کتاب دختران زیرزمینی کابل

ازنظر او زن‌بودن هم نگران‌کننده است. به‌نظر او تکرار زندگی مادرش با شوهر و تعداد زیادی فرزند مسخره و ترسناک است.

این‌همه پول وارد کشور شده است، ولی رنج و درد ریشه‌کن نشده. همه تصور می‌کنند مشکل از برقع و حجاب است.

آدم‌های فانی برای کنترل سایرین، تفسیر دین را در اختیارِ خود گرفته‌اند.

می‌گفتند زن شده است و حتی بدتر از آن، ایام قاعدگی و خون‌ریزی‌اش باعث می‌شد او را ناپاک و ضعیف قلمداد کنند.

«اسلام در اصل دینی ارتجاعی، ضدپیشرفت یا ضدمدرنیته نیست، هرچند برخی مفسران، قسمتی از کنش‌های انسانی را مرتجعانه و ضدپیشرفت می‌دانند.»

غیرت پدرانه و حفظ شرافت در کتک‌زدن زنان، در فروش آنها یا ازدواج دوم و سوم نیست، بلکه تربیت دختری تحصیل‌کرده و باکمالات است که می‌تواند شرف و آبروی خانواده‌ها را به همگان نشان دهد.

مانند همهٔ جوامع سرکوب‌شده، در افغانستان نیز تلاش یک نفر برای دست‌یابی به آزادی‌های بیشتر می‌تواند نوعی دهن‌کجی و بی‌حرمتی به رنج و دردِ دیگران قلمداد شود.

در اینجا داشتن حداقل یک پسر برای حسن شهرت و اعتبار، امری اجباری است.

هم‌جنس‌گرایی بین مردان در افغانستان، نبودِ زن است. زن‌ها اساساً باید برای فرزندآوری و نه برای لذت در رابطهٔ جنسی شرکت داده شوند.

سرباز خوب بیشتر از آنکه نیازمند بدن قوی باشد، به ذهن قوی نیاز دارد.

موضوع مطلقه‌بودن برای زن‌ها در افغانستان مصیبتی است - زنِ بدون شوهر طبقهٔ اجتماعی خود را از دست می‌دهد، طوری‌که نه زن است و نه مرد و نه حتی یک شهروند قابل‌احترام.

تنها زمانی که جسم زن برای فرزندآوری کاربردی نداشته باشد و دیگران هم طمعی بر او نداشته باشند، جسم او دیگر مالِ خودش است. زنِ نازا در افغانستان زن محسوب نمی‌شود و نکته‌اش همین است: او با دنیای زنانه خداحافظی کرده است.

آنان که زنان افغان را خوب می‌شناسند و درک می‌کنند، نه مردان افغان هستند و نه خارجی‌ها، بلکه زنان افغان را فقط خودشان درک می‌کنند؛ شاید پزشکان، معلمان و ماماهایی که به چشم خود، شاهد استیصال آنها برای پسردارشدن بوده‌اند و می‌بینند که برای پسردارشدن چه سختی‌هایی که نمی‌کشند.

«تو فقط یک زن خارجی هستی. کسی به تو توجه نمی‌کند. آنها فقط زن‌های افغان را اذیت می‌کنند، حتی پسرهای کوچک هم مثل گشت ارشاد هستند و یاد گرفته‌اند که به زن‌ها بگویند چه بپوشند و چه نپوشند.»

خانوادهٔ شوهرم خیلی فقیرند. آنها زن را انسان نمی‌دانند.

منزوی‌ماندن در اجتماع به‌مراتب بهتر است از اینکه آدم برده‌وار زندگی کند

کشورهای حوزهٔ خلیج‌فارس فریبنده‌ترین دخترها را دارند که با دختران کابل برابری می‌کنند: در خیابان‌های ریاض، در مراکز خریدِ شهر مکه و در سراسر کویت، بحرین، عمان و امارات متحده عربی که سخت‌ترین قوانین و آداب پوشش برای خانم‌ها اجرا می‌شود، دختران نوجوانی را می‌توان دید که در درونِ خانواده‌های سنتی، خودشان را «بویه» می‌نامند؛ آنها شلواروپیراهن پسرانه می‌پوشند، ازدواج نمی‌کنند، روسری سرشان نمی‌کنند و قسمت‌هایی از بدنشان را نمایان می‌کنند. آنها مخفیانه رانندگی می‌کنند، ازطریق ارتباطات اینترنتی دور هم جمع می‌شوند و عکس‌های دوجنسیتی با موهای کوتاه و روش‌های گریز از دستِ مقامات امنیتی را با یکدیگر به‌اشتراک می‌گذارند. در سرتاسر شبه‌جزیرهٔ عربستان، پدیدهٔ تهدیدآمیز بویه و دخترهای جوانی که از ازدواج روگردان هستند به تهدیدی جدی تبدیل شده است و پزشکان و روان‌شناسان، عامل و مقصرِ این پدیده را اثرات فلاکت‌بار غرب‌زدگی می‌دانند و گاهی هم از آن به‌عنوان مرحله یا روندی «گذرا» یاد می‌کنند.

