کتاب منتسکیو

منتسکیو بی‌تردید در فلسفه از پیروان جان‌لاک به‌شمار می‌رود. او اصول مهم فلسفهٔ سیاسی لاک یعنی تکیه بر فضیلت فردی به عنوان منشاء قانون و رابطهٔ فرد با دولت و هم چنین نظریهٔ اصالت آزادی در چارچوب اجتماع و نفع عمومی را به‌عنوان مبانی نظریات خود اختیارکرده و نظریهٔ سیاسی خود را بر این اساس بنا می کند. البته او در زمان خود مخالفت‌هایی را از جانب کاتولیک های متعصب تجربه کرد و به تبلیغ برای آزاد اندیشی و سکولاریزم متهم بود که زیرکانه با افزودن تکمله ای بر روح‌القوانین توانست عقاید خود را نزد مذهبیون متعصب توجیه کند.

آزادی آن است که فرد در آن‌چه قانون منع نکرده مختار باشد و به دل‌خواه خود عمل کند و در عین حال به‌ترین قوانین زمانی حاصل می شوند که تا آن جا که مصلحت اجتماع به خطر نیافتد بیش‌ترین آزادی را به افراد اعطاء کند.

آیا تصور می‌کنید خداوند ممکن است کسی را به‌خاطر ایمان نداشتن به آیینی که بر او عرضه نشده است کیفر دهد؟ نامه‌های پارسی، نامهٔ شمارهٔ ۳۵