کتاب خاطرات حسین فردوست

محمدرضا آن‌قدر با حسین احساس دوستی و صمیمیت داشت که حتی مسائل جنسی خود را با وی مطرح می‌کرد. یکی از این مسایل هنگامی پیش آمد که محمدرضا با یکی از دختران خدمتکار مدرسه له‌روزه رابطهٔ نامشروع برقرار کرده در نتیجه دخترک باردار شد. محمدرضا به حسین التماس کرد کاری کند که این موضوع به گوش رضاشاه و سایر درباریان نرسد، در غیر این صورت پدرش پوست از کله او می‌کند. او نیز با یک داستان ساختگی که خانواده‌اش در تهران در مضیقهٔ مالی هستند از مؤدب‌الدوله نفیسی (پیشکار محمدرضا در سوئیس) مبلغ پنج هزار فرانک گرفت تا به عنوان حق‌السکوت به دختر بدهد.

شاه در کتاب «مأموریت برای وطنم» تنها کسی را که به عنوان دوست صمیمی خود معرفی کرد، فردوست بود. در دوران سلطنت محمدرضا پهلوی، فردوست نه فقط صمیمی‌ترین دوست او بود بلکه تنها فردی بود که با شاه و ملکه بر سرِ یک میز غذا می‌خورد و محرم اسرار محمدرضا و رابط او در مخفیانه‌ترین ارتباطات نیز بود.

حادثهٔ فیضیهٔ قم، قیام ۱۵ خرداد در روز اول فروردین سال ۱۳۴۲ که مصادف با شهادت امام جعفر صادق (ع) بود، رژیم شاه با حمایت ساواک برای سرکوب علما و روحانیون چندین اتوبوس از افراد گارد جاویدان را با لباس مبدل روستایی و کارگر به قم اعزام نمود تا علاوه بر اختلال در مراسم مدرسه، به ساحت علما و روحانیت در ملاءعام توهین نمایند. سرهنگ مولوی رئیس ساواک تهران به دستور مستقیم شاه مأمور شد تا با نیروهایش جهت سرکوب روانهٔ قم شود.

اشرف پهلوی در خاطرات خود تصریح می‌کند که ساواک در واقع زادهٔ همکاری مشترک ما و دوستان آمریکایی بود. اعضای آن را سازمان سیا با همکاری سازمان موساد تربیت کرده بودند.

محمدرضا آن‌قدر با حسین احساس دوستی و صمیمیت داشت که حتی مسائل جنسی خود را با وی مطرح می‌کرد. یکی از این مسایل هنگامی پیش آمد که محمدرضا با یکی از دختران خدمتکار مدرسه له‌روزه رابطهٔ نامشروع برقرار کرده در نتیجه دخترک باردار شد. محمدرضا به حسین التماس کرد کاری کند که این موضوع به گوش رضاشاه و سایر درباریان نرسد، در غیر این صورت پدرش پوست از کله او می‌کند. او نیز با یک داستان ساختگی که خانواده‌اش در تهران در مضیقهٔ مالی هستند از مؤدب‌الدوله نفیسی (پیشکار محمدرضا در سوئیس) مبلغ پنج هزار فرانک گرفت تا به عنوان حق‌السکوت به دختر بدهد.

قبل از ورود به بحث لازم است دربارهٔ دلایل علاقهٔ غرب نسبت به ایران و جایگاه ایران در استراتژی منطقه‌ای انگلیس و آمریکا توضیح داده شود. از زمانی که هندوستان مستعمرهٔ انگلیس شد دو کشور ایران و افغانستان که مرز مشترک با روسیه داشتند برای انگلستان اهمیت ویژه‌ای یافتند و این دو کشور منطقه‌ای برای جلوگیری از توسعه‌طلبی روسیه تلقی می‌شدند. اگر به تاریخ استعمار بریتانیا مراجعه کنیم، می‌بینیم که حکام محلی و رؤسای عشایر ایران چون حافظ منافع انگلیس در ایران بودند اهمیت خاصی برای آنها داشتند.

سرلشکر حاج‌علی رزم‌آرا رئیس ستاد ارتش با اصرار انگلیس و آمریکا برای جلوگیری از ملی‌شدن نفت به نخست‌وزیری برگزیده شد. وی در ۱۲ اسفند ۱۳۲۹ در جلسهٔ مجلس با بی‌شرمی تمام به دفاع از شرکت نفت انگلستان پرداخت و ملت ایران را نالایق‌تر از آن دانست که حتی قادر به ادارهٔ یک کارخانهٔ سیمان باشد.

