بر می‌انگیزه جهانی و همیشگی هستن.

چطور می‌توانست جلوی بچه‌ها این‌طور صحبت کند؟ یعنی فکر می‌کرد صدایش را نمی‌شنوند؟ یا نمی‌فهمند؟ با این رفتارش به هرکدام از پسرها نقش خاصی را تحمیل کرد، و اصلاً متوجه نبود که چه آسیبی به آنها می‌رساند ـ نه تنها به هرکدامشان، بلکه به رابطهٔ آیندهٔ آنها با همدیگر.