کتاب شکاریم یک سر همه پیش مرگ

در قرآن همچنان‌که گفته شد عقل موهبتی الهی است که انسان به یاری آن از «نشانه» ها (آیات) به وجود آفریننده آن‌ها پی می‌برد و خدا را می‌شناسد.

آنچ هست از نبات و حیوان و طبایع و افلاک و انجم گروهی مر گروهی را مسخرند و گروهی مر گروهی را خداوند، چنانک خدای تعالی همی گوید اَهُمْ یقْسِمُونَ رَحْمَةَ رَبِّک نَحْنُ قَسَمْنا بَینَهُمْ مَعِیشَتَهُم فِی الْحَیوةِ الدُّنْیا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْض ٍ دَرَجاتٍ لِیتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضا سُخْرِیا

انسان در راه خدا شدن است. پیوسته خدا می‌شود بی‌آن‌که هرگز بشود.

دل من سخت گرفته است از این میهمانخانه مهمان‌کش روزش تاریک که به جان هم نشناخته انداخته است چند تن ناهموار چند تن ناهشیار چند تن خواب‌آلود

ایدئولوژی سیاسی بسیاری از جنبه‌های وجودی و کلی انسان را نادیده می‌گیرد و آدمی را به حیوان سیاسی، آن هم فقط یک نوع سیاست، تنزل می‌دهد و سپس راه چاره سخت ولی میان‌بُری برای درمان تقریبا همه دردها پیش پایش می‌گذارد.

نوشتن، وضع گرفتن در برابر چیزها و کسان، یعنی پذیرفتن و نپذیرفتن و انتخاب کردن، یعنی متعهد شدن است. و این مستلزم اندیشیدنی پیوسته و انتخاب‌کردنی مدام است و هر انتخابی خطرکردنی دیگر است.

مرگی که در «هوای چشمه خورشید» آسان می‌نمود، مرگی که کفن شهادت پوشیده و به میدان آمده بود، آن هم پس از این همه سال و این همه شهید، کاری از پیش نبرد و ما به‌جای رسیدن به سپیده صبح، در گرگ و میش مبهم غروب واماندیم.

هرچه ابهام نمودار آشفتگی و سردرگمی سراینده و خامی ذهن گوینده است، ایهام نشان از حقیقت دارد؛ از حقیقت نامعلوم!

اهورامزدا خدایی است که زمین و آسمان را آفرید و انسان را آفرید و شادی را برای انسان.

به‌علت ممنوعیت نقاشی، مینیاتور برای ایجاد خود نیازمند دستاویزی است تا وجودش پذیرفتنی و مجاز باشد. با توجه به مقام قدسی «کتاب» (قرآن) و کتابت یعنی نگارش کلام الهی، کتابه‌های مسجدها، زیارتگاه‌ها و نیز منزلت والای «خط» و خوشنویسی در دنیای اسلام، که به نوشته اعتباری افزون‌تر می‌بخشید، متن ادبی بهترین پناهگاه نقاشی بود

و مینیاتور برای «مشروعیت» خود در همین جان‌پناه جای گرفت. این‌گونه پیدایش و رشد مینیاتور به کتاب وابسته می‌شود و به همین سبب ناگزیر هنری روایی است و در همه حال سرگذشتی، داستانی، حکایت و روایتی «آراسته» به زینت‌های خیال.

نباید ویژگی دوگانه مینیاتور را از یاد برد که ظاهری توصیفی، گزارشگر دارد و باطنی تمثیلی.

مینیاتور هنری درباری است، زیرا به‌سبب هزینه گزاف، بی‌پشتیبانی شاه و شاهزادگان، انجام‌پذیر نیست اما اشکال هنر درباری وابستگی آن به دلخواه و سلیقه حامیان است.

شاهرخ میرزا پسر امیر تیمور به‌خلاف برادرش بایسنقر میرزا به علت گرایش‌های شدید مذهبی به نقاشی علاقه‌ای نداشت.

به تقلید از پادشاهان و درباریان، سرکردگان و شاهزادگان تیموری و صفوی کتاب‌های نفیس مزین به خطاطی و مینیاتور هنرمندان را می‌خریدند یا به یکدیگر هدیه می‌دادند.

در نقاشی سنتی و کلاسیک ایران (مینیاتور) با رنگ و روغن کار نمی‌شد. این نوع رنگ را ما از نقاشی اروپایی گرفته‌ایم چون مواد رنگی که سابقا در مینیاتور به‌کار می‌رفت برای ابعاد کوچک و روی کاغذ مناسب بود نه نقاشی دیواری با ابعاد بزرگ.

در ایران، این جهش و «بلندپروازی» هنری محصول نبوغ یک نفر است. به همین سبب عمومیت نمی‌یابد و زود فراموش می‌شود.

هر تألیف تاریخی به نحوی تاریخ زمان مؤلف است.

بیش‌تر ما مردم، از چپ و راست و از هر دست در دین و دنیا، شاید با شدت و لجاجی کم‌تر ولی در نهایت جز خود و مانند خود را نمی‌پذیریم و در نفی مخالفان تردید به خود راه نمی‌دهیم.

بدبختی بشر این است که همیشه اختیارش در دست مشتی مردم ماجراجو و ستمکار و بی‌احساس بود که هر گهی می‌خواستند می‌خوردند فقط مصالح عالیه را هم چاشنی آن می‌کردند.

هر روزی افسارگسیخته‌ای در گوشه‌ای سر کشیده و گفته است که من رسالت تاریخی، اجتماعی، مذهبی و کوفت و زهر مار دارم و پدر خلق خدا را درآورده است. نخواستیم، این بزرگان و برگزیدگان را نخواستیم. که به آن‌ها اجازه داده است که درباره سرنوشت دیگران تصمیم بگیرند.