کتاب نهج البلاغه موضوعی (کتاب سیزدهم؛ سبک زندگی ۲)

دین و دنیای تو را به خدا می‌سپارم و از او خواستارم که بهترین سرنوشت را برای امروز و فردا، و دنیا و آخرتت رقم زند

بزرگترین گناه صرف‌نظر از خود گناه، کوچک‌انگاری عمل قبیح است

دریای عظمت الهی را با عقل کوچکت مسنج، که به هلاکت خواهی رسید.

ما در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که بیشترین مردم آن، بی‌وفایی و فریب کاری را زیرکی دانند و نادانان هم کار آنان را زرنگی خوانند. چه می‌کنند خدا مرگشان دهد چه بسا فرد با تدبیر و کار آزموده، نیرنگ‌ها را خوب بشناسد امّا امر و نهی الهی است که او را از آنها باز می‌دارد. پس آنان با آگاهی و توانایی کامل بر حیله‌گری، از آن چشم پوشند و گرد آن نگردند، ولی آن که در دین پروا ندارد از آن فرصت سوء استفاده کند.

تمیز فعل خیر از شر جزو برترین دانش‌ها شمرده‌شد

آدمی افزون بر مسائل دین، باید در مسائل دیگر نیز تحقیق کرده و بنیان‌های شناختی‌رفتاری خود را پی‌ریزی کند

ارکان استواری ایمان را بر چهار پایۀ صبر، یقین، عدل و جهاد یاد می‌کند

بهوش باشید آنچه فریب خوردگان را فریفت شما را نفریبد، که دنیای فریبا سایه‌ای زودگذر و پایانی نزدیک است

شخصیت، عامل باز دارنده از گناه آن که شخصیت خود را محترم شمارد به راحتی از شهوات درگذرد.

پس تقوای الهی پیشه کنید تقوای کسی که چون بشنود دل دهد و به جان پذیرد، و اگر به گناهی لغزد اعتراف کند و آماده توبه شود، و بترسد پس عمل کند، و از عذاب الهی بپرهیزد پس در اطاعت او گوی سبقت رباید، و یقین به وعده‌های خداوند نماید

فرزندم، بدان که دنیا کوچک‌تر از آن است که نمایشگاه عظمت انسان باشد، بلکه جلوه‌گاه ابعاد و بازتاب کامل کردار او آخرت است. پس تو برای ماندن در این سرا آفریده نشده‌ای و ناچار باید از آن کوچ کنی، که زندگی جاوید و بی‌نقص آنجاست، و مرگ مرکب تندپای انتقال از «محدودیت» به «بی‌نهایت» است. و تو در اقامتگاهی درنگ می‌کنی که از آنِ تو نیست و ندانی کی از آن سفر خواهی کرد، نیز در محدودیت «گذران زیستن» و گذرگاه آخرتی. و تو صید در کمین نشسته صیادی که هیچت گریزگاهی نیست، و صیاد مرگ گریبان هیچ آدمی زاده‌ای را رها نکند و سرانجام در هر کجا، به صید خود دست یازد. پس بهوش باش و بترس از اینکه مرگ در حال گناه و زشتی دررسد و تو خودفریبانه وعده توبه را زمزمه کنی، که از اصل توبه باز مانی و در نتیجه خود را به هلاکت افکنی.

ای مردم، زهد و پارسایی، کوتاه کردن دامان آرزوها و شکر و سپاس نعمتها و پرهیز از گناهان است. پس اگر نتوانید در سایه‌سار پارسایی و سپاس بنشینید، دست کم تلاش کنید تا امواج خروشناک حرام، ساحل صبر و پایداریتان راویران‌نسازد و گناه بر شما چیره نگردد، و در هنگامه نعمت، سپاس را از یاد نبرید

پاکدامن فرشته پاداش مجاهدی که در راه خدا به شهادت رسیده برتر از پاکدامنی نیست که توان گناه دارد و گناه نکند، که پاکدامن در آستانه فرشته شدن است.

یاد مرگ از دلهاتان رفته و آرزوهای دروغین بر شما چیره گشته و در نتیجه دنیا در دیدگاهتان ارزنده‌تر از آخرت شده و «زودگذر» بیشتر از «ماندگار» شما را جذب کرده.

پسر جانم، چهار نکته در فضایل و چهار نکته در رذایل از من یاد گیر تا هیچ چیز به تو ضرر نرسانَد: بی‌نیازترین بی‌نیازی عقل است بزرگترین ناداری نابخردی است بالاترین وحشت، خودپسندی است و ارزنده‌ترین تبار، اخلاق نیکوست...

هر که به کمک خود نشتابد تا از درون پنددهنده و باز دارنده‌ای داشته باشد، بی‌شک دیگری پنددهنده و باز دارنده او نخواهد بود.

پسر جانم، چهار نکته در فضایل و چهار نکته در رذایل از من یاد گیر تا هیچ چیز به تو ضرر نرسانَد: بی‌نیازترین بی‌نیازی عقل است بزرگترین ناداری نابخردی است بالاترین وحشت، خودپسندی است و ارزنده‌ترین تبار، اخلاق نیکوست...

پسر جانم، چهار نکته در فضایل و چهار نکته در رذایل از من یاد گیر تا هیچ چیز به تو ضرر نرسانَد: بی‌نیازترین بی‌نیازی عقل است بزرگترین ناداری نابخردی است بالاترین وحشت، خودپسندی است و ارزنده‌ترین تبار، اخلاق نیکوست...

شخصیت خود را از هر پستی و ابتذال پاس دار، گرچه تن دادن بدان پستی، تو را به اوج مقام و مال رسانَد چه، شخصیت از دست رفته‌ات را هیچ بهایی جبران نخواهد کرد. بنده دیگران مباش، که خدا آزاده‌ات آفرید. این چه «خیری» است که تنها از راه «شر» به دست آید و این چه «رفاه» است که به بهای «عسرت» فراهم گردد پس برای رسیدن به «خیر و رفاه» باید راه خیر و سهلی برگزید. از هجوم لشکر «آز» بترس، که تو را در کنار آبشخور هلاک بر زمین کوبد.