کتاب ره نامه (جلد هفدهم، عدالت)

عدالت در همهٔ امور اجتماعی، از جمله در امور اقتصادی لازم است. نمیگوییم همه یک اندازه درآمد داشته باشند؛ امّا فرصتهای بهره‌مندی از امکانات عمومی در اختیار همه قرار گیرد و سوءاستفاده نباشد.

انقلاب برای این است که عدالت برقرار شود. البتّه این نکته را به شما عرض کنم که اگر در جامعه‌ای عدالت باشد؛ یعنی قانون، عادلانه؛ قضاوت، عادلانه؛ اجرا، عادلانه و نظر به آحاد ملّت، نظرِ عادلانه باشد، تلاش اجتماعی و اقدام سازندهٔ اقتصادی هم در آن جامعه بهتر خواهد شد و ثروت هم بیشتر به آن جامعه رو خواهد آورد. امّا اصلِ قضیّه، عدالت است و ما دنبال عدالتیم.

فضا را، فضای تجمّلاتی و تجمّل‌گرایی و عادت کردن به تجمّل قرار ندهیم؛ چون امروز اگر این روحیّهٔ تجمّل‌گرایی در جامعهٔ ما رواج پیدا کند _ که متأسّفانه تا میزان زیادی هم رواج پیدا کرده است _ بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی و اخلاقی کشور اصلاً حل نخواهد شد. تجمّل‌گرایی و گرایش به اشرافیگری در زندگی، ضررها و خطرهای زیادی دارد: هیچ وقت عدالت اجتماعی تأمین نخواهد شد.

از جمله چیزهایی که روند حرکت به سمت عدالت را در جامعه کُند میکند، نمود اشرافیگری در مسئولان بالای کشور است؛ از این اجتناب کنید. اشرافیگری دو عیب دارد؛ عیب دوّمش از عیب اوّلش بزرگ‌تر است. عیب اوّلِ اشرافیگری، اسراف است _ اشرافیگری حلال را میگوییم؛ یعنی آن چیزی که پولش از راه حلال و بحق به دست آمده _ امّا عیب دوّم بدتر است و آن این است که فرهنگ‌سازی میکند؛ یعنی چیزی برای مسابقه دادن همه درست میکند. البتّه در این زمینه مسئولان درجهٔ یک بسیار نقش دارند؛ تلویزیون بسیار نقش دارد؛ منش من و شما هم بسیار نقش دارد

عدالت اجتماعی، به مقدار زیادی وابسته به اخلاق است. البتّه بخش عمدهٔ آن مربوط به مقرّرات و قوانین جامعه است. امّا مقرّرات و قوانین، بدون اینکه افراد از اخلاق الهی و اسلامی برخوردار باشند، چندان کارساز نیست... اگر اخلاق در جامعه تأمین شد، عدالت اجتماعی تأمین میشود؛ جامعه آباد میشود و انسانها در بهشت زندگی میکنند؛ ولو در همین دنیا. در سطح عالم، مشاهده میکنیم عمدهٔ فجایعی که بر سر بنی‌آدم می‌آید، ناشی از اخلاق سوء و فسادهایی است که در اخلاق افرادی از نوع بشر هست

یک روز بود که در کشور ما امکان دستیابی به مراکز سیاسی برای کسانی که وابسته به آمریکا نبودند، قبل از آن وابسته به انگلیس نبودند، وابسته به قدرتهای فاسد نبودند، وابسته به آن دربار فاسد نبودند، جزو محالات بود. مردم عادی کاره‌ای نبودند. کسی به ذهنش هم خطور نمیکرد که بتواند بدون این آلودگی‌ها و وابستگی‌ها، در مجموعهٔ فلک سیاست و قدرت در این کشور تأثیری بگذارد؛ امّا امروز همهٔ آحاد این کشور می‌بینند که اگر بخواهند و اگر شرایط لازم را در خودشان فراهم کنند، به بالاترین مقامات سیاسی این نظام نائل میشوند. یک روز بود که در این کشور عدالت اجتماعی برای کسی قابل تصوّر نبود؛ امّا امروز بخشی از آن محقّق شده است