بریده‌هایی از کتاب آشنایی با تاریخ ادبیات جهان

«جان وینثروپ»، که او را عقل کلّ مهاجرنشین ایالت «ماساچوست» لقب داده‌اند، نیز از وقایع‌نگاران و گزارشگران این دوره بود. او که فارغ‌التحصیل دانشگاه بود، از جمله دوازده تن مردان مشهور و ثروتمند شهر به شمار می‌آمد و در سال ۱۶۲۹، موافقتنامه‌ای را در «کمبریج» امضا کردند که قرار شد آنان در ظرف مدت شش ماه با خانواده‌های خود به «نیوانگلند» مهاجرت کنند، مشروط به آنکه تحت نظارت سیاسی و اقتصادی انگلستان باشند.

«زولا» را پدر و رهبر «ناتورالیسم» –طبیعت‌گرایی– می‌دانند و این اصطلاح ناتورالیسم هم از خود اوست. به عقیدۀ او «رمان‌نویس در زندگی هم، مثل آزمایشگاه باید احساسات و عواطف انسانی را مورد مطالعه قرار دهد و به تبیین و توصیف رویدادها و شخصیت‌ها بر پایۀ تجربه و مشاهده علمی بپردازد.»

می‌گویند اگر داستان‌های بالزاک یک «کمدی انسانی» است، رمان‌های دوره‌ای زولا را باید «کمدی حیوانی» نامید. «زیرا زولا نه تنها انسان را حیوانی تابع امیال خود می‌داند، بلکه رویدادهای زندگی خانواده‌ای از افراد منحط را روایت می‌کند.»

«ادگار آلن پو» در شعر «اسرافیل» که در سال ۱۸۳۱ سروده است می‌گوید: اگر می‌توانستم بنشینم جایی که اسرافیل نشسته است و او به جای من می‌بود، شاید چنین خوب و آتشین نمی‌توانست ترانه‌ای زمینی سر دهد و شاید نمی‌توانست و شاید نوای عالی‌تر از شعر او از چنگ من به آسمان برمی‌خاست.

در حدود سه هزار و ششصد سال قبل از میلاد مسیح که آن سومری ناشناس قلم میخ‌مانند خود را به کار گرفت و برای نخستین بار خط را بر دل سخت سنگ نقر کرد، ادبیات نیز شکل گرفت.

«ساموئل نوح کریمر»، دانشمند سومرشناس می‌نویسد: «سومریان جزو ملت‌های انگشت‌شماری هستند که به خط قناعت نکردند و آن را تا درجۀ مؤثر و سودمندی برای تفهیم و تفاهم پیشرفت دادند و توسعه بخشیدند... یک هزار سال پیش از آنکه عبریان تورات خود را بنویسند و یونانیان ایلیاد و اودیسه را به وجود آورند، در میان سومریان، ادبیات غنی و پرمایه رواج داشت

انتقال سومر یا به عبارتی بابل از مرحلۀ خط‌نویسی به مرحلۀ ادبیات به مدت چند قرن طول کشید تا در بیست و هفت قرن قبل از میلاد، نخستین کتابخانه‌ها در شهرهای «تلو» (Tello) و «لاگاش» به‌وجود آمدند. «دوسارزاک»، باستان‌شناس معروف، در محل شهر «تلو» و در ویرانه‌های ساختمان عصر «گودا» (Gudéa)، سی‌هزار لوح گلی به‌دست آورد که به ترتیبی خاص و منظم روی هم چیده شده بودند.