کتاب ولنگاری فرهنگی

دغدغۀ معاش، مجال نگرانی معاد را از بین می‌برد. مردم در گیر و دار نان و خورش چنان سرمایه‌های وجودی خویش را از دست می‌دهند که از آنان جز سنگی سرد و نامی سنگین بر صفحۀ قبر نمی‌ماند، تا چه رسد به عمل صالح، عبودیت، معرفت و انتظار فرج بزرگ. مگر جز این است که صلاح و فساد رعایا در کف حاکمان است؟! مگر نه اینکه صلاح معاش و اصلاح معاد آنان در گرو عدالت امیران و مراقبت آنان از حال و روز مردم است؟! به ویژه در عصری که تمامی قوا و حتّی آب، برق، خوراک، تعلیم و تربیت، بازرگانی و سایر امور، جملگی در کف کلیدداران بیت‌المال است و هیچ تولّد، مرگ، سفر و حضری از نگاه صاحبان دفتر و دیوان دور نمی‌ماند؟

بی‌گمان این صاحبان امضا و مناصبند که می‌بایست دیر یا زود جواب‌گوی همۀ آنچه که در همۀ لحظات و آنات بر تک‌تک مردم می‌گذرد، باشند؛ چنان‌که در پیشگاه حاکم و دادرس بزرگ، حساب پولی سیاه و دانه‌ای خرما را می‌بایست پس داد تا چه رسد به میلیاردها روز و ساعت عمر و میلیاردها میلیارد ثروت و مال که ضرورتاً در دخل و خرج آنها وارد ساختن ذرة المثقالی هوا و هوس یا تمایلات قبیله‌ای و حزبی جایز نیست. هیهات! در نیافتیم که در قاموس حکمرانی امام علی(ع) از حاکمان دربارۀ بقاع و بهائم (چهارپایان) نیز سؤال می‌شود؛ «یسئلونکم عن البقاع و البهائم»