کتاب ابرتعامل گرها

«مهم‌ترین مشکل ارتباط توهم وجود آن است.»

دنیل گولمن، روان‌شناس، می‌نویسد: «مردم به‌ندرت هیجاناتشان را در قالب کلمات ابراز می‌کنند. کلید درک احساسات بقیه این است که بتوانیم پیام‌های غیرکلامی را بفهمیم: لحن صدا، اشارات، حالات چهره و غیره.»

امیلی فالک، یکی از استادان دانشگاه پنسیلوانیا، می‌گوید: «داستان‌ها پل می‌زنن به اون‌سوی ذهنی که ذاتاً دنبال بهانه برای تردیده.» ما داخل داستان‌ها غرق می‌شویم؛ چون به دلمان می‌نشینند.

اختلافات زیادی می‌تونه بین همسران وجود داشته باشه که هیچ راهکاری نداره؛ اما اگه هر دو طرف احساس کنن که در کنترل رابطه سهمی دارن، اختلافات کم‌رنگ‌تر و بی‌اهمیت‌تر می‌شن. شما حرفتون رو می‌زنین، همسرتون گوش می‌کنه و بعد با هم همکاری می‌کنین. این‌جوری دیگه مسئله خیلی بزرگ به نظر نمی‌آد.

اولین گام برای مذاکرهٔ خاموش، این است که بفهمیم مردم از گفت‌وگو چه می‌خواهند. دومین گام این است که بفهمیم از چه طریقی می‌توانیم به تصمیمی مشترک برسیم. ‫به عبارت دیگر می‌خواهیم بدانیم باید گفت‌وگویی منطقی داشته باشیم یا گفت‌وگویی احساسی؟ آیا قرار است با تجزیه‌وتحلیل و استدلال به تصمیم برسیم یا ازطریق همدلی و داستان‌سرایی؟

یه قدم مهم تو هر مذاکره‌ای اینه که به‌طور شفاف مشخص کنیم هرکدوم از دو طرف چی می‌خوان.» اغلب آنچه مردم از مذاکره می‌خواهند در ابتدا کاملاً شفاف نیست.

بعداز اینکه روایت‌های همدیگه رو از علت دعوا و اختلاف شنیدین و درک کردین، تازه می‌تونین دربارهٔ این صحبت کنین که چطور باید این اختلاف رو حل کرد.

مذاکره یعنی اینکه به‌جای دعوا بر سر برش بزرگ‌تر کیک، کیکی بزرگ‌تر بپزیم

زمانی که در فضای مجازی گفت‌وگو می‌کنیم، یادمان باشد که... -بر ادب تأکید بسیار زیادی داشته باشیم. پژوهش‌های متعدد نشان داده است اگر حداقل یکی از طرفین گفت‌وگو به‌طور مداوم ادب را رعایت کند، تنش‌های فضای مجازی کاهش می‌یابد. [۱] در پژوهشی (با ثابت نگه‌داشتن متغیرهای دیگر) مشخص شد تمام آنچه برای کاهش تنش لازم است، افزودن «ممنونم» و «لطفاً» به نظراتی است که در فضای مجازی ارسال می‌کنیم.

«در نهایت، سنگ بنای تمام روابط گفت‌وگوست، خواه ازدواج باشد یا دوستی.»

پژوهش‌ها نشان داده بود که فعالیت‌هایی همچون گپ‌وگفت عادی، حل معما با یکدیگر یا لطیفه‌تعریف‌کردن برای یکدیگر در ایجاد صمیمیت و نزدیکی بی‌تأثیرند

وقتی گفت‌وگو می‌کنیم، هدفمان درک طرف مقابل است، نه کسب امتیاز یا ضربه‌زدن به طرف مقابل.

«ما توی دنیای پیچیده‌ای زندگی می‌کنیم، می‌دونی؟ برای درک چنین دنیایی، به رفقایی نیاز داریم که متفاوت با ما فکر کنن.»

