کتاب دارا شاهنشاه گمنام

و ما، برای همیشه باید به یاد آوریم که در تنگه‌ای در پارس، مردانی بودند که مرگ را به جان خریدند، اما به دشمن اجازه ندادند که از آن تنگه، بی‌بها بگذرد.

بسیاری از آنچه بود، اکنون دیگر نیست. زیرا دیگر کسی زنده نیست که آنها را به یاد آورد. دنیا دگرگون شد… تاریخ را آنگونه نوشتند که می‌پسندیدند. تاریخ، افسانه شد. افسانه، به اسطورها پیوست. و چیزهایی که نباید هرگز فراموش می‌شدند، در غبار زمان گم شدند. در جایی میان سنگ و خاموشی، روایتی باقی مانده، نه بر کتیبه‌ای، نه در کتابی، بلکه در دل آنانی که هنوز می‌توانند صدای خاک را بشنوند.

چنین بود که تاریخ رسمی نوشته شد؛ نه به‌دست شاهدان، که به‌دست فاتحان. اما آیا آن‌چه آنان نگاشتند، همهٔ حقیقت بود؟ یا تنها پژواکی از صدای پیروزمندان؟

روزی درخواهی یافت که وفاداری، نه واژه‌ای زیبا بلکه ستون تخت شاهنشاهان است.»

«پاسداری از جان و ناموس مردم، حتی پیش از فرمان شاهنشاه است. اگر روزی شاه نیز به این حرمت دست‌اندازی کند، نخستین شمشیری که برابرش بلند می‌شود، شمشیر من است.»

«مطمئن باش ما بر بی‌باک‌ترین مردان و دلیرترین زنان حکومت می‌کنیم، نه بر ترسوها. اگر جز این بود، یونانیان تا امروز خاک تمام ایرانشهر را به توبره کشیده بودند. آنان مردمانی متمدن‌اند، اما تمدن‌شان را تنها برای خود می‌خواهند. هرکه جز آنان باشد را بربر می‌پندارند، سزاوار بردگی. پیش از آنکه امپراتوری ایران سر برآورد، نتوانسته بودند بر هیچ‌یک از این سرزمین‌ها چیره شوند. حال چگونه باور می‌کنی که سپاه ما، گردآمده از سراسر امپراتوری، از برابرشان گریخته باشد؟»

«اگر این شاهنشاهی فرو بریزد، تا برپایی قدرتی تازه، تاریکی فرا خواهد رسید. من به این مردم دلبسته‌ام، به این خاک. وظیفه‌ام است تا نگذارم نور خاموش شود.»