بریده‌هایی از کتاب دختری ایرانی روی مرز

اما شیخ خطاب به او گفت: «مرا به یاد نمی‌آوری. تو یک بار سال‌ها پیش به خانهٔ من آمدی. من آن موقع به تو گفتم که ترقی خواهی کرد و سرهنگ خواهی شد. نگفتم؟ به زودی سرتیپ می‌شوی و یک روز شاه خواهی شد!»

در گذشته، تعداد کمی از کودکان تا حدودی از تعلیمات رسمی برخوردار می‌شدند. آن‌ها در خانه می‌ماندند تا در پنج شش‌سالگی به مدرسهٔ ابتدایی بروند. کشور حدود هشتاد تا نود درصد بی‌سواد داشت، اما رضا شاه که خودش هم تقریباً بی‌سواد بود، اعتقاد داشت که اولین قدم برای امروزی شدن، تحصیل کردن است و دستور داد تحصیلات ابتدایی اجباری شود.

پدرم یک بار به من گفت: «می‌گویند کلام آسمانی را باید با تأثر خواند چون با اندوه نازل شده؛ اندوه خداوند برای بدبختی انسان. حدیث دیگری می‌گوید: ‘خداوند به خصوص دو دسته از مردم را دوست دارد؛ آن‌هایی را که چشمانی زیبا دارند و آن‌هایی را که صدایشان زیباست.’ چون ایشان می‌توانند در روح و قلب نفوذ کنند و آن‌ها را به صعودی روحانی ببرند.»

فرنگ اصلاً به معنی فرانسه و به طور کلی اصطلاحی برای نامیدن اروپا بود. ارتباط فرهنگی ایران با غرب، از قرن نوزدهم، اول با فرانسه آغاز شد. فرنگی به معنای هر چیز یا هر کسی بود که به اروپا یا حتی بعدها به آمریکا مربوط می‌شد.

چاقی برای مادر مهم نبود، اما برای دختر سرچشمهٔ بدبختی بود. قدیم‌ها، زن‌های ایرانی هر کاری می‌کردند که چاق شوند. خودشان را با معجون‌های مختلف مالش می‌دادند و مقدار زیادی چربی مرغ می‌خوردند تا «یک پرده گوشت» بیاورند اما حالا سلیقه‌ها و معیارهای زیبایی تغییر کرده بود. حالا اگر هیکلی مثل بادکنک بود، صاحب آن هیکل نمی‌توانست لباس‌های زیبای فرنگی بپوشد و نمی‌توانست جاذبهٔ ستاره‌های سینما را داشته باشد.

دربارهٔ موارد استفادهٔ خاکستر در طب سنتی ایران می‌توان یک فصل کامل نوشت. خاکستر حتی تا امروز دوای ضدعفونی فقراست. قبل از این‌که پنیسیلین به آسانی در دسترس باشد، از خاکستر برای ضدعفونی کردنِ بریدگی‌ها و زخم‌ها، تخفیف دردهای رماتیسم، جلوگیری از خونریزی و خیلی چیزهای دیگر استفاده می‌شد. در ضمن، معنی سمبولیک و عرفانی آن را مبنی بر فروتنی و اطاعت یا معنای استعاری‌اش را دال بر شهادت و زودگذری زندگی نیز نباید فراموش کرد.