چند تا مفهوم کلیدی اساس این کتاب را تشکیل می‌دهند. نخستین مفهوم این است که بیشتر مکالمه‌ها در واقع متشکل از سه گفت‌وگوی مجزاست. برخی گفت‌وگوها عملی و دربارهٔ تصمیم‌گیری است و سؤال اصلی‌اش این است: «به دنبال چیستیم؟» برخی گفت‌وگوها هیجانی است و سؤال اصلی‌اش این است: «چه احساسی داریم؟» و یک سری گفت‌وگوهای اجتماعی هم وجود دارد که این سؤال را بررسی می‌کند: «ما کیستیم؟» اغلب در طول مکالمه با یکدیگر هر سهٔ این گفت‌وگوها را انجام می‌دهیم؛ باوجوداین اگر در آن واحد، طرفین مکامله گفت‌وگویی از یک جنس را انجام ندهند، نمی‌توانند با هم ارتباط برقرار کنند.

«در نهایت، سنگ بنای تمام روابط گفت‌وگوست، خواه ازدواج باشد یا دوستی.»

هوش هیجانی یعنی اینکه بتوانیم به دیگران نشان دهیم هیجاناتشان را می‌فهمیم

ابرتعامل‌گرها به خودشان اجازهٔ هم‌سویی با آن انرژی و حس‌وحال را می‌دهند یا حداقل به آن احترام می‌گذارند و بدین‌ترتیب، نشان می‌دهند که مشتاق برقراری ارتباط هستند. آن‌ها به ما اجازه می‌دهند که احساساتمان را ازطریق بدن و صدای خودشان ببینیم و بشنویم. ابرتعامل‌گرها با منعکس‌کردن صدا و انرژی‌مان، به ما می‌فهمانند که خواهان برقراری پیوندند.

«سازوکاری اساسی که باعث حفظ نزدیکی زوجین در ازدواج می‌شود، هم‌سویی است. زوج‌های خوشبخت کسانی هستند که نه با دیدگاه یا محتوای صحبت طرف مقابلشان، بلکه با احساس او موافقت می‌کنند.» [۲۹] زوج‌های خوشبخت از یکدیگر سؤالات بیشتری می‌پرسند، حرف‌های طرف مقابل را تکرار می‌کنند، با گفتن لطیفه از فضای بینشان تنش‌ها را می‌زدایند و هم‌زمان با هم جدی می‌شوند.

ارتباط از پیوند و هماهنگی نشئت می‌گیرد. این دیدگاه چنان اهمیت بنیادینی دارد که با عنوان اصل تطبیق شناخته می‌شود: ارتباط مؤثر نیازمند تشخیص نوع گفت‌وگو و بعد هم‌سوشدن با یکدیگر است. به بیان ساده‌تر، اگر طرف مقابل به نظر احساساتی می‌رسد، شما هم اجازهٔ بیان احساسات را به خود بدهید. اگر طرف مقابل قصد تصمیم‌گیری دارد، مثل او روی موضوع متمرکز بشوید. اگر ذهن طرف مقابل درگیر پیامدهای اجتماعی است، همان دغدغه را بازتاب دهید.

آدری لرد، شاعر و کنشگر، می‌نویسد: «این تفاوت‌های ما نیست که ما را از هم متمایز می‌کند؛ بلکه توانایی ما در درک و پذیرش و احترام‌گذاشتن به این تفاوت‌هاست.»

از حرف او دل‌خور می‌شدم؛ چون احساس می‌کردم نمی‌فهمد به همدلی و حمایت نیاز دارم. انتظار داشتم به من بگوید کاملاً حق دارم عصبانی باشم، نه اینکه توصیه‌ای منطقی به من بکند

پس‌از صحبت‌کردن با او، بیشتر از قبل احساس هوشمندی و بامزگی و جذابیت می‌کردند. حتی اگر هیچ وجه‌اشتراکی با او نداشتند که به‌ندرت چنین اتفاقی می‌افتد

اگر نتوانستیم تمام اختلافاتمان را حل‌وفصل کنیم، حداقل صحبت‌های همدیگر را بشنویم و حرف‌های لازم را بزنیم، حداقل می‌توانیم هم‌زیستی مسالمت‌آمیزی داشته باشیم.