اگر نوزاد، دختر باشد مادری را می‌بینید که با اشک و حسرت، اتاق زایمان را ترک می‌کند، سرافکنده و شرمسار به روستا بازمی‌گردد و سرزنش‌های اقوام و همسایه‌ها شروع می‌شود. چند روزی از غذاخوردن محروم می‌شود، او را کتک می‌زنند و از خانه بیرونش می‌اندازند و مجازات اضافه‌کردن یک نان‌خور به اعضای خانواده، آن است که با حیوانات در طویله بخوابد. تازه اگر مادرِ نوزاد، چندین دختر هم از قبل داشته باشد، شوهرش مورد تمسخر اطرافیان قرار می‌گیرد؛ او را مردی سُست‌عنصر و ضعیف می‌خوانند که طبیعت هم با او همکاری نمی‌کند. به زبان عامیانه او را «ماده‌پُشت» می‌خوانند، یعنی کسی که فقط می‌تواند دختر بیاورد.

در اینجا زنان برای رهایی از خشونت خانگی، خود را با روغن آشپزی می‌سوزانند و پدران هنوز هم دختران خود را کالای نقدی می‌دانند تا با آن بدهی‌هایشان را صاف کنند یا در منازعاتشان رضایت طرف مقابل را جلب کنند.»

بسیاری از تحقیقات جامعه‌شناسانه در افغانستان به‌وسیلهٔ خارجی‌هایی انجام گرفته‌اند که تقریباً همگی مردانی بوده‌اند که هیچ نوع دسترسی به زن‌های افغان نداشته و تمام توصیف‌های زنان را از زبان شوهرانشان، برادرانشان یا پدرانشان شنیده‌اند.

مالکیت دختران افغان در عُرف از یک مرد (یعنی پدر) به مرد دیگری (یعنی شوهر آینده) منتقل می‌شود و مرد حاکمِ زندگی زن خواهد بود، حتی در جزئی‌ترین مسائل زندگی‌اش.

«داشتن دختر فقط در کنارِ داشتنِ مردی خوب معنی پیدا می‌کند؛ اگر مرد بد باشد دخترها فقط رنج و عذاب خواهند کشید؛ مثل مادر بیچاره‌شان.»

او یک مسلمان مبادیِ آداب است که نماز می‌خواند و زمانی به معلم زبان پشتوی خود دربارهٔ پوشش حرفی زده بود که به‌نظر خودش عاقلانه بود: «بدن من متعلق به خود من است، با من کاری نداشته باشید.»

عروسی از رویدادهای مهم دوران زندگی است و هزینه‌اش را معمولاً از دیگران قرض می‌گیرند و تمام عمر به بازگرداندن قرض خود می‌پردازند. افغان‌ها غالباً از نبودِ پول شاکی‌اند اما همه می‌دانیم که برگزاری عروسی‌های پُرزرق‌وبرق تا چه اندازه می‌تواند در به‌نمایش‌گذاشتن قدرت و پرستیژ خانواده اهمیت داشته باشد.

تنها زمانی که جسم زن برای فرزندآوری کاربردی نداشته باشد و دیگران هم طمعی بر او نداشته باشند، جسم او دیگر مالِ خودش است.

«می‌فهمی که این آرزوی هر زن افغان است که ای‌کاش مرد به دنیا می‌آمد؟ که آزاد به دنیا می‌آمد؟»

افغانستان کشور پیشرفته‌ای نیست، مردمانش تحصیلاتی ندارند، حتی در خانواده‌های باسواد هم آدم‌ها به بلوغ کافی نرسیده‌اند، زن‌ها حق‌وحقوقی ندارند و اکثر مردها فکر می‌کنند که وظیفهٔ زن فقط اطاعت از مرد است. این موضوع باعث بدبختی و فلاکت ما شده است.

جهان در کنترل کسانی خواهد بود که کنترل زندگی مردم را در اختیار دارند. کلید تغییر در نظام پدرسالاری فقط به دست مردان است.

«مردم دربارهٔ خانوادهٔ من شایعه‌پراکنی می‌کنند. وقتی پسر نداری، انگار هیچ‌چیز نداری و همه برایت احساس تأسف می‌کنند.»

پوششی مثل چادر قبل‌از اسلام نیز وجود داشته و در اصل، امتیازی برای زنان اشراف و نمادِ انحصاری‌بودن روابط جنسی آنان با یک مرد محسوب می‌شده است.