بریده‌هایی از کتاب رهایی از محرومیت های هیجانی دوران کودکی (جلد دوم)

عزت‌نفس شکننده آن‌ها تاب تحمل انتقاد را ندارد.

تعیین محدودیت برای فردی که در رابطه با او هستید،‌ الزاماً بدین معنا نیست که شما او را دوست ندارید. این امر فقط به معنای آن است که شما حق دارید تا به خودتان و شرایط‌تان فکر کنید.

عشق به والد نابالغ هیجانی کاری طاقت‌فرساست. زیرا ما با والدی روبه‌رو هستیم که از یک سو انتظار رفتار محترمانه و خاص از شما دارد و از سوی دیگر به‌طور همزمان سعی در کنترل و نادیده گرفتن شما را دارد.

ممکن است یاد گرفته باشید که خودتان را سرکوب کنید تا والدین‌تان را آشفته نسازید.

جای این‌که کنارتان بنشینند و کمک کنند تا از این وضعیت بیرون بیایید، معمولاً شروع می‌کنند به ارایه راه‌حل‌های سطحی و تکرار این جمله که نگران نباش. حتی ممکن است اعصاب‌شان خرد شود که چرا شما ناراحت هستید.

والدین نابالغ هیجانی سرسختانه مصرّند که رفتار تند و آزاردهنده‌شان به خاطر بی‌فکری شماست ــ به خاطر کاری که انجام دادید یا بالعکس کاری که نتوانستید درست انجام بدهید. اگر و تنها اگر حرف گوش می‌کردید و کاری را که از شما خواسته شده بود انجام می‌دادید، این مشکل هرگز به وجود نمی‌آمد.

افراد نابالغ هیجانی به‌طور غریزی از هر چیزی که شما را بترساند و مجبور کند تا طبق خواسته آن‌ها رفتار کنید، استفاده می‌کنند. حال می‌خواهد انفجار خشم باشد یا یک برافروختگی هیجانی. وقتی می‌ترسید، تمایل بیشتری می‌یابید که آن‌ها را در اولویت قرار دهید.

والدین نابالغ هیجانی وقتی ناراحت می‌شوند، به دنبال کسب توجه شما هستند. ولی با این وجود وقتی شما را آشفته و نگران می‌بینند، خودشان این کار را به ندرت انجام می‌دهند. به جای این‌که کنارتان بنشینند و کمک کنند تا از این وضعیت بیرون بیایید، معمولاً شروع می‌کنند به ارایه راه‌حل‌های سطحی و تکرار این جمله که نگران نباش. حتی ممکن است اعصاب‌شان خرد شود که چرا شما ناراحت هستید.

بخش تناقض‌آمیز ماجرا این‌جاست که اکثر والدین نابالغ هیجانی می‌توانند از جهات دیگر مثل وضعیت شغلی یا رفتارهای اجتماعی عملکرد خوبی داشته باشند و همانند بزرگسالان واقعی رفتار کنند. از نگاه یک مخاطب بیرونی، باورش سخت است که آن‌ها می‌توانند باعث چه بدبختی و گرفتاری برای فرزندان‌شان شوند.

مهم نیست که چقدر سخت تلاش می‌کنید تا با فرزندان خود ارتباط برقرار کنید یا با آن‌ها باشید، وقتی آن‌ها را نمی‌بینید و پاسخگوی نیازهای‌شان نیستید، تنهایی هیجانی را برای‌شان رقم زده‌اید.

این گروه از والدین با بچه‌های خود به‌گونه‌ای سطحی و توأم با زورگویی و قضاوت رفتار می‌کنند که به قطع یقین توانایی‌شان را برای اعتماد به افکار و باورهای خود تضعیف می‌کند. این امر به نوبهٔ خود باعث می‌شود که رشد قوهٔ شهودی، خودراهبری، کفایت‌مندی و خودمختاری آن‌ها محدود شود.