فیشر می‌نویسد: «اگر می‌خواهید طرف مقابل به خواسته‌هایتان احترام بگذارد، ابتدا ثابت کنید که به خواسته‌های وی احترام می‌گذارید.» اما گوش‌دادن فقط گام اول است. گام بعدی این است که دومین سؤال مهم از گفت‌وگوی «به دنبال چیستیم؟» را بپرسید: چگونه می‌توانیم با کمک هم تصمیم‌گیری کنیم؟ قوانین حاکم بر این گفت‌وگو چیست؟ بهترین روش برای کشف این قوانین امتحان‌کردن رویکردهای مختلف و سنجیدن واکنش طرف مقابل است.

لحظه‌ایی از ارتباط واقعی در فیس‌بوک دیده شد؛ اما حرف‌های زشتی هم ردوبدل شد. [۳۲] یکی از شرکت‌کنندگان خطاب به دیگری نوشت: «من نمی‌دونم کدوم توهین‌آمیزتره: طرز فکرت یا بیشعوری‌ت.» دیگری گفت: «پس تو مشکلی نداری که بچه‌ها دربارهٔ خطرات آزادی، شست‌وشوی مغزی بشن؟» اعضای گروه با برچسب‌هایی همچون احمق و نازی و فاشیست حسابی از خجالت همدیگر درمی‌آمدند. آن‌ها خطاب به همدیگر می‌نوشتند: «بی‌سوادتر از اونی که استدلال‌های من رو بفهمی؛ چون تو دانشگاه به‌جای درس‌خوندن دنبال دختربازی و موادمخدر بودی.»

نخستین مفهوم این است که بیشتر مکالمه‌ها در واقع متشکل از سه گفت‌وگوی مجزاست. برخی گفت‌وگوها عملی و دربارهٔ تصمیم‌گیری است و سؤال اصلی‌اش این است: «به دنبال چیستیم؟» برخی گفت‌وگوها هیجانی است و سؤال اصلی‌اش این است: «چه احساسی داریم؟» و یک سری گفت‌وگوهای اجتماعی هم وجود دارد که این سؤال را بررسی می‌کند: «ما کیستیم؟» اغلب در طول مکالمه با یکدیگر هر سهٔ این گفت‌وگوها را انجام می‌دهیم؛ باوجوداین اگر در آن واحد، طرفین مکامله گفت‌وگویی از یک جنس را انجام ندهند، نمی‌توانند با هم ارتباط برقرار کنند.

جان اف کندی پنج ماه قبل‌از ترورش در سال ۱۹۶۳ در دانشگاه امریکن گفت: «اگه ما نتونیم اختلافاتمون رو همین‌الان تموم کنیم، حداقل می‌تونیم جهان رو به جای امنی برای داشتن تنوع تبدیل کنیم. در نهایت، مهم‌ترین حلقهٔ اتصال ما اینه که با همدیگه توی این سیارهٔ کوچک زندگی می‌کنیم. همهٔ ما از یه هوا تنفس می‌کنیم، همهٔ ما آیندهٔ خوبی برای فرزندانمون می‌خوایم و همهٔ ما بالاخره روزی این سیاره رو ترک می‌کنیم.»

«آثار مثبت دوره‌های آموزشی رفع تبعیض یکی‌دو روز بیشتر طول نمی‌کشد و حتی ممکن است سوگیری را فعال کند یا نتیجهٔ عکس بدهد.»

«هیچ‌وقت وانمود نکن چیزی بیشتر از یه افسر پلیس معمولی هستی. هیچ‌وقت سعی نکن طرف مقابل رو فریب بدی یا تهدیدش کنی. سؤالات زیادی بپرس و زمانی که طرف مقابل احساساتی شد، با اون گریه کن، بخند، شکوه یا شادی کن.»

به‌جای نظریه‌پردازی دربارهٔ دیگران، راجع‌به خودتان حرف بزنید.