بریده‌هایی از کتاب گزیده احادیث النوادر

گاهی که بعضی‌ها به اینجا شکایت میکنند، ما میفرستیم کسانی را که مسئول این کار هستند که تحقیق کنند از حال آنها، بعد به ما گزارش میدهند و میگویند همین که این هیئت ما، فرستادهٔ ما آنجا رفت و نشست و حرفهایشان را شنید و اینها فهمیدند که نامه‌ای که به اینجا نوشته‌اند اثر کرده، میگویند ما دیگر هیچ درخواستی نداریم؛ همین که شما آمدید و حرف ما را گوش کردید و به شکایت ما اهمّیّت دادید، برای ما کافی است. ببینید؛ گاهی هست که این شنیدن سخن شکایت‌کننده و سائل و طلب‌کننده و دل دادن به او، برای او اهمّیّت بیشتری دارد از برآوردن حاجت او

قَالَ عَلِیٌّ (ع):‌ کَانَ رَسُولُ اللّهِ (ص): إِذَا بُشِّرَ بِجَارِیَةٍ قَالَ: رَیْحَانَةٌ، وَ رِزْقُهَا عَلَی اللّهِ (عز). امیرالمؤمنین (ع) میفرماید که رسول خدا (ص) این گونه بود که هر گاه خبر تولّد دختری به او داده میشد میفرمود گل است و روزی او هم به عهدهٔ خدا است.

امیرالمؤمنین (ع) از قول پیامبر (ص) نقل میکنند که حضرت فرمود: صدقه مال را کم نمیکند؛ پس صدقه بدهید و پرهیز نکنید.

امیرالمؤمنین (ع) از قول پیامبر (ص) نقل میکنند که فرمود: حرف کسی را که از شما طلب حاجتی میکند قطع نکنید؛ بگذارید شکایت خود را بیان کند و از حال خود به شما خبر بدهد.

یک کلمهٔ خوشی، یک زبان خوشی، روی خوشی که به یک مُراجعی نشان بدهید _در حالی که کاری هم برایش نمیتوانید انجام بدهید_ بهتر از این است که او را کمک کنید، بعد هم دو تا فحش و [حرف] قلمبه هم سوارش کنید و منّتی هم سرش بگذارید.

بعضی خیال میکنند که اگر رزق کسی زیاد شد، یعنی پول زیاد گیرش می‌آید؛ نه، انسان بعضی اوقات پول هم زیاد دارد امّا از این پول نمیتواند استفاده بکند. فرض بفرمایید پول زیادی دارد، در خانه‌اش برنج، روغن، میوه و همه چیز با کمال وفور می‌آید امّا نه برنج میتواند بخورد، نه روغن میتواند بخورد، نه قند میتواند بخورد؛ عوض قند یک دانه از آن قرصها میخورد؛ عوض نان، نان سوخته میخورد؛ رزق این [فرد] بسته است، گشایش رزق ندارد.

قطع رحم نباید بکنید؛ البتّه به قدر میسّر. گاهی مثلاً یک تلفن میکنید، گاهی سلام میرسانید به آن کسی که نمیشود آدم برود ببیند. صلهٔ رحم که [فقط] رفتن به خانهٔ خویشاوند و میهمانی دادن و میهمانی گرفتن و جلسه کردن نیست؛ گاهی با یک ارتباط کوچک [ممکن است]؛ این پیوند خانوادگی نباید قطع بشود.

إِنَّ إِبْلِیسَ رَضِیَ مِنْکُمْ بِالْمُحَقَّرَاتِ

از پیامبر (ص) سؤال شد که ای پیامبر خدا! کدام صدقه بهتر است؟ پیامبر (ص) فرمود: تلاشی که آدم فقیر و تنگدستی انجام دهد تا مالی را به فقیری رد کند.

در صدقه دو مسئلهٔ مهم وجود دارد: یکی که خیلی مهم است، همین مسئلهٔ پُر کردن شکاف بین غنی و فقیر است که البتّه یکی از راه‌هایش صدقه است؛ و یکی هم ﴿وَمَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَٰٓئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴾. با قطع نظر از اینکه این پول به کجا میرود و به چه کسی میرسد، خود این هم که شما محض رضای خدا این تعلّق را از خودتان بِکَنید و قطع کنید، یکی از آن دو چیز مهمّی است که در صدقه وجود دارد.

