کتاب از صفحه خارج شو

اگر هدف سیستم آموزشی آماده‌کردن دانش‌آموزان برای زندگی خوب و رساندنشان به موفقیت و سعادت و کام‌یابی است، چرا آن آموزش‌ها به‌هیچ‌وجه برای رسیدن به این اهداف آماده‌شان نمی‌کند؟

سیستم‌ها قدرتمندند و تغییردادنشان به‌راحتی صورت نمی‌گیرد. یکی از اصول هر سیستمی این است که افرادی را که نمی‌توانند خودشان را با قوانین آن سیستم وفق دهند حذف می‌کند. پس فقط افرادی را درون خودش نگه می‌دارد که کاملاً با قوانینش موافق باشند و فقط آن دسته از افراد در آن سیستم به مرتبه‌های بالا می‌رسند. سیستم آموزشی هم مانند تمامی سیستم‌های دیگر از این قاعده مستثنی نیست.

چرا تصور می‌کنیم کسی که می‌تواند مطالب بیش‌تری را در جلسهٔ امتحان به یاد بیاورد یا مسئله‌ای را در مدت‌زمان کم‌تری حل کند لزوماً استعداد بیش‌تری دارد؟

هدف سیستم آموزشی رساندن دانش‌آموزان به موفقیت و خوش‌بختی است؛ ولی آیا داشتن حافظهٔ خوب و توانایی حل سریع مسائل ریاضی لزوماً می‌تواند باعث موفقیت و خوش‌بختی ما در زندگی شود؟

سیستم با قاطعیت به ما می‌گوید که فقط یک راه برای موفق‌شدن وجود دارد و شما تنها زمانی موفق و خوش‌بخت می‌شوید که از این نردبان بالا بروید، مقصدتان را تعیین کنید، برای رسیدن به آن تلاش کنید و از مسیری که تعیین کرده‌اید خارج نشوید تا بالأخره موفق شوید. اگر سیستم متوجه شود که دانش‌آموزی نمی‌تواند خودش را با قوانین آن مطابقت دهد، مانند هر سیستم دیگری ابداً به خودش و کاری که انجام می‌دهد شک نمی‌کند و به‌جای آن از دانش‌آموزان می‌خواهد که تمام تلاششان را به کار بگیرند تا با آن سازگار شوند؛ زیرا تغییر یک دانش‌آموز بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از تغییر یک سیستم بزرگ است.

سیستم آموزشی ما مطلقاً نمی‌تواند تفاوت میان افراد را درک کند و با همهٔ دانش‌آموزان به یک شکل ثابت رفتار می‌کند؛ برای همه کتاب‌ها و سرفصل‌های آموزشی یکسان قرار داده است و با یک شیوهٔ یکسان آن مطالب را به همه آموزش می‌دهد؛ درست مانند سیستم کارخانه‌ای که با توجه به تصویر ذهنی‌اش از محصول نهایی، مادهٔ اولیه را پردازش می‌کند و تغییر می‌دهد تا در نهایت به محصول نهایی تبدیل شود.

چیزی که سیستم آموزشی در نظر نگرفته این است که انسان‌ها مانند یک مادهٔ اولیهٔ بی‌جان نیستند که انتظار داشته باشی با انجام یک پردازش مشخص روی هر یک از آن‌ها، به خروجی مشخص دست پیدا بکنی. قطعاً در این مسیر دانش‌آموزان بسیاری هستند که نمی‌توانند خودشان را با این قوانین سازگار کنند؛ ولی سیستم بدون این‌که تلاشی برای تغییر خودش بکند، سعی دارد افراد را تغییر بدهد.

دانش‌آموزانی را که خودشان را با استانداردهای سیستم سازگار می‌کنند «بااستعداد» می‌نامد و آن‌ها را تشویق می‌کند و به کسانی که قادر نیستند با این استاندارد پیش بروند برچسب «آسوده‌گرا» و «بی‌استعداد» می‌زند و سعی می‌کند آن‌ها را به‌گونه‌ای تغییر بدهد که با ساختار سیستم سازگار شوند؛ تغییری که به‌ندرت اتفاق می‌افتد.