بریده‌هایی از کتاب مقصر تو نیستی

در تحقیر نوعی دورویی وجود دارد: وقتی اتفاقی برای فرد خودشیفته می‌افتد، این را حق خود می‌داند که آن مسئله یا احساس را به‌اندازهٔ مطلوبش بزرگ جلوه دهد؛ اما همان تجربه را اگر برای شما اتفاق افتاده باشد دست‌کم می‌گیرد.

گاهی به‌محض بیرون رفتن فرد خودشیفته از زندگی‌تان استرس و تنش و نزاع شدید محو می‌شود؛ اما سردرگمی، نشخوار فکری، احساس گناه، سوگ و عصبانیت باقی می‌ماند.

فرد خودشیفته بخش‌های خجالت‌آور شخصیتش را در دیگران فرافکنی می‌کند تا ایدئالِ باشکوه از خودش را حفظ کند و از عذاب شرم مصون بماند. این ممکن است گیج‌کننده باشد؛ چون خودشیفته شما را به کارهای بدی متهم می‌کند که خودش انجام می‌داده است

فرد خودشیفته به‌دنبال چیزهای نو است؛ پس، آذوقهٔ هرکسی با گذشت زمان بیات می‌شود. توجه کنید که شما خسته‌کننده نیستید، آن‌ها از همه خسته می‌شوند و به آن‌ها تحقیرآمیز نگاه می‌کنند و در جهانی زندگی می‌کنند که برایشان کافی نیست. آن‌ها می‌خواهند زندگی شهرفرنگی از آسایش کامل، اعتبار و سرگرمی باشد.

بله، با وجود اینکه متناقض به نظر می‌رسد، آسیب‌پذیری خانواده‌های شاد واقعی است. برخی از شما در خانواده‌های شادی بزرگ شده‌اید و پدر و مادرتان ازدواجی محترمانه و عاشقانه داشته‌اند؛ خانواده‌تان واقعاً صمیمی است؛ در آن همدلی و دلسوزی وجود دارد؛ همه پشتیبان همدیگر هستند؛ اعضای خانواده‌تان به رؤیاهایتان گوش می‌دهند، شما را می‌بینند و دوستتان دارند؛ وقتی ناراحتید تسکینتان می‌دهند و هیچ‌کس داد نمی‌زند، دعوا نمی‌کند یا به دیگری آسیب نمی‌رساند. پس، نقطهٔ منفی‌اش کجاست؟ شما یاد نمی‌گیرید که چطور در خیابان‌های پست خودشیفتگی قدم بردارید. با اصولی که در وجودتان ریشه دارد، باورش سخت است که افراد می‌توانند نامعتبرساز، فریبکار، تحقیرگر و بی‌رحم باشند. شما یاد گرفته‌اید هر رابطه‌ای که دچار مشکل شود با برقراری ارتباط، بخشندگی و عشق درست می‌شود.

آن‌قدر با من بازی روانی شد که فکر می‌کردم بالا، پایین است، فکر می‌کردم من مقصرم، فکر می‌کردم انتظاراتم از افراد منطقی نیست و لیاقت دیده شدن، شنیده شدن یا موردتوجه بودن را ندارم

از شما می‌خواهم این حقیقت ساده اما عمیق را بپذیرید: مقصر تو نیستی.

شفا یافتن در ساده‌ترین شکلش به‌معنی دست دراز کردن به‌سوی کودک درون شماست که نیاز دارد کسی به او بگوید: «تقصیر تو نیست»، «وظیفهٔ تو نیست که درستش کنی» و «صدای تو مهمه».

افراد خودشیفته خودمحورند؛ اما خودمحوری‌شان از خودخواهیِ صرف فراتر می‌رود؛ یعنی خودخواهی‌شان با کم‌ارزش‌سازی همراه است. مثلاً یک انسان خودخواه رستورانی را که می‌خواهد انتخاب می‌کند؛ اما یک انسان خودشیفته رستورانی را که می‌خواهد انتخاب می‌کند و به شما می‌گوید که باید این کار را انجام دهد چون شما دربارهٔ غذا احمق‌تر از آن هستید که بتوانید چیزی انتخاب کنید. خلاصه اینکه نیازهای فرد خودشیفته در هر رابطه‌ای همواره تقدم دارد.

فقط حواستان باشد که با خودتان بازی روانی نکنید و به‌خاطر اینکه نمی‌توانید به‌روشنی فکر کنید، به این نتیجه نرسید که «مشکل» از شماست.

حتی روان‌درمانگر هم تازه پس از چند ماه می‌تواند الگوهای شخصیت خودشیفته را در مراجعی به‌یقین پیدا کند؛ پس، زمانی که رابطه را کاوش می‌کنید و از خود می‌پرسید «چطور زودتر نفهمیدم؟» با خودتان مهربان باشید

رابطه با افراد خودشیفته باعث می‌شود از پاسخ به سؤالات ساده‌ای مثل «حالت چطوره؟» ناتوان شوید؛ چون اجازه ندارید خارج از فرد خودشیفته، تجربه یا احساسی داشته باشید

یکی از تله‌های بزرگ رابطه با فرد خودشیفته این است که او واقعاً باور دارد انسان خوبی است. واقعاً این‌طور فکر می‌کند. این بخشی از سیستم خودنمایی توهم‌آمیز، خودمقدس‌پنداری و شرافت اخلاقی آن‌هاست

ما از زیبایی پروانه لذت می‌بریم؛ اما به‌ندرت به تغییراتی که برای رسیدن به آن از سر گذرانده است اقرار می‌کنیم.

