کتاب واژگان لکان

این آرزومندی ماست که به‌طور نامحدود و تناقض‌آمیزی زندگی ما را بر محک این یقین می‌سنجند که موجوداتی فانی هستیم.

«رموز و اشارات چندان حیات آدمی را دربرمی‌گیرند و تحت حیطه خود درمی‌آورند که حتی قبل از تولد طفل عناصری را که با «استخوان و گوشت» او ساخته می‌شوند تحت تأثیر خود قرار می‌دهند. بدین‌گونه است که سرنوشت کودک را با افلاک و پریان پیوند می‌دهند و او را از همان آغاز زندگی فردی مؤمن یا ملحد می‌سازند و قوانین حاکم بر اعمال او را از مهد تا گور چندان تعین می‌بخشند که نهایت حیات او را تا روز قیامت، یعنی تا هنگامی‌که کلام الهی او را محکوم کند یا آمرزش بخشد، دنبال می‌کنند. مرگ‌آگاهی تنها راه گریز از چنین سرنوشتی خواهد بود».

لکان در مجلس سوم خود تحلیلی شایسته از مفهوم ساخت به‌دست می‌دهد: «ساخت قبل از همه عبارت از گروهی از عناصر مختلف است که روی‌هم مجموعه‌ای را تشکیل دهند که در رابطه دائما متغیری با یکدیگر باشند».

«واقعیت چیزی نیست که پیشانی ما را به سنگ بزند و ما را مجبور کند که طرقی فرعی برای ارضاءِ میل خود برگزینیم؛ چرا که ما درواقع از طریق لذت است که با واقعیت مواجه می‌شویم».

«آن‌چه به‌معنای اخص کلمه ضمیر ناآگاه را در رابطه با فاعل نفسانی تشکل می‌بخشد فقدان معنی آن است».

نظام رمزی و اشاری انسان مبنا و پایه خود را از طبیعت اخذ نمی‌کند و در وجود آدمی نیز مبنا و پایه خود را نمی‌یابد. این ساحت رمز و اشارت است که مبنای طبیعت، فاعل نفسانی و حیث خیالی را تشکیل می‌دهد

سُسور با ارائه دو مقوله اسم دلالت و مدلول بر آن بود که به‌نحو دقیقی به بررسی علامت زبانی بپردازد. او بدین امر آگاهی داشت که زبان‌شناسی بخشی از علمی است که به‌طور کلی‌تر به مطالعه حیات علائم زبانی، یعنی به آن‌چه علم علائم می‌خوانند، تعلق دارد. ازهمین‌روست که می‌بینیم چنین دستگاهی موجب تعمیم‌های فوق‌العاده‌ای می‌شود، بدین معنی که تنها صور صوتی و یا آن‌چه بر کاغذ حک می‌شود می‌تواند به‌صورت اسم دلالت درآید.

لذا آن‌چه استعداد ورود به یک سیستم بسته را داشته باشد و بتواند به‌نحو متفارقی عمل کند می‌تواند به‌صورت اسم دلالت درآید، خواه مقوله مورد نظر یک شی‌ء، یک نوع رابطه و یا علامت و عارضه‌ای از بیماری باشد. می‌توان گفت که اسماءِ دلالت به‌خصوص از طریق زبان قابل پیگیری هستند، ولی باید دانست که در نظر لکان منحصرا و یا اساسا مقولاتی زبانی نیستند.