کتاب شخصیت همیشگی نیست

مارسل پروست می‌گوید: «اکتشافِ واقعی نه جست‌وجو برای یافتن مناظر جدید، بلکه نگرش به جهان از منظری نو است.» پس، لازم نیست میلیون‌ها چیز جدید ببینید. باید یک چیز را به میلیون‌ها شیوهٔ مختلف ببینید و امیدوار باشید دیدتان بهتر و کاربردی‌تر شود.

دکتر جان ای. سارنو، استاد پیشین توان‌بخشی و پزشک معالج دانشگاه نیویورک، استدلال می‌کند که دلیل وجود دردهایی مانند کمردرد فقط‌وفقط پرت‌کردن حواس فرد از احساساتش است. هیچ عاملی به‌اندازهٔ دردهای کوچک، انسان را از توجه به مشکلات احساسی‌اش بازنمی‌دارد. این انحراف سازوکار بدن برای بقاست؛ چون زیستن با درد آسان‌تر از زیستن با رنج است.

بسیاری از افراد از شغل‌هایی استعفا می‌دهند که برای به‌دست‌آوردنش خودشان را به آب‌وآتش زده بودند.

برچسب‌ها دیدمان را محدود می‌کند. با پیش‌فرض‌گرفتن برچسب‌ها وارد گونه‌ای «بی‌فکری» می‌شوید و تمام فرصت‌های ناهم‌خوان با آن برچسب را نادیده می‌گیرید. دکتر الن لنگر، روان‌شناس و متخصص ذهن‌آگاهی در هاروارد می‌گوید: «اگه یه موضوع رو یه حقیقت پذیرفته‌شده بدونین، دیگه گزینه‌ای غیر اون مطرح نمی‌شه تا دست‌کم درباره‌ش فکر کنین. آدم‌ها موقع افسردگی باور می‌کنن همیشه افسرده‌ان. ولی توجه ذهن‌آگاه به تغییرپذیری نشون می‌ده این موضوع درست نیست.» شخصیت مقوله‌ای بسیار دقیق‌تر و پیچیده‌تر از دسته‌بندی یا تعمیمی بیش‌ازحد ساده است. ویژگی منفردی نیست که موقعیت و فرهنگ و رفتار و هزاران عامل دیگر رویش بی‌تأثیر باشد.

یکی از نشانه‌های بارز آسیب روانی درمان‌نشده در افراد تکراری‌بودن الگوی زندگی و شخصیتشان در بازه‌ای طولانی است.

اگر گذشته‌تان را به‌سان اتفاقی در خدمت رشدتان ببینید، زندگی‌تان چه تغییری می‌کند؟‌

کودکانی که رهنمودهای بسیار سخت‌گیرانه‌ای داشته‌اند یا هیچ رهنمودی دریافت نکرده‌اند، چنین تمایلی برای خودمسیریابی مبتنی‌بر احساسات دارند.

اگر بخواهید با خودتان روراست باشید، دوست دارید چه کسی باشید؟ دفترتان را دربیاورید و با بیشترین جزئیات ممکن بنویسید خود آینده‌تان چه کسی است.

وقتی پیش‌بینی‌مان نادرست از آب درمی‌آید، اشتباه کرده‌ایم. این اشتباه معادل شکست‌خوردن است و شکست‌خوردن به‌معنای یادگیری است و یادگیری یعنی تغییر.

یکی از نشانه‌های بارز آسیب روانی درمان‌نشده در افراد تکراری‌بودن الگوی زندگی و شخصیتشان در بازه‌ای طولانی است. ولی زمانی که فرد با آسیب روانی خود مواجه می‌شود و درباره‌اش صحبت می‌کند، به آن آگاه‌تر می‌شود. درنهایت، بازطراحی‌اش می‌کند و به خودش اجازه می‌دهد نگاهی مثبت و تمام‌وکمال به گذشته‌اش بیندازد. درنتیجه، دیگر اکنون و آینده‌اش بازتابی از گذشته نخواهد بود.

ملامت گذشته یعنی تقصیری بر گردن خودشان نیست و مسئول نیستند و عاملیت ندارند.

آدمیزاد تفکر عجیب‌وغریبی دارد. فکر می‌کنیم هویت فعلی‌مان نسخهٔ بالغ و نهایی و تکامل‌یافته‌مان است.

بهترین کار این است: براساس خواسته‌های خود آینده‌تان تصمیم بگیرید، نه به‌میل خود اکنونتان.

گاهی کارهایی به‌ظاهر کوچک و بی‌ضرر، مانند تماشاکردن یوتیوب پیش از خواب یا زیاد نوشیدن در طول زمان تلنبار می‌شود و به‌شکل مشکلاتی بزرگ بر سرتان فرود می‌آید.