امیرالمؤمنین (ع) نقل میکنند که رسول خدا مردی را دید که دو فرزند دارد و یکی از آنها را بوسید و دیگری را نبوسید. پیامبر (ص) فرمود: چرا با آن دو، رفتار یکسان نداشتی؟

عَن اَمیرِالمُؤمِنینَ (ع) عَن رَسُولِ اللّهِ (ص):‌ لَا تَخُنْ مَنْ خَانَکَ فَتَکُنْ مِثْلَهُ، وَ لَا تَقْطَعْ رَحِمَکَ وَ إِنْ قَطَعَکَ. امیرالمؤمنین (ع) از قول رسول خدا (ص) نقل میکنند که فرمود: شما به کسی که به شما خیانت میکند خیانت نکنید که در این صورت شما هم خائنید؛ و پیوند خانوادگی و خویشاوندی را قطع نکنید ولو او این پیوند را قطع کند.

اگر از این گناه توبه کرد [آن پوشش را ترمیم و هفت پوشش هم به آن اضافه میکند]؛ اثر توبه این است. توبه از آن پیوند زدن‌هایی است که حالت آن پیوندزده را از قبل از شکستن بهتر میکند. توبه این است.

آن بی‌عقل‌ها خیال میکردند که اگر پسر باشد، روزی خودش را درمی‌آورد امّا وقتی دختر است، دیگر نمیتواند روزی خودش را در بیاورد و کَلّ بر ما است. این جوری در آن فضای جاهلی [فکر میکردند]. حضرت میفرمایند که نه، روزی او هم به عهدهٔ خدا است

آنچه در این روایت مورد توجّه است و مورد اهتمام است، آبروی مسلمان است. شایعه درست کردن علیه مسلمان، شایعه را بازگو کردن علیه یک مسلمان، که گاهی یک حرفی علیه کسی زده میشود که آبروی او را به خطر می‌اندازد و ما [هم] می‌شنویم آن را؛ و خب، گاهی خود ما هم ابتداکننده نیستیم امّا همان را نقل میکنیم؛ نقل ما را هم دیگری نقل میکند و همین طور این شایعه گسترش پیدا میکند علیه یک مسلمانی؛ در حالی که بعد معلوم میشود که هیچ چیز هم نبوده یا اگر چیزی هم باشد نباید منتشر کرد و نبایستی آبروی یک مسلمان را در خطر انداخت؛ چه برسد به اینکه در موارد متعدّدی هم خلاف واقع است. اهتمام به آبروی مؤمنین در این روایت هست

امیرالمؤمنین (ع) از قول پیامبر (ص) نقل میکنند که فرمود: دست خدای تبارک و تعالی رحمت را بر سر هر کسی که کار نیک او مورد ناسپاسی قرار بگیرد، گسترده است.

«وَ لَا یَتَکَلَّفَ شَیْئاً»؛ نکته اینجا است: تکلّف به خرج ندهد؛ مثل آنچه حالا معمول است که به مناسبت‌های مختلف، تکلّف میکنند، خودشان را به زحمت می‌اندازند، به خرج می‌اندازند تا یک چیز گران‌قیمتی را مثلاً فرض کنید که تهیّه کنند؛ اگر جایی است که چند نفر بنا است هدیه ببرند، این یک چیزی بالاتر از آنها ببرد. این تکلّفاتی که وجود دارد مطلوب نیست؛ نفْس هدیه دادن و هدیه گرفتن مطلوب است.

حرکت کردن شما با برادر مسلمانتان برای برآوردن حاجت او، پیش خدا محبوب‌تر است از دو ماه اعتکاف در مسجدالحرام

همیشه توصیهٔ ما به این مسئولین همین است؛ ما میگوییم این پولهای بیت‌المال را که گاهی میگویند آقا بیست میلیارد برای فلان چیز گذاشتیم، محاسبه میکنید که این بیست میلیارد یعنی چقدر پول؟ چه جوری بنا است خرج بشود؟ این، تومان تومانش، هزارتومان هزارتومانش، چه جور و کجا باید خرج بشود؟ اگر پول خودت را هم میخواستی دست وکیلت بدهی خرج کند، همین جور بی حساب و کتاب میدادی، یا خودت آن را بی حساب و کتاب خرج میکردی؟