کتاب سیدمحمدحسین طباطبایی

یک بار به ایشان گفته شد که شاه تصمیم گرفته است دکترای فلسفه به شما بدهند. ایشان خیلی ناراحت شدند و اعلام کردند به هیچ وجه تن به قبول چنین چیزی نخواهند داد... و در پایان از اصرار زیاد رئیس دانشکده الهیات آن زمان گفتند: «من از شاه هیچ ترسی ندارم و حاضر به قبول دکتری نیستم»

از نظر شهید صدر، هر شناختی دو جنبه دارد: جنبهٔ ذاتی و جنبهٔ موضوعی. جنبهٔ ذاتی، همان ادارک ماست و جنبهٔ موضوعی، فضیه ای است که ادارک شده است و واقعیتی مستقل دارد.

سید جمال الدین اسد آبادی (۱۲۵۴-۱۳۱۴ ه ق) شاید نخستین عالم شیعی ایرانی بود که با فلسفه غرب تا حدودی آشنا شد و رساله نیچریه یا ناتورالیسم در رد طبیعیان و ماده گرایان را نوشت.

شماری از عالمان دینی از پیشگامان مطالعهٔ فلسفه غرب محسوب می شوند. برخی از اینان فلسفه غرب را بدون واسطه و مستقیم از متون غربی مورد مطالعه قرار داده اند. رویکرد این عالمان به فلسفه غرب، انفعالی نبود بلکه اینان رویکردی نقادانه و تطبیقی را در پیش گرفتند.

نخستین عالم دینی که آثار فلسفی غرب را به زبان های اصلی فرانسوی و انگلیسی مطالعه کرد و آشنایی عمیق با آن پیدا کرد، علامه ابوالحسن شعرانی (۱۳۲۰-۱۳۹۳ ه ق) است. او همچنین نخستین ایرانی بود که گزارشی جامع از فلسفه غرب همراه با نقد و مقایسهٔ آن با فلسفه اسلامی در رسالهٔ فلسفه اولی (چاپ ۱۳۱۶) ارائه داد.

پس از آن جا که واقعیت هست و شناخت آن نیز میسر است، کار فلسفه شناخت واقعیت است. اما از سوی دیگر، این نیز یک واقعیت است که ذهن آدمی خطا پذیر است و ممکن است غیر واقع را به جای واقع بپندارد. از این رو، فیلسوف برای شناخت واقع می کوشد حقیقت را از پندار و واقعیت را از اعتبار متمایز کند.

وقوع خطا در ادراک حسی، مستلزم انکار واقعیت نیست.

مطهری به نحو مبسوطی، ابعاد مختلف مکتب مارکسیسم از ماتریالیسم دیالیکتیک و ماتریالیسم تاریخی تا اقتصاد و سیاست مارکسی را تجزیه و تحلیل و نقادی کرده و مسائل مختلف آن را با دیدگاه های اسلامی مقایسه کرده است

حائری پس از اتمام دروس سنتی در حوزه به آمریکا رفت و فلسفه غرب را در دانشگاه های جرج تون، میشیگان و تورنتو تحصیل نمود و پایان نامهٔ دکتری خود را تحت عنوان اصول معرفت شناسی در فلسفه اسلامی: علم حضوری (۲۱) نوشت.