ارفاق‌های نابجا و اهدای جوایز بیخودوبی‌جهت به دانش‌آموزان کم‌استعداد کلاس در بلندمدت عزت‌نفس آن‌ها را خدشه‌دار می‌کند.

آزمون‌های شخصیت در حکم فست‌فود برای روح است. کاری می‌کند باور کنید دارید خود حقیقی‌تان را در آنی کشف می‌کنید.

روزی به خود آینده‌تان تبدیل می‌شوید. پرسش این است: خود آینده‌تان کیست؟

برای مشخص‌کردن مأموریتتان در زندگی، به هدف‌هایتان نگاهی بیندازید. از خودتان بپرسید: کدام‌یک از این هدف‌ها من را همانی می‌کند که می‌تواند به تمام خواسته‌های دیگر زندگی‌اش دست یابد. پاسخ این پرسش همان مأموریت شماست.

او آن اتفاقِ پنجاه سال پیش را چنان تعریف می‌کرد که انگار هفتهٔ پیش رخ داده است.

«هرچه آینده‌تان بزرگ‌تر باشد، اکنونتان بهتر است.»

بسیاری از افراد به مادهٔ شیمیاییِ کورتیزول اعتیاد دارند. این‌ها به اضطراب معتادند. اگر مضطرب نباشند، حالشان خوش نیست. پس، هر کاری می‌کنند بیشتر مضطرب شوند.

«هدفی مشخص با پشتوانهٔ باوری تمام‌عیار، خود نوعی خرد است. خرد نیز درعمل نتایجی مثبت به بار می‌آورد.» اگر قرار است بگویید «تلاشم رو می‌کنم» یا «ببینیم چی می‌شه»، لازم نیست کارتان را از ته دل باور کنید. ولی اگر باید بگویید «چنین اتفاقی می‌افته. نمی‌دونم دقیقاً چطوری؛ ولی می‌افته»، به باوری بی‌چون‌وچرا نیاز دارید. شما در برابر حقانیتِ برآمده از چنین تعهدی، سر تعظیم فرود می‌آورید و کارهایی می‌کنید که پیش‌تر حاضر به انجامشان نبوده‌اید.

کاندولیزا رایس شصت‌وششمین وزیر امورخارجهٔ آمریکا بود. او در کار و زندگی‌اش پیوسته با موانع جنگیده است. یکی از دلایل موفقیت و نوآوری‌اش نیز فلسفهٔ زندگی‌اش است. او می‌گوید: «معتقدم نباید حتی ثانیه‌ای از زمانتان را برای مال‌خوددانستن عنوان‌های گذشته هدر دهید.» جملهٔ «نباید زمانتان را برای مال‌خوددانستن عنوان‌های گذشته هدر دهید»، خلاصهٔ این کتاب است. چه فضانورد باشید و چه معتاد به موادمخدر، نباید عنوانی از گذشته را مال خود بدانید. هم آسیب‌های روانی و هم دستاوردها تأثیر بزرگی بر شخصیتتان می‌گذارد. گذشته هرچه باشد، نباید در آن گیر بیفتید. نگذارید گذشته تعریفتان کند. خود آینده خود اصیلتان است؛ کسی که در آرزوی رسیدن به اویید.

حتی پشت ساده‌ترین و بی‌حاصل‌ترین رفتارهایمان نیز هدفی است. اهمال‌کاری و حواس‌پرتی هم هدفی دارد؛

ریشهٔ تمام ترس‌های ما در ناشناخته‌هایمان است.

نوشتن مستمر و شکرگزاربودنِ برآمده از بازنگری در موهبت‌ها افسردگی و اعتیاد را درمان می‌کند و فکر خودکشی را دور می‌سازد.

چه می‌شود اگر ببینید خود آینده‌تان سراغتان آمده است و می‌گوید هرچه در ذهن دارید، اتفاق می‌افتد؟ باورش می‌کنید؟ بهتر است پاسختان مثبت باشد؛ چون اگر باورش نکنید، اتفاق نمی‌افتد.

«وقتی با کسی ملاقات می‌کنید، به‌شیوه‌ای با او رفتار کنید که انگار گرفتار دردسری جدی است. اغلب هم می‌فهمید همین‌طور است.»

«قبلِ هشت صبح یا زندگی‌ت رو می‌سازی یا نابودش می‌کنی.»

گویا در جهان کنونی گزینه‌های بی‌شماری داریم. وقتی گزینه‌ها زیاد شود، انتخاب‌ها نیز افزایش می‌یابد. به‌نظر اتفاق خوشایندی است؛ ولی برای بیشتر افراد چنین نیست. گزینه‌های زیادتر یعنی تصمیم‌های بیشتر. پیش‌تر هم گفتیم که خستگی تصمیم‌گیری شما را اسیر چرخه‌های منفی می‌کند.