کتاب قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو (Liar, Liar) نوشته سارا ملانسکی، داستانی ماجراجویانه درباره‌ی دو خواهر و برادر است که با کمک آینه‌ای جادویی وارد دنیای قصه‌ها می‌شوند و این‌بار سر از ماجرای پینوکیو درمی‌آورند. در این کتاب، ایبی و برادر کوچکش جونا با پری آبی روبه‌رو می‌شوند که از آن‌ها کمک می‌خواهد تا سرنوشت این عروسک چوبی را کمی راحت‌تر و کم‌دردسرتر کنند. سارا فرازی این داستان کودک را برای انتشارات پرتقال ترجمه کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو

کتاب قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو اثر سارا ملانسکی، بازخوانی خلاقانه‌ای از داستان مشهور کارلو کلودی است که با رویکردی طنازانه، مفهوم سرنوشت و تغییر را در ادبیات کودک به چالش می‌کشد. کتاب حاضر بخشی از مجموعه‌ی «قصه ها عوض می شوند» است که در همه‌ی آن‌ها فرمول ثابتی وجود دارد: ایبی و برادر کوچکش جونا از طریق آینه‌ای جادویی به دل قصه‌های پریان سفر می‌کنند. ملانسکی در این داستان سراغ شخصیتی رفته که نماد اشتباه و تلاش برای آدم‌شدن است. او با هوشمندی، گره داستانی را نه در دروغ‌های پینوکیو، بلکه در تصمیمات اولیه‌ی او قرار داده و ایبی را در موقعیتی قرار می‌دهد که باید به پینوکیو در انتخاب مسیر درست، یعنی رفتن به مدرسه، کمک کند. ساختار روایی کتاب با فصل‌های کوتاه و عناوینی کنجکاوی‌برانگیز، ضرباهنگی سریع به داستان بخشیده و تضاد میان دغدغه‌های امروزی یک دانش‌آموز (مانند ترس ایبی از طرد شدن توسط دوستانش) و فضای فانتزی روستای پومودورو را به شکلی ملموس ترسیم می‌کند. ملانسکی در این اثر، صرفاً یک ماجراجویی جدید تعریف نمی‌کند، بلکه با ارجاعات مکرر به نسخه‌ی اصلی، خواننده را به یک بازی تطبیقی دعوت می‌کند تا ببیند چگونه تغییر دادن یک قطعه از پازل قصه، می‌تواند سرنوشت شخصیت‌ها را دگرگون کند. قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو در نهایت به مخاطب می‌آموزد که مسئولیت‌پذیری و انتخاب‌های آگاهانه، کلید واقعی برای تبدیل شدن به یک انسان است.

خلاصه داستان قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو، محور اصلی داستان از یک احساس ساده شروع می‌شود: ایبی فکر می‌کند دوستانش او را کنار گذاشته‌اند، چون فرانکی برای اردو، رابین را دعوت کرده نه او. این حس طردشدن، او را در اتاقش تنها و غمگین می‌گذارد. درست در همین حال است که پری تازه‌ای به نام سلست، پری آبی ماجراهای پینوکیو، ظاهر می‌شود. سلست توضیح می‌دهد که پینوکیو نمی‌خواهد به مدرسه برود و اگر این اتفاق نیفتد، زنجیره‌ای از دردسرها و رنج‌ها برای او، ژپتو و دیگران تکرار می‌شود. او از ایبی و جونا می‌خواهد به کمک تجربه‌های قبلی‌شان در دنیای قصه‌ها، این‌بار داستان را کوتاه‌تر و کم‌دردسرتر کنند. ایبی و جونا بعد از نیمه‌شب از آینه‌ی زیرزمین رد می‌شوند و در روستای پومودورو فرود می‌آیند؛. آن‌ها پینوکیو را می‌بینند که با کتاب مدرسه‌اش به‌ سمت دبستان می‌رود، اما صدای موسیقی تئاتر عروسکی حواسش را پرت می‌کند. گربه و روباه هم سر راهش سبز می‌شوند. ایبی و جونا باید درست در همین نقطه دخالت کنند. آن‌ها پینوکیو را تا تئاتر دنبال می‌کنند، با بلیت‌فروش چانه می‌زنند، کوکی‌های خانگی را با بلیت عوض می‌کنند و وسط نمایش، پینوکیو را از سالن بیرون می‌کشند. در این رفت‌وآمدها، دماغ چوبی پینوکیو هر بار که دروغ می‌گوید درازتر می‌شود و ایبی و جونا یاد می‌گیرند چطور از همین نشانه برای فهمیدن راست و دروغ او استفاده کنند. ایبی با توصیف زنگ تفریح، تاب لاستیکی، کتابخانه، ناهار مدرسه و امکان پیدا کردن دوست‌های جدید، کم‌کم پینوکیو را قانع می‌کند که مدرسه آن‌قدرها هم ترسناک نیست...

