کتاب چرا ملت ها شکست می خورند (خلاصه کتاب)

عرصه قدرت‌طلبی عده‌ای بی‌کفایت و دیکتاتور بود. در آن سیستم فاسد به‌جای اینکه اقتصاددانان و سیاستمداران متبحر امور کشور را به دست بگیرند، مشتی استثمارگر و قدرت‌طلب به‌جای ملت خود تصمیم‌گیری می‌کردند.

سعادت و فقر در میان ملت‌ها سرنوشت از پیش تعیین شده‌ای نیست که بتوان آن را براساس موقعیت جغرافیایی، آب‌وهوا یا منابع آن پیشگویی کرد.

نهادهای سیاسی استثماری تنها به ثبات و دوام خود می‌اندیشند و در هر شرایطی چرخ دوام حکومت خود را به گردش درمی‌آورند.

اگر مردم یک کشور در برابر سیاست‌های استثمارگرانه دولتمردان خود نایستند، درگیر چرخه‌ای همیشگی خواهند شد که استثمارگران آن را تا ابد ادامه خواهند داد. بنابراین نه کمک‌های خارجی و نه پیشنهادهای متخصصان دیگر کشورها نمی‌تواند راه‌گشای مردم یک سرزمین باشد. چیزی که بیشتر از کمک‌های خارجی به آن نیازمندیم اندکی آگاهی و ایثار برای ساختن فردایی بهتر است؛ فردایی بهتر برای نسلی که سرزمین مادری‌مان را همچون میراثی به ارث خواهند برد.

زمانی که رهبران سیاسی در برابر توسعه مقاومت می‌کنند، نهادهای استثماری ایجاد می‌شود. آن‌ها به‌جای اینکه به رشد و بالابردن سطح رفاه ملت خود فکر کنند، به ثبات و قدرت خود اهمیت می‌دهند.

تفاوت در نحوه عملکرد نهادهای اقتصادی می‌تواند یکی از دلایل فقر و ثروت شهروندان یک کشور باشد.

درحقیقت نهادهای استثماری می‌توانند مانع رشد و بالا رفتن سطح رفاه مردم خود شوند. ماهیت نهادهایی که در یک کشور وجود دارد نقشی تعیین‌کننده در سرنوشت شهروندانش دارد. درواقع همین ویژگی است که باعث بالارفتن سطح رفاه مردم یک کشور و یا عقب‌ماندگی یک ملت می‌گردد. اگر مردم یک کشور در برابر سیاست‌های استثمارگرانه دولتمردان خود نایستند، درگیر چرخه‌ای همیشگی خواهند شد که استثمارگران آن را تا ابد ادامه خواهند داد. بنابراین نه کمک‌های خارجی و نه پیشنهادهای متخصصان دیگر کشورها نمی‌تواند راه‌گشای مردم یک سرزمین باشد. چیزی که بیشتر از کمک‌های خارجی به آن نیازمندیم اندکی آگاهی و ایثار برای ساختن فردایی بهتر است؛ فردایی بهتر برای نسلی که سرزمین مادری‌مان را همچون میراثی به ارث خواهند برد.

چیزی که بیشتر از کمک‌های خارجی به آن نیازمندیم اندکی آگاهی و ایثار برای ساختن فردایی بهتر است؛ فردایی بهتر برای نسلی که سرزمین مادری‌مان را همچون میراثی به ارث خواهند برد.

دهقانان متوجه شدند که می‌توانند حقوق بیشتری درخواست کنند و از دادن مالیاتِ بیشتر سر باز زنند. این اقدام رعایا باعث شکل‌گیری نهادهای فراگیر شد. در یک نهاد فراگیر، نیروی انسانی کمتر، به افزایش دستمزد منتهی می‌شود

بنابراین زنجیره فقر و نهادهای استتثماری می‌تواند هرلحظه قطع شود؛ به شرطی که مردم برای چنین تغییری اقدام کنند.

هرکسی می‌خواهد برشی از کیک قدرت را بخورد؛ آن‌هم قدرت مطلقی که به قیمت استثمار ملت به دوام خود حیات می‌بخشد.

عامل دیگری که مانع رشد اقتصادی و رفاه مردم یک کشور می‌شود، ترس از تخریب خلاق است.

