بریده‌هایی از کتاب خلق زمان

در یک کلام، مؤدب اما صادق باشید. در طول سال‌ها، ترفندهای زیادی برای رد کردن درخواست‌ها، بهانه‌تراشی، یا طفره رفتن غیرصریح شنیده‌ایم و بعضی از آنها را هم امتحان کرده‌ایم. ولی این روش‌ها اصلاً احساس خوبی به ما نمی‌دهند و صادقانه نیستند. بدتر از آن، این روش‌ها فقط تصمیم سخت را قدری به تعویق می‌اندازند و این تصمیمات نصف‌ونیمه روی شانهٔ شما سنگینی می‌کنند و مثل کنه به شما می‌چسبند. بنابراین، ترفندها را کنار بگذارید، کنه را له کنید و حقیقت را بگویید.

نیروی دوم که درصدد گرفتن وقت شماست نیرویی است که ما اسم آن را حوضچه‌های بی‌کران گذاشته‌ایم. حوضچه‌های بی‌کران برنامه‌های کاربردی و منابع دیگری هستند که محتوایشان مدام نو می‌شود. اگر بتوانید صفحه را پایین بکشید و محتوای جدید ببینید، یعنی در حوضچه‌ای بی‌کران هستید. اگر به‌طور مداوم محتوای جدید به سمت شما سرازیر می‌شود، در حوضچه‌ای بی‌کران هستید. این سرگرمیِ همیشه در دسترس و همیشه جدید پاداش شما بابت خستگی از سرشلوغی مداوم است.

وقتی روزتان را با یک هدف با اولویت‌بالا شروع می‌کنید اتفاقی جادویی می‌افتد

شما فقط در صورتی وقتتان را تلف کرده‌اید که به‌صورت سنجیده آن را صرف کاری نکنید.

یکی از دلایلی که همهٔ ما این‌قدر درگیر حواس‌پرتی هستیم این است که دیگران هم همین‌طورند. این ترس از تک افتادن است و همهٔ ما هم آن را داریم. اگر آخرین سریال تلویزیونی را ندیده باشیم، یا آخرین توئیت‌های ترامپ را نخوانده باشیم، یا ویژگی‌های جذاب جدیدترین مدل آیفون را ندانیم، چطور می‌توانیم با دیگران گپ بزنیم؟ همه این کار را می‌کنند، و ما هم نمی‌خواهیم جا بمانیم.

در قرن بیست‌ویک، دو نیروی بسیار قدرتمند باهم در رقابت‌اند تا هر دقیقه از وقت شما را بگیرند. نیروی اول چیزی است که آن را کاروان سرشلوغی می‌نامیم. کاروان سرشلوغی فرهنگ سرشلوغی مداوم ماست، پیام‌های متعدد، سررسیدهای پُر، و فهرست بی‌انتهای کارهای روزانه. براساس تفکر کاروان سرشلوغی، اگر بخواهید با نیازهای محیط کاری امروزی هماهنگ شوید و در جامعهٔ امروز نقش داشته باشید، باید هر دقیقه‌تان پربازده باشد. به‌هرحال، بقیه هم سرشان شلوغ است. اگر شما با آرامش پیش بروید، عقب می‌مانید و هیچ‌وقت به آنها نمی‌رسید.

تغییر از تنظیم دوبارهٔ پیش‌فرض‌ها، ایجاد مانع، و شروع طراحی نحوهٔ صرف زمانتان به دست می‌آید

ما از آن دسته افرادیم که پیش‌فرضمان گفتن بله است. این کار تا حدی از سر ادب است __کاش بتوانیم به همهٔ کارها برسیم و دلمان می‌خواهد کمک کنیم. و اگر راستش را بخواهید، تا حدی هم به دلیل نداشتن دل‌وجرئت است. بله گفتن خیلی آسان‌تر است. نه گفتن به یک دعوت یا به پروژه‌ای جدید می‌تواند آدم را معذب کند و ما ساعت‌ها، روزها و هفته‌های زیادی از وقتِ اوجمان را هدر دادیم چون شجاعت نداشتیم که تعهدی را با صراحت رد کنیم.

فهمیده‌ایم که اگر پیش‌فرضمان نه باشد، خیلی شادتر خواهیم بود. آنچه به ما کمک کرد این تغییر را ایجاد کنیم، ایجاد پیش‌نویس‌هایی برای موقعیت‌های گوناگون بود تا همیشه بدانیم چطور نه بگوییم. کاملاً به اوج خودتان پایبندید و واقعاً وقت ندارید؟ «متأسفم، الان واقعاً درگیر پروژهٔ بزرگی هستم و برای کار جدید وقت ندارم.» می‌توانید پروژهٔ جدیدی را لابه‌لای کارهای دیگر جا بدهید ولی نگرانید که نتوانید توجه کافی برای آن صرف کنید؟ «متأسفم، من آن‌قدر وقت ندارم که این کار را بی‌نقص انجام بدهم.» به فعالیت یا رویدادی دعوت شده‌اید که می‌دانید از آن لذت نخواهید برد؟ «از دعوتتان ممنونم، ولی واقعاً اهلش نیستم.»

