کتاب دشواری زندگی

«رابطه و تماس انسانی و تأییدِ وجودی ملتزم با آن، ماهیتِ زندگی انسان است. با ازدست‌دادن این تماس، احساس هویت خود را از دست می‌دهید. تو هیچ می‌شوی... . من حتی برای خودم هم نامرئی شده بودم.» ما به تأییدی نیاز داریم که تنها در عشق یافت می‌شود.

خوب‌زندگی‌کردن، به آن معنایی که مد نظر نویسندهٔ این کتاب است، کنارآمدن با دشواری‌های زندگی و در عین حال تلاش برای یافتن چیزی است که ارزش زندگی‌کردن (هدردادن عمر) را داشته باشد.

ما حیواناتی اجتماعی با نیازهای اجتماعی هستیم و زمانی که این نیازها پاسخی دریافت نکنند و عقیم بمانند، رنج می‌بریم. «تنهایی» نامِ رنج ماست.

بیماری امری بیولوژیک است؛ اما بدحالی و اینکه زندگی چه حسی دارد، حداقل تاحدی، امری «پدیدارشناسانه» است.

در امید نوعی بی‌عملی است.

تنهابودن به معنایِ درک نوعی فقدان یا پوچی است، سوراخی درونِ خود، احساسی همچون رانده‌شدن و کوچک یا به‌کلی ناپدیدشدن.

سوگ نظمِ روایی ندارد و هرگونه خاتمه، موقتی است. بارها و بارها می‌توان درِ سوگ را گشود و آن را بر هم زد.

عزت ماست که عشق آن را گرامی می‌دارد و تنهایی به آن کفن می‌پوشاند. این عزت و کرامت در تمنای احترام و ارج است.

احترام یک «ضرورت حداقلی» است و عشق پاسخی «اختیاری» اما شایسته به ارزش بی‌بدیل یک انسان.

«ناتوان‌بودنِ جسمانی به معنای داشتنِ بدنی معیوب نیست؛ بلکه صرفاً به معنای داشتنِ بدنی است که در اقلیت است.»

ما جز در رابطه با دیگران، نمی‌توانیم موجودات کاملاً خودآگاهی باشیم.

ارسطو معتقد بود که ما باید از خدایان تقلید کنیم: «ما نباید از کسانی پیروی کنیم که به ما توصیه می‌کنند چون انسان هستیم، به مسائل انسانی فکر کنیم و چون فانی هستیم، به چیزهای فانی فکر کنیم؛ بلکه باید تاجایی‌که می‌توانیم، خود را جاودانه کنیم و با ذره‌ذرهٔ وجودمان تلاش کنیم تا مطابق بهترین چیزی که در ماست، زندگی کنیم.»

بدحالی، به‌تبع ثروت و نژاد و ملیت، حتی بیشتر از بیماری و به‌طور ناعادلانه‌ای میان انسان‌ها توزیع شده است.

دوستان عزیز، زندگی سخت است و ما هم باید به این مسئله اقرار کنیم. حال همین زندگی، برای بعضی دشوارتر از بقیه است. در زندگیِ هرکس باید کمی باران ببارد؛ اما درحالی‌که خوش‌شانس‌ها خودشان را کنار آتش خشک می‌کنند، دیگران در طوفان و سیل غرق می‌شوند؛ چه به معنای واقعی کلمه و چه به معنای استعاره‌ای‌اش.

چنین فلسفه‌ای ما را به معنای اصیلِ «فلسفه» بازمی‌گرداند: دوستداری دانش و فلسفه به‌عنوان روشی برای زندگی.

سوگواری ضعف نیست؛ بلکه نشانهٔ عشقِ پایدار است.

«سوگ درست مثل عشق‌بازیِ پس‌از ازدواج یا فصل پاییز که از پیِ تابستان می‌آید، امری عادی است. سوگ ناقص‌کنندهٔ هیچ فرایندی نیست؛ بلکه یکی از مراحل آن است. نه قطع‌کردن رقص، بلکه شکل بعدیِ آن است.»

چقدر عجیب است که یک مرد، چه خوب و چه بد و چه بی‌اعتنا، ممکن است بدون‌اینکه کسی متوجه شود، در لندن زندگی کند و بمیرد! او در سینهٔ هیچ فردی احساسی برنمی‌انگیزد. وجود او برای کسی جز خودش مهم نیست. وقتی بمیرد، نمی‌توان گفت که فراموش شده است؛ زیرا زمانی که زنده بود هم هیچ‌کس او را به یاد نمی‌آورد.