هدف نهادهای سیاسی استثماری دوام نخبگانی است که به‌عنوان رهبران، کنترل اوضاع سیاسی و اقتصادی سرزمین را برعهده دارند و با چنین هدفی واضح است که آن‌ها تنها به‌دنبال حفظ فرایند استثماری موجود باشند.

کاملا طبیعی است که رهبران باهوش به دنبال رشد و بالابردن سطح رفاه ملت خود هستند. با این وجود همیشه کسانی هستند که بر خلاف این موضوع می‌اندیشند. عده‌ای از نخبگان سیاسی برای سلطه‌طلبی خود ترجیح می‌دهند که مردم کشور را در جهل و عقب‌ماندگی نگاه دارند.

بنابراین نه کمک‌های خارجی و نه پیشنهادهای متخصصان دیگر کشورها نمی‌تواند راه‌گشای مردم یک سرزمین باشد. چیزی که بیشتر از کمک‌های خارجی به آن نیازمندیم اندکی آگاهی و ایثار برای ساختن فردایی بهتر است؛ فردایی بهتر برای نسلی که سرزمین مادری‌مان را همچون میراثی به ارث خواهند برد.

اما از همینجاست که پایه الیگارشی گذاشته می‌شود. معنی آن این است که نه‌تنها حکومت در دست یک گروه کوچک است، بلکه این گروهِ حکمران و کوچک، فاسد بوده و در برابر تودهٔ مردم مسئول نیست.

در آغاز قرن بیستم، ایالات متحده شاهد فعالیت اقتصادی گروهی از بارون‌ها بود که بعدها به بارون‌های سارق شهرت یافتند. آن‌ها با تأسیس شرکت فولاد ایالات متحده و استاندارد اویل به‌دنبال انحصاری کردن تولیدات خود بودند. بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۱۹۲۱ رئیس جمهور وقت، روزولت، قوانینی وضع کرد که حق انحصار بارون‌ها را نقض می‌کرد. این اقدام رئیس جمهور مانع انحصار طلبی و قدرت اقتصادی گروهی خاص می‌شد که بارون‌ها جزئی از آن بودند. اما قبل از وضع چنین قانونی، این تلاش رسانه‌ها بود که با زیر ذره‌بین قرار دادن اقدامات بارون‌ها، حق انحصار را تبدیل به موضوعی ملی کردند. درنتیجهٔ این افشاگری، شهروندان سراسر کشور خواستار ایجاد اصلاحاتی در مورد قوانین موجود شدند.

عده‌ای از نخبگان سیاسی برای سلطه‌طلبی خود ترجیح می‌دهند که مردم کشور را در جهل و عقب‌ماندگی نگاه دارند.

در واقع حکومت وقت بیم این را داشت که صنایع تحت کنترل دولت به واسطه صنعتی شدن دیگر اهمیت گذشته را نداشته باشند. این موضوع می‌توانست به فروپاشی سیاسی و از دست دادن قدرت آن‌ها منجر شود.

در سال ۱۸۸۳، ۹۰ درصد تولید آهن جهان از زغال سنگ تأمین می‌شد. در کمال تأسف کشور اتریش به واسطه ترس نخبگان سیاسی‌اش هنوز به زغال چوب وابسته بود؛ در واقع تأثیر انقلاب صنعتی در اتریش اصلا دیده نمی‌شد چون حاکمان وقت عمدا درهای پیشرفت را به روی مردم خود بسته بودند.

به صورت کلی زمانی که رهبران سیاسی در برابر توسعه مقاومت می‌کنند، نهادهای استثماری ایجاد می‌شود. آن‌ها به‌جای اینکه به رشد و بالابردن سطح رفاه ملت خود فکر کنند، به ثبات و قدرت خود اهمیت می‌دهند. در واقع نهادهای سیاسی استثماری تنها به ثبات و دوام خود می‌اندیشند و در هر شرایطی چرخ دوام حکومت خود را به گردش درمی‌آورند.

نهادهای سیاسی استثماری فقط مانع رشد و نوآوری ملت خود نیستند بلکه از درون بسیار متزلزل هستند. در چنین نهادهایی همواره نزاع و جنگ برای روی‌کار آمدن بر سر قدرت وجود دارد و این به بی‌ثباتی شرایط کشور دامن خواهد زد. در چنین نهادهایی نخبگان سیاسی به‌دنبال قدرت هستند و به‌خاطر آن حاضرند هر کاری انجام دهند.