کتاب راهنمایی برای مقاومت اخلاقی؛ نافرمانی

هیولاها وجود دارند، اما تعدادشان کمتر از آن است که به‌راستی خطرناک باشند؛ خطرناک‌ترین هیولاها افراد عادی‌اند؛ کارگزارانی حاضر به باور و اطاعت بدون مباحثه.

هدف اصلی مدرسه چیست؟ اینکه فرد اطاعت‌کردن را بیاموزد.

من این‌طور عمل می‌کنم، این کار را انجام می‌دهم، اما این واقعاً من نیستم.

«از تو نمی‌خواهم دستانت را به گردن ستمگر بیاویزی تا او را سرنگون کنی، بلکه [می‌خواهم] صرفاً دیگر از او حمایت نکنی؛ سپس نظاره‌اش کنی، مثل یک غول بزرگ که پایهٔ تندیسش جدا شده، روی وزن خودش فروریخته و تکه‌تکه شده است.»[۳۳]

تاریخ به متقلب‌ترین، حیله‌گرترین و تندخوترین پاداش می‌دهد.

صحبت دربارهٔ «بی‌عدالتی» منسوخ شده است و ما در دوران بی‌شرمی به سر می‌بریم.

کسی که به خود تعلق ندارد، «اجراکنندهٔ بی‌ابتکار است؛ برده است. برده چیزی را آغاز نمی‌کند، او منشأ چیزی نیست:

شرم‌آور است که چگونه ستمگران می‌توانند به‌طرز وحشتناکی شریر، بی‌رحم و خودرأی باشند؟ لابوئسی می‌گوید: تنها باید فهمید چگونه می‌شود این‌همه مردم، این‌همه روستا، این‌همه شهر، این‌همه ملت، تحتِ‌تسلط یک ستمگر رنج می‌برند.

در متن لابوئسی، اینجا است که کاربرد «تو» به اوج می‌رسد: او از کجا چشمان کافی برای جاسوسی از تو به دست آورده، اگر خودت آن‌ها را فراهم نکرده باشی؟ چگونه می‌تواند این‌همه بازو داشته باشد که با آن تو را بزند اگر آن‌ها را از تو قرض نگرفته باشد؟ پاهایی که شهرهایت را زیر پا می‌گذارند، اگر مال تو نباشند، آن‌ها را از کجا می‌آورد؟

اسپینوزا در اواخر همان قرن نوشته است: «من همه‌جا مردم را می‌بینم که برای بردگی خود می‌جنگند؛ گویی این موضوع رستگاری آنان است.»[۱۸]

به‌محض اینکه مردم صحبت کنند، پرستش کورکورانه را متوقف می‌کنند.

«عرف، اولین علت بندگی خودخواسته است.»[۱]

اطاعت از قوانین؟ محصول عادت است، عادتی که با تمایل به پیروی از گلّه تقویت می‌شود. هرکس رفتارش را مثل رفتار دیگران تنظیم می‌کند. آن‌ها از هم‌نواگرایی اطاعت می‌کنند.

قاعده‌های اجتماعی، مانند دارایی، بر وجود سنگینی می‌کنند و به خشکاندن ریشهٔ زندگی که نیروهای اولیه از آنجا می‌رویند، منتهی می‌شوند.

وقاحت واقعی کجاست؟ در تزویر عظیم قدرتمندان، کسانی که همدردی‌شان و احساساتشان برای مردم را جار می‌زنند، درحالی‌که چشم‌هایشان تنها بر سود خودشان و دیگرانی ثابت مانده که تحمل ندارند بیشتر از خودشان سود کنند. در درآمدهای ستارگان فیلم که میلیون‌ها دستمزد می‌گیرند که در داستان‌های احمقانه وانمود کنند فقیرند.

حکایت‌گفتن برای خودت را متوقف کن و فقط به اطرافت نگاه کن: هیچ‌کس هیچ‌چیز را نمی‌جوید مگر منفعت خودش. آنچه عدالت نامیده شده دقیقاً تنها روکشی است بر نظمی که قدرتمندترین‌ها تثبیت کرده‌اند.

انسان ناعادل با تسلیم‌شدن در برابر پست‌ترین، صمیمی‌ترین ملازمش را از دست داده است: خودش. و او پیروزی‌های دروغینش را تنها به قیمت تحقیر پنهانی خودش به دست می‌آورد.