خانواده‌های خودشیفته به‌مرور زمان خودشیفتگی را عادی‌سازی می‌کنند که همین شما را در برابر افراد خودشیفته‌ای که در بزرگسالی وارد زندگی‌تان می‌شوند آسیب‌پذیرتر می‌کند. این نظام‌های خانوادگی به شما این ایده را القا می‌کنند که باید «ساکت» باشید و هیچ حقی ندارید برای رفتار افراد دیگر معیاری داشته باشید.

همهٔ این موارد خودشیفتگی – خودنمایی، خودمحق‌پنداری، غرور، کاریزما – زرهی دفاعی است که برای دفاع از فرد خودشیفته طراحی شده است؛ نوع شنلی ابرقهرمانی بزرگسالان که می‌توانند دور روان شکننده‌شان بپیچند.

افرادی که سابقهٔ ترومای خیانت دارند اغلب بین کمبود اعتماد، اعتماد بیش از حد و اعتماد نابجا در نوسان‌اند. روان‌درمانی فضایی است برای بررسی رابطه‌تان با اعتماد، کار کردن روی ظرفیت انتخاب‌های سالم و فهمیدن این موضوع که اختیار تصمیم‌گیری دارید؛ چیزی که با تروما و سیستم‌های خانوادگی دارای اعضای خودشیفته دچار انحراف می‌شود.

لونا اعتراف می‌کند که در تیره‌ترین روزهایش به این فکر می‌کند که چه می‌شد اگر والدینی داشت که همدیگر را دوست داشتند – پدری مهربان و مادری سرزنده – چه می‌شد که داستان عاشقانهٔ خودش را داشت، چه می‌شد اگر تشویق و از او حمایت می‌شد. در روزهای دیگر به این فکر می‌کند که بدون آن سختی‌ها لونا نمی‌شد.

خودشیفته‌ها می‌توانند خودشان را به‌صورت کسی نشان دهند که مدت‌ها در طلبش بودید تا شما را به دام بیندازند و سپس، تغییر اتفاق می‌افتد. ماهیت ظاهری شخصیت خودشیفته به این معناست که خوب جلوه دادن اوضاع در ذات آن‌هاست.

پیام‌های متداول این است که قوی باش یا فراموش کن؛ اما هیچ‌کس نمی‌تواند به همین راحتی چنین چیزی را «فراموش کند».

این روابط بسیار نامتقارن هستند و شما و فرد خودشیفته با قوانین و انتظارات متفاوتی بازی می‌کنید. در این رابطه شما به دلبستگی و ارتباط امید دارید و آن‌ها از منظر کنترل و خودخواهی بازی می‌کنند؛ در نتیجه آن‌ها سرمایه‌گذاری عاطفی بسیار کمی انجام می‌دهند و محصول بیشتری به دست می‌آورند.

در این روابط رقص پیچیده‌ای از انکار هست که باید اجرایش کنید. به خود می‌آیید و می‌بینید در تظاهر کردن به اینکه همهٔ اتفاقات اطرافتان طبیعی است حرفه‌ای شده‌اید و افراد خودشیفته و تسهیل‌گران آن‌ها همین را از شما می‌خواهند.

بخشیدن به‌خودی‌خود چیز بدی نیست. فقط دربارهٔ افراد خودشیفته کارساز نیست.

«تروماهای خیانت» از نظر روانی بسیار دردناک‌اند؛ چون فرد یا سیستمی که به آن اعتماد کردیم ما را فریب داده و اعتماد و امنیتمان را در رابطه از بین برده و اغلب ممکن است پیامدهای روان‌شناختی بدتر و بلندمدت‌تری از سایر اشکال تروما یا فقدان به جا بگذارد.

والدین خودشیفته آن‌قدر خودمحق‌پندارند که باور دارند فرزندانشان ابزاری برای رفع نیاز آن‌ها هستند و اگرچه فرزند کمک‌رسان با رضایت این نقش را به عهده می‌گیرد، برخی فرزندان کمک‌رسان این نقش را تنها راه جلب‌توجه والد می‌دانند، برخی دیگر آن را راهی برای دلجویی از والد و برخی آن را تنها راه اجتناب از خشم والد و حفظ سیستم خانوادگی می‌دانند

همیشه یک فرزند خردمند و بابصیرت در هر نظام خانوادگی خودشیفته وجود دارد که با خرد و بینش عالی خود الگوهای خودشیفتگی را سمی و بی‌رحمانه می‌بیند (حتی اگر کلمه‌ای برای توصیف آن پیدا نکند). این فرزند «حقیقت‌بین» یا «حقیقت‌گوست».

بازی روانی نوعی آزار عاطفی است که در آن بازی‌دهنده واقعیت را انکار و هویت فرد را با انکار تجربیات، ادراک، عواطف و در نهایت واقعیتش فلج می‌کند

درمان شدن یعنی تکامل آهستهٔ هماهنگ شدن با بدنتان، درک اینکه بدنتان تمام این مدت سعی داشته است امنیتتان را حفظ کند و همچنین، آوردن آگاهانهٔ کمی آسایش به زندگی‌تان.

خودشیفتگی دربارهٔ احساس ناامنی و شکنندگی عمیق است که با ترفندهایی مثل سلطه، دستکاری روانی و بازی روانی جبران می‌شود و به فرد خودشیفته امکان حفظ تسلط را می‌دهد.

خودشیفتگی دربارهٔ احساس ناامنی و شکنندگی عمیق است که با ترفندهایی مثل سلطه، دستکاری روانی و بازی روانی جبران می‌شود و به فرد خودشیفته امکان حفظ تسلط را می‌دهد. احساس همدلی بی‌ثبات و نبود خودآگاهی به این معناست که آن‌ها به آسیبی که با رفتارشان به دیگران می‌زنند فکر نمی‌کنند. مسئله خود خصلت‌ها نیست، بلکه تبدیل شدن این خصلت‌ها به رفتارهای دائماً آسیب‌زاست.