بریده‌هایی از کتاب ره نامه (جلد سوم، ایمان)

ایمان دینی، آن معجزه‌گری است که قادر است اوّلاً همهٔ مردم را بسیج کند و بیاورد، ثانیاً آنها را در صحنه نگه دارد، و ثالثاً سختی‌ها را برای آنها هموار و آسان کند؛ هیچ ایمان دیگری این خصوصیّت را ندارد. ایمان دینی میگوید شما اگر چنانچه فائق شدید و پیش بردید، پیروزید؛ اگر کشته هم شدید، پیروزید؛ اگر زندان هم افتادید، پیروزید؛ چون به وظیفه عمل کردید. وقتی کسی یک چنین اعتقاد و ایمانی داشت، دیگر شکست برایش معنا ندارد؛ لذا وارد میدان میشود. این همان عاملی است که در صدر اسلام هم اثر کرد، در انقلاب ما هم اثر کرد.

علم و جهاد و ایمان و ارادهٔ مستحکم، وقتی با یکدیگر توأم بشوند، انسانهایی را خلق میکنند که دنیا میتواند به آیندهٔ خود، به برکت آن انسانها امیدوار باشد.

اگر یک مجموعهٔ عظیم مردمی به خدا ایمان داشت و دل او با نور ایمان روشن و آمادهٔ فداکاری بود، میتواند بر هر قدرتی که بزرگ‌تر از آن نباشد، پیروز شود؛ این یک اصل است.

استقامت کردن در مقابل فریبها و تهدیدهای دشمن، هنر بزرگی است که اگر یک ملّت این هنر را داشته باشد، آن وقت به قلّه میرسد؛ به جایی که دیگر دشمن فایده‌ای در تهدید نمیبیند و مجبور است با او بسازد یا در مقابل او تسلیم شود.

از ترور جسمی خطرناک‌تر، ترور مغزی و فکری است. گاهی دانشمندان ما را ترور کردند، شهیدشان کردند _ دیدید دیگر_ امّا از آن بدتر و تلخ‌تر این است که دانشمند ما را اسیر کنند؛ دانشمند ما اسیر نباید بشود. این هم در درجهٔ اوّل به عهدهٔ خود نخبه است و خود نخبه باید مراقبت کند از خودش. این عنوانِ تقوا که از اوّل قرآن تا آخر قرآن این همه تکرار شده _ «هُدًی لِلْمُتَّقِینَ» اوّل قرآن هست و تا آخر قرآن [هم] بارها و بارها عنوان تقوا تکرار شده_ به همین معنا است؛ تقوا به معنای محافظت از خویشتن است، خودنگهداری است. در همهٔ زمینه‌ها این‌جور است؛ این را دنبال کنید.

استقامت کردن در مقابل فریبها و تهدیدهای دشمن، هنر بزرگی است که اگر یک ملّت این هنر را داشته باشد، آن وقت به قلّه میرسد؛ به جایی که دیگر دشمن فایده‌ای در تهدید نمیبیند و مجبور است با او بسازد یا در مقابل او تسلیم شود.

وقتی ایمانِ به خدا در روح یک انسان، همچون جاذبه‌ای قوی عمل کرد، آن‌چنان او را به سوی مقصدهای ایمانی میکشاند که جاذبه‌های کوچک _ این جاذبه‌هایی که برای افراد بی‌ایمان بزرگ می‌آیند، ولی در مقابلِ ایمان کوچکند_ این جاذبه‌ها دیگر در او اثری نمیگذارد.

ایمان دینی، آن معجزه‌گری است که قادر است اوّلاً همهٔ مردم را بسیج کند و بیاورد، ثانیاً آنها را در صحنه نگه دارد، و ثالثاً سختی‌ها را برای آنها هموار و آسان کند؛ هیچ ایمان دیگری این خصوصیّت را ندارد. ایمان دینی میگوید شما اگر چنانچه فائق شدید و پیش بردید، پیروزید؛ اگر کشته هم شدید، پیروزید؛ اگر زندان هم افتادید، پیروزید؛ چون به وظیفه عمل کردید. وقتی کسی یک چنین اعتقاد و ایمانی داشت، دیگر شکست برایش معنا ندارد؛ لذا وارد میدان میشود. این همان عاملی است که در صدر اسلام هم اثر کرد، در انقلاب ما هم اثر کرد.