ترفندهای من که به همهٔ شب‌زنده‌دارهایی که می‌خواهند سحرخیز شوند توصیه می‌کنم. با نور، قهوه و کاری برای انجام دادن شروع کنید اهمیت نور در بیدار شدن را دست‌کم نگیرید. انسان‌ها طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که وقتی هوا روشن است بیدار شوند و وقتی تاریک است خواب‌آلود شوند. اما اگر می‌خواهید قبل از شروع روز کاری برای اوجتان وقت داشته باشید، نمی‌توانید منتظر طلوع خورشید بمانید؛ بیشتر اوقات سال، در بیشتر جاهای جهان، باید قبل از سپیده‌دم بیدار شوید. بنابراین، وقتی بیدار می‌شوم، همهٔ چراغ‌های آپارتمان (یا اگر روی آب باشیم، چراغ‌های قایق) را روشن می‌کنم. و سعی می‌کنم همیشه طلوع خورشید را تماشا کنم، حتی اگر یک یا دو ساعت بعد از بیدار شدنم باشد.

قهوه هم برایم فوق‌العاده مهم است. قطعاً کافئین خوب است، ولی روند دم کردن قهوه بخش اصلی صبح من است. آماده کردن قهوه با روش سنتی پانزده دقیقه وقت می‌گیرد: جوش آوردن آب، آسیاب کردن دانه‌ها، گذاشتن فیلتر، ریختن پودر قهوه، ریختن آب. این روند در مقایسه با استفاده از دستگاه سخت‌تر است، ولی حسنش هم همین است. مراسم آهستهٔ قهوه دم کردن باعث می‌شود در مدتی که اراده‌ام ضعیف است مشغول شوم و به سراغ ایمیل‌ها یا توئیتر نروم، چون هر دوی اینها مرا به گرداب منفعلانهٔ عدم‌بازدهی می‌اندازند. به‌جای اینها، در آشپزخانه (یا قایق) می‌ایستم، آرام‌آرام بیدار می‌شوم، به روزم فکر می‌کنم و همان‌طور که آمادهٔ کار روی اوجم می‌شوم، از قهوه‌ام لذت‌می‌برم.

اینکه صبح‌ها کاری برای انجام دادن به خودتان بدهید کمک زیادی به سحرخیزی می‌کند، ولی برای من این کار دلیل سحرخیزی است. حتی در روزهایی که اول صبح روی اوج روزانه‌ام کار نمی‌کنم، بازهم دلایلی پیدا می‌کنم که در ساعات قبل از سپیده برایشان زمان خلق کنم. ورزش فعالیت صبحگاهی فوق‌العاده‌ای است. حتی شستن ظرف‌ها، اتو زدن لباس‌ها یا مرتب کردن خانه هم کمکم می‌کنند بیدار شوم و قبل از شروع روز احساس مفید بودن کنم.

سحرخیزی بدون ایجاد چند تغییر در روند شبانگاهی سخت است. برای شب‌ها از قبل برنامه‌ریزی کنید با ارزیابی صادقانهٔ میزان خواب موردنیازتان و میزان خوابی که دارید شروع کنید. من با هفت تا هشت ساعت خواب (و گاهی نه ساعت، به‌خصوص در زمستان‌ها) کاملاً سرحال می‌شوم. اغلب روزها حدود ساعت ۵:۳۰ صبح بیدار می‌شوم، بنابراین باید حدود ساعت ۹:۳۰ شب به رختخواب بروم. اگر آدم شب‌زنده‌داری باشید، شاید فکر کنید غیرممکن است این قدر زود خوابتان ببرد. من هم همین فکر را می‌کردم. ولی درمورد اغلب ما این جامعه است که ساعت پیش‌فرض خوابمان را مشخص می‌کند، نه بدنمان.

من هم همین فکر را می‌کردم. ولی درمورد اغلب ما این جامعه است که ساعت پیش‌فرض خوابمان را مشخص می‌کند، نه بدنمان. اگر می‌خواهید این پیش‌فرض را اصلاح کنید، چند نکته هست که می‌تواند کمکتان کند. به تأثیر غذا و نوشیدنی‌ها بر خوابتان توجه داشته باشید. شواهد زیادی هست که نشان می‌دهد الکل کیفیت خواب را افزایش نمی‌دهد، هرچند در نگاه اول این‌طور به نظر می‌رسد، و به‌ویژه باعث اختلال در خواب همراه با حرکات سریع چشم می‌شود. من عاشق شکلات تلخ بعد از شام هستم (راهکار ۶۹ را ببینید)، ولی به‌مرور فهمیدم که میزان کافئین آن بالاست.

درنهایت، محیطتان را برای کسب آرامش و فرستادن پیام «وقتِ خواب» به بدنتان اصلاح کنید. من با کم کردن نور شروع می‌کنم. چراغ‌های کناری را در آشپزخانه و هال خاموش می‌کنم و بعد در اتاق نشیمن و اتاق‌خواب هم آباژورها را روشن می‌کنم. برنامهٔ محبوب من __و عجیب‌ترین برنامه‌ام این است که برای خودم مراسم آماده کردن تختخواب را اجرا می‌کنم. هر شب حدود ساعت ۷ بعدازظهر، پرده‌های اتاق‌خواب را می‌کشم، متکاهای دکوری را از روی تخت برمی‌دارم و روتختی را کنار می‌زنم