پس از مذاکرات طولانی بین نمایندگان ایران با مقامات کشورهای انگلیس و آمریکا سرانجام در ۱۴ مرداد ۱۳۳۳ قراردادی توسط علی امینی (وزیر دارایی) با هوارد پیچ (نایب رئیس شرکت نفت) امضا شد. از این تاریخ به بعد به جای سلطهٔ انگلیس بر نفت ایران، کنسرسیومی متشکل از انگلیس، آمریکا، هلند و فرانسه بر نفت ایران سلطه یافت. نتیجهٔ دو سال مبارزات ملت ایران این شد که آمریکا وارد تصمیم‌گیری در مسائل ایران شود و کنسرسیوم جایگزین شرکت نفت انگلیس گردد.

ویلیام شوکراس هدف از تأسیس ساواک را حمایت از شاه از طریق کشف و ریشه‌کن ساختن افرادی که با حکومت مخالف بودند

فردوست دربارهٔ چگونگی رفتنش به لندن و آموزش‌های خود در خاطراتش می‌گوید: «در دوران محمدرضا، فقط و فقط با حمایت سفارت‌های انگلیس و آمریکا بود که افراد می‌توانستند به مقامات مهم برسند. این امر نه تنها در مورد من بلکه در مورد همهٔ کسانی که مشاغل و پست‌های درجه اول را در اختیار داشتند، صادق است.

کنار او بود و این رابطه چنان بود که شاه در کتاب «مأموریت برای وطنم»

همان‌طور که گفته شد پس از طلاق فوزیه، محمدرضا درصدد یافتن همسر تازه‌ای برای خود بود. آن دسته از درباریان، سران ارتش، دولتی‌ها و وزرا که دختری زیبا داشتند به سودای دستیابی به ثروت و قدرت با خاندان پهلوی، دختر خود را در سر راه محمدرضا قرار می‌دادند و امیدوار بودند محمدرضا دختر آنها را بپسندد و زمینهٔ ازدواج فراهم گردد. اما او از میان ده‌ها دختری که برایش در نظر گرفته بودند، ثریا بختیاری را پسندید و در ۲۳ مرداد ۱۳۲۹ با او ازدواج نمود. این ازدواج به دلیل اینکه ثریا نتوانست ولیعهدی برای خاندان سلطنتی بیاورد در سال ۱۳۳۶ به طلاق منجر شد

جدایی محمدرضا از ثریا، فساد جنسی شاه ابعاد تازه‌ای به خود گرفت. در این زمان برای جلب نظر او، گروهی از خوش‌خدمت‌های دربار از شهرهای لندن، پاریس و... برای او زنان فاسد می‌آوردند. این زنان جزو ملکه‌های زیبایی و معروف‌ترین ستاره‌های سینمایی اروپا چون: سمیرا طارق، ماریا اشنایدر، آنژ، روژه بون ون، روت استیونس، مارگارت، برنا اِلگی، بریژیت باردو، گریس کلی، جینا لولو بریجیدا، الکه زومر، جنیفر اونیل بودند.

محمدرضا در ۲۹ آذر ۱۳۳۸ با فرح پهلوی ازدواج نمود. دربارهٔ چگونگی آشنایی‌اش با فرح روایت‌های مختلفی وجود دارد و علی‌رغم تفاوت‌هایی در جزئیات یک نقطهٔ مشترک وجود دارد. در همهٔ منابع سرنخ آشنایی محمدرضا و فرح به اردشیر زاهدی می‌رسد. فریده دیبا مادر فرح در این باره می‌گوید: فرح که بعد از آمدن به ایران قصد بازگشت به فرانسه و ازدواج داشت، با مشکل روبه‌رو شد؛ زیرا نامش در لیست مخالفان شاه قرار داشت و به واسطهٔ دایی‌اش به اردشیر زاهدی (رئیس امور دانشجویان ایرانی مقیم خارج) معرفی شد. یک هفته بعد از اولین ملاقات، زاهدی فرح را به ویلای حصارک دعوت می‌کند و در آنجا با شاه آشنا می‌شود.

فردوست در این باره می‌گوید: فرح از فرط استیصال برای اخذ کمک مالی به سراغ اردشیر زاهدی در حصارک می‌رود تا بتواند در پاریس، تحصیل و زندگی کند. اگر ندانیم حصارک چیست، شاید مسئله مفهوم نشود. در حصارک ویلایی بود که زاهدی و دوستانش، منتظر شکار دخترها و زن‌ها بودند و اگر زنی مورد پسند زاهدی نبود، او را به رفقایش می‌داد. حال این دختر با اطلاع از چنین وضعیتی برای درخواست پول به سراغ زاهدی می‌رود تا بتواند در پاریس زندگی کند. زاهدی از این دختر خوشش نیامد و او را به محمدرضا معرفی کرد. محمدرضا نیز پس از چند ماه با فرح، به وی که بیست سال از خود او کوچک‌تر بود پیشنهاد ازدواج داد و فرح بی‌درنگ پذیرفت. بدین‌ترتیب فرح حصارک، ملکهٔ ایران شد.