واکنش‌گری افراطی والدین نابالغ هیجانی به فرزندان‌شان می‌آموزد که بازدارنده، منفعل و مطیع باشند. آن‌ها علاقه‌ای به رشد و پرورش فردیّت و اعتماد به دیگران در فرزندان خود ندارند

عشق به والد نابالغ هیجانی کاری طاقت‌فرساست. زیرا ما با والدی روبه‌رو هستیم که از یک سو انتظار رفتار محترمانه و خاص از شما دارد و از سوی دیگر به‌طور همزمان سعی در کنترل و نادیده گرفتن شما را دارد.

۳ ـ احساس اجبار و گیر افتادن می‌کنید والدین نابالغ هیجانی اصرار دارند که فرزندان‌شان آن‌ها را در اولویت قرار دهند و گفته‌های آن‌ها را اجرا کنند. به همین منظور تا وقتی که آن‌چه را می‌خواهند انجام ندهید، سعی می‌کنند با ایجاد احساس شرم، ترس و گناه، شما را تحت فشار قرار دهند. چنان‌چه از دستورات آن‌ها عدول کنید، شما را به باد سرزنش می‌گیرند و خشمگین می‌شوند.

آن‌ها علاقمندی‌های خود را به حدّی بالا می‌برند که خواسته‌ها و علاقمندی‌های شما از اهمیت ساقط می‌شوند و رنگ می‌بازند. آن‌ها به دنبال ایجاد رابطه‌ای برابر نیستند. آن‌ها بله ـــ قربان‌گوهایی می‌خواهند که به خواسته‌های‌شان بی‌چون و چرا لبیک بگویند.

آن‌ها نمی‌توانند درک کنند که چرا شما نمی‌توانید مثل آن‌ها باشید، مثل آن‌ها فکر کنید یا چرا عقاید و ارزش‌های شبیه آن‌ها را ندارید. شما بچه آن‌ها هستید و از همین رو به آنان تعلق دارید.

شما خودمختاری هیجانی خود را از دست داده‌اید. منظور از خودمختاری هیجانی این است که شما چقدر آزاد هستید تا به احساسات خود احترام بگذارید و آن‌ها را به رسمیت بشناسید.

ما اساساً تمایل داریم تا در برابر زورگویی هیجانی والدین نابالغ هیجانی نابالغ خود تسلیم شویم، زیرا برای‌مان بسیار سخت و دردناک است که از رفتار والدین خود متنفر شویم.

نگرش خصمانهٔ والدین نابالغ هیجانی نسبت به دنیای درون‌تان می‌تواند منجر به شکل‌گیری بی‌اعتمادی و ایجاد احساس شرم نسبت به تجربیات درونی‌تان شود. در نتیجه باعث تضعیف اعتمادبه‌نفس‌تان گردد.

اگر احساسات یا نظرات شما با احساسات و نظرات یک فرد نابالغ هیجانی متفاوت باشد، احتمالاً شمارا شرمنده می‌کنند یا مسخره‌تان می‌کنند و طعنه و کنایه می‌زنند. افراد نابالغ هیجانی این خصیصه بارز را دارند که تجارب درونی افراد را مسخره می‌کنند، صرفاً به این دلیل که با دنیای آن‌ها هماهنگ نیستند. آن‌ها به‌گونه‌ای شما را دست می‌اندازند که گویی از هیچ‌چیزسر در نمی‌آورید و بلد نیستید که چطور فکر کنید.

وقتی در کنار فردی تحسین‌برانگیز هستید که از پختگی هیجانی کافی برخوردار است، احساس کاملاً متفاوتی را تجربه خواهید کرد. آن‌ها به جای این‌که در شما احساس حقارت به وجود بیاورند، به شما انگیزه می‌دهند تا اهداف‌تان را دنبال کنید. افراد بالغ هیجانی، نگرش انسانی، محترمانه و برابری نسبت به دیگران دارند. آن‌ها کاری می‌کنند که در کنارشان احساس ارزشمندی کنید، نه این‌که خود را پایین‌تر از آن‌ها ببینید.

خشم ممکن است لحن منفی داشته باشد، اما تا زمانی که به صورت منطقی، مرتبط، عاری از هرگونه کلام یا رفتار توهین‌آمیز و مستقیماً خطاب به شخص یا مشکل موردنظر بیان شود، باز هم می‌توان آن را اقدامی پخته و کاملاً بالغانه در نظر گرفت.