چرا باید کتاب قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو را بخوانیم؟

خواننده در کنار ایبی و جونا، هم با نسخه‌ی اصلی آشنا می‌شود و هم می‌بیند اگر در یک نقطه‌ی کلیدیِ داستان مداخله شود، چه چیزهایی می‌تواند تغییر کند. از طرف دیگر، کتاب به احساسات خیلی روزمره‌ی بچه‌ها نزدیک شده است؛ حس کنار گذاشته‌شدن، نگرانی از این‌که بهترین دوست چه کسی است، ترس از مدرسه‌ی جدید یا کلاس تازه و این سؤال که راست‌گفتن و دروغ‌گفتن چه پیامدی دارد. برای کسانی که دوست دارند هم قصه‌ی آشنا را دوباره ببینند و هم با یک ماجرای تازه و پرکشش همراه شوند، این داستان ترکیبی سرراست از فانتزی، طنز و دغدغه‌های واقعی دوران مدرسه است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو به کسانی پیشنهاد می‌شود که به قصه‌های کلاسیک علاقه دارند و دوست دارند نسخه‌های تازه و بازیگوشانه‌ی آن‌ها را ببینند؛ همچنین به کسانی که از داستان‌های فانتزی با آینه‌ی جادویی، پری‌ها، سفر بین دنیاها و ماجراجویی‌های خواهر و برادری خوش‌شان می‌آید.

درباره سارا ملانسکی

سارا ملانسکی (Sarah Mlynowski) (متولد ۱۹۷۷)، نویسنده‌ای کانادایی‌تبار و از چهره‌های شاخص ادبیات داستانی کودک و نوجوان معاصر است که توانسته با آثاری هوشمندانه و سرگرم‌کننده، جایگاه ثابتی در لیست پرفروش‌ترین‌های نیویورک تایمز و یو‌اس‌ای تودی کسب کند. او که تخصص ویژه‌ای در بازآفرینی مضامین کلاسیک با لحنی مدرن دارد، بیش از هر چیز با مجموعه محبوب «قصه ها عوض می شوند» شناخته می‌شود؛ مجموعه‌ای که در آن با نگاهی جسورانه و فمینیستی، ساختار قصه‌های پریان را دگرگون می‌کند. ملانسکی علاوه بر مجموعه‌های مستقلی همچون «جادو در منهتن»، در پروژه‌های مشترک و موفقی مثل مجموعه‌ی «جادوی برعکس» نیز با نویسندگان مطرحی چون لارن میرکل و امیلی جنکینز همکاری داشته است. او با ترکیب کردن طنز، جادو و دغدغه‌های ملموس زندگی روزمره‌ی نوجوانان سبک متمایز و خاص خود را دارد.

بخشی از کتاب قصه ها عوض می شوند؛ پینوکیو

«گربه و روباه برای پینوکیو دست تکان می‌دهند و توی جاده ناپدید می‌شوند. پینوکیو می‌خواهد به‌سمت ساختمان مدرسه برود. توی دلم می‌گویم: "برو تو، برو تو، برو تو!" ولی او یکهو می‌ایستد و درحالی‌که گوش‌هایش را تیز کرده، به سمتی نگاه می‌کند که گربه و روباه رفته‌اند.

صدایی می‌شنوم. موسیقی است؟

جونا سرش را کج می‌کند و می‌گوید: "این چه صداییه؟"

می‌گویم: "نمی‌دونم." انگار صدای موسیقی از یک کوچه آن‌طرف‌تر می‌آید.

پینوکیو به ساختمان مدرسه نگاه می‌کند. بعد برمی‌گردد سمت صدای موسیقی. سه بار این کار را تکرار می‌کند.

همان‌طور که دارم نگاهش می‌کنم، می‌گویم: "انگار داره بین رفتن به مدرسه و دنبال کردن صدای موسیقی انتخاب می‌کنه."

جونا می‌پرسد: "صدای موسیقی؟ مگه توی داستان پینوکیو نیستیم؟"

سرم را تکان می‌دهم: "چرا هستیم! منظورم صدای موسیقی‌ای بود که الان داره می‌آد. داره فکر می‌کنه از مدرسه بزنه بیرون و بره دنبال صدا."»