جنگ جهانی دوم آغاز شد. با اینکه دولت ایران بی‌طرفی خود را اعلام داشت اما در روز دوشنبه ۳ شهریور ۱۳۲۰ سفرای روس و انگلیس، یادداشتی به منصور نخست‌وزیر تسلیم کردند که در آن شدیداً از فعالیت اتباع آلمان در ایران اظهار نگرانی شده بود و گفتند چون دولت ایران دربارهٔ اخراج اتباع آلمان در ایران کاری انجام نداده ناچاراً وارد خاک ایران شده‌اند تا آلمانی‌ها را از ایران اخراج کنند. در واقع متفقین با توجه به موقعیت استراتژیک ایران، رساندن تدارکات جنگی به خاک روسیه از طریق ایران، کشور را اشغال کردند. پ

با ورود متفقین و دستور رضاشاه مبنی بر ترک مقاومت در ۵ شهریور ۱۳۲۰ آن ارتشی که رضاشاه با آن همه دبدبه و کبکبه و صرف بودجه‌های گزاف برای حفظ سلطنت خویش ساخته بود به یکباره فرو ریخت و نتوانست در برابر حملهٔ متفقین از تسخیر کشور دفاع کند. با شکست ارتش، رضا شاه دست به دامان فردی شد که از قدرت و نفوذ او نزد انگلیسی‌ها اطمینان داشت. این فرد محمدعلی فروغی بود. رضاشاه شخصاً و بدون اسکورت به ملاقات فروغی رفت و ملتمسانه از او تقاضای نجات سلطنتش را کرد. فروغی به وی گفت تنها راه نجات ایران و استمرار سلطنت پهلوی، خروج وی از ایران است. در ۲۵ شهریور رضاشاه درحال جمع‌آوری وسایلش در کاخ مرمر بود.

ولیعهد بلافاصله از فردوست خواست که به ترات تلفن کند. خیلی دلواپس بود و دلش برای رسیدن به پادشاهی شور می‌زد، می‌خواست هرچه زودتر تکلیفش مشخص شود. یکی از دلایل تعلّل انگلیس در به رسمیت شناختن محمدرضا به عنوان شاه ایران این بود که می‌خواستند به وی ثابت شود که اگر دولت انگلستان اراده نکند وی برای یک دقیقه هم نمی‌تواند شاه ایران باشد. و به طور خلاصه شاه‌شدن خود را مانند پدرش مدیون آنهاست

ناتوانی محمدرضا شاه در حل مسائل کشور، ایران را به صحنهٔ رقابت‌های شوروی، آمریکا و انگلیس تبدیل کرد. محمدرضا که از اوضاع جهان آگاه نبود و در ادارهٔ امور تجربه‌ای نداشت، عملاً از صحنهٔ سیاست ایران خارج شد و امور کشور را به دست سفارتخانه‌های سه کشور اشغالگر سپرد و خود به مشق شاهی مشغول شد.

پنج سال اول سلطنت محمدرضا شاه یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های سیاسی ایران به شمار می‌آید. در این دوره که ایران تحت اشغال نیروهای بیگانه بود، شاه عملاً قدرت و اختیارات چندانی نداشت و بیشتر نخست‌وزیران و نمایندگان مجلس در اثر اعمال نفوذ و توصیهٔ دولت‌های اشغال‌کننده، انتخاب می‌شدند و مطیع اوامر آنها بودند. زمانی که ایران به اشغال متفقین درآمده بود، موجی از هرج و مرج و بلاتکلیفی سراسر کشور را دربر گرفته بود. اوضاع سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور کاملاً بی‌ثبات بود، بسیاری از امرای ارتش و افسران ارشد از پادگان‌های نظامی محل خدمت خود گریخته بودند، دزدی از

در این پیمان، دولتین تمامیت خاک ایران و استقلال سیاسی آن را محترم اعلام کردند و متعهد شدند که نسبت به حملهٔ کشور دیگری به خاک ایران از حکومت ایران دفاع نمایند و محمدرضا شاهنشاه ایران متعهد شد که با دول متحده با هر وسیلهٔ ممکن، همکاری نماید و برای عبور لشکریان و رساندن مهمات تمام راه‌های آهن و شوسه، میدان‌های هواپیمایی، رودخانه‌ها، بنادر و کشتیرانی، تأسیسات تلفن و تلگراف و بیسیم را در اختیار آنها قرار دهد. همچنین مقرر شد هرگاه قوای متفقین لازم دیدند می‌توانند نیروهای نظامی زمینی، دریایی و هوایی خودشان را در کشور پیاده کنند. تنها ماده‌ای که در این پیمان به نفع ایران گنجانده شد، این بود که شش ماه پس از پایان جنگ، متفقین نیروهای نظامی خود را از ایران بیرون ببرند.