در جنگ بدر، دشمنان پیغمبر عدّه‌شان چند برابر مسلمانها، سلاح و تجهیزاتشان چندین برابر مسلمانها، پول و امکاناتشان چندین برابر مسلمانها بود، امّا مسلمانها پیروز شدند؛ چرا؟ مگر پیروزی به زور بازو نیست؟ به شمشیر نیست؟ به پول نیست؟ به اقتدار ظاهری نیست؟ نه، پیروزی به اینها نیست. پیروزی وابستهٔ به یک اقتداری است که آن اقتدار از پول و از امکان مادّی و از سلاح اتمی حاصل نمیشود؛ از اعتقاد به شهادت، ایمان به ایثار، باور به اینکه انسان وقتی ایثار میکند، دارد با خدا معامله میکند، ناشی میشود.

آن کسی که مؤمن است و میخواهد مؤمن بماند و از ثمرات مؤمن بودن بهره ببرد، در مقابل همهٔ احکام خدا باید احساس تعهّد کند و در همه جا باید احساس تعهّد کند.

اگر تعهّدی احساس نکردی، در مؤمن بودنِ خودت شک کن. جامعه‌ای که به تعهّدات ایمانی عمل نمیکند، نام خود را جامعهٔ مؤمن نگذارد... اگر فقط تصدیق و پذیرش، در صدق کلمهٔ ایمان کافی بود، من میگویم اوّل مؤمن به پیغمبر ابولهب بود یا ولیدبن‌مغیرهٔ مخزومی بود. آن هوشمندان عرب خیلی خوب میفهمیدند که رسول خدا دروغ نمیگوید؛ خوب میفهمیدند که راست میگوید

این مسئله هم در زمینهٔ بحثِ دربارهٔ ایمان، مسئله‌ای است مهم، که تعهّدات یک فرد مؤمن، گاهگاهی و دلبخواهی نیست. این‌جور نیست آن کسی که میخواهد خود را مؤمن قلمداد بکند، هر جا که نفع و سود و بهرهٔ شخصی تجاوزکارانهٔ خودش ایجاب کرد، مؤمن باشد؛ هر جا به نام ایمان و به تظاهرِ به عمل، توانست بر خَرِ مراد سوار شود،

در بخش اقتصاد، تقوای جامعه عبارت است از اقتصاد مقاومتی. اگر در مورد اقتصاد میخواهیم در مقابل تکانه‌های ناشی از حوادث جهانی یا در مقابل تیرهای زهرآگین سیاستهای معارض جهانی آسیب نبینیم، ناچاریم به اقتصاد مقاومتی رو کنیم. اقتصاد مقاومتی عامل استحکام است در مقابل آن کسانی و آن قدرتهایی که از همهٔ ظرفیّت اقتصادی و سیاسی و رسانه‌ای و امنیّتی خودشان دارند استفاده میکنند برای اینکه به این ملّت و این کشور و این نظام ضربه وارد کنند...

ما ملّت ایران باید به تهذیب نفس همّت کنیم؛ خودمان را بسازیم، خودمان را تطهیر و پاکیزه کنیم و نفوسمان را با خدا آشنا نماییم. این جهاد، بزرگ‌تر از هر جهاد ظاهری، با هر دشمنی و با هر عظمتی است.

امروز این امکان‌پذیر نیست؛ برای آنها بهتر این است که از خود آن ملّت کسانی در رأس آن کشور باشند که مثل آنها فکر کنند، مثل آنها اراده کنند، مثل آنها و بر طبق مصالح آنها تصمیم بگیرند؛ این نفوذ سیاسی است. [هدف این است که] در مراکز تصمیم‌گیری نفوذ کنند، اگر نتوانستند در مراکز تصمیم‌سازی [نفوذ کنند]؛ زیرا جاهایی هست که تصمیم‌سازی میکند. اینها کارهایی است که دشمن انجام میدهد. اگر چنانچه ما بیدار باشیم، امید آنها ناامید خواهد شد.

باید خصوصیّات انقلابی‌مان را حفظ کنیم، حرکت جهادی‌مان را حفظ کنیم، عزّت و هویّت ملّی‌مان را حفظ کنیم، هضم نشویم، و در هاضمهٔ خطرناک فرهنگی و اقتصادی جهانی هضم نشویم؛ اگر اینها را رعایت بکنیم، این درست خواهد شد