. افشای میزان درآمد شرکت نفت و اینکه این شرکت کمتر از ۱۵ درصد سود خالص خود را به ایران پرداخته به هیجان عمومی علیه شرکت نفت انگلیس و ایران دامن زد. با این حال انگلیسی‌ها در خصوص حق امتیاز، تنها با افزایش اندکی موافق بودند،

در این اوضاع در تیرماه ۱۳۲۹ سرلشکر حاج‌علی رزم‌آرا رئیس ستاد ارتش با اصرار انگلیس و آمریکا برای جلوگیری از ملی‌شدن نفت به نخست‌وزیری برگزیده شد. وی در ۱۲ اسفند ۱۳۲۹ در جلسهٔ مجلس با بی‌شرمی تمام به دفاع از شرکت نفت انگلستان پرداخت و ملت ایران را نالایق‌تر از آن دانست که حتی قادر به ادارهٔ یک کارخانهٔ سیمان باشد.

سرانجام حمایت‌های نیروهای آمریکا و انگلیس از مخالفان داخلی مصدق و همکاری نظامیان با اراذل و اوباش به نخست‌وزیری دکتر مصدق در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ خاتمه داد و سرلشکر زاهدی به نخست‌وزیری رسید. به این ترتیب استبداد داخلی، استکبار خارجی و سایر اشتباهات دیگر دست به دست هم دادند تا نهضتی که می‌توانست دست بیگانگان را نه تنها از نفت این مملکت بلکه در همهٔ عرصه‌ها کوتاه کند، متوقف گردد.

. پس از مذاکرات طولانی بین نمایندگان ایران با مقامات انگلیس در سال ۱۳۳۳ کنسرسیومی*مرکب از شرکت‌های نفتی غربی تأسیس شد تا با ایران دربارهٔ تولید و فروش نفت مذاکره کند. پس از مذاکرات طولانی بین نمایندگان ایران با مقامات کشورهای انگلیس و آمریکا سرانجام در ۱۴ مرداد ۱۳۳۳ قراردادی توسط علی امینی (وزیر دارایی) با هوارد پیچ (نایب رئیس شرکت نفت) امضا شد. از این تاریخ به بعد به جای سلطهٔ انگلیس بر نفت ایران، کنسرسیومی متشکل از انگلیس، آمریکا، هلند و فرانسه بر نفت ایران سلطه یافت. نتیجهٔ دو سال مبارزات ملت ایران این شد که آمریکا وارد تصمیم‌گیری در مسائل ایران شود و کنسرسیوم جایگزین شرکت نفت انگلیس گردد

ریکا و انگلیس پس از کسب نفوذ روزافزون در ایران به این فکر افتادند که به تشکیل سازمان‌های اطلاعاتی منسجمی بپردازند، زیرا دیگر ایران را قطعاً متعلق به خود می‌دانستند. طبق توافقی محرمانه که بین مقامات اطلاعاتی آمریکا و انگلیس صورت گرفت، مأموریت تشکیل ساواک به سازمان سیای آمریکا و مأموریت تشکیل دفتر ویژه اطلاعات به اینتلیجنس سرویس انگلستان واگذار شد. در نتیجه نهادهای اطلاعاتی رژیم پهلوی به عنوان شاخه‌هایی از سرویس‌های اطلاعاتی غرب به فعالیت گسترده در داخل کشور پرداختند. لایحهٔ تأسیس ساواک در سال ۱۳۳۵ توسط دولت علاء تهیه و به تصویب مجلس رسید.

تمامی سران رژیم شاه به این موضوع اعتراف کرده‌اند. اشرف پهلوی در خاطرات خود تصریح می‌کند که ساواک در واقع زادهٔ همکاری مشترک ما و دوستان آمریکایی بود. اعضای آن را سازمان سیا با همکاری سازمان موساد تربیت کرده بودند. محمدرضا پهلوی به ارتباط آموزشی بین ساواک و سیا و سایر سازمان‌های اطلاعاتی غرب نیز اعتراف می‌کند و می‌نویسد: بسیاری از افسران ساواک به شهر لانگلی در آمریکا رفتند و بعضی نیز به کشورهای غربی اعزام شدند تا شیوه‌هایی را که در آنجا به کار می‌رفت، فراگیرند. مقامات آمریکایی نیز هرگز نخواسته‌اند نقش سازمان سیا در تأسیس، سازماندهی و آموزش آن را انکار کنند. سولیوان سفیر آمریکا در ایران می‌نویسد: در سال ۱۹۵۷ سازمان سیا طرح و چارچوب تشکیلاتی یک سازمان جدید را به شاه داد و خود در تأسیس و سازمان دادن آن مشارکت کرد.