بریده‌هایی از کتاب نافرمانی مدنی

بهترین کاری که انسان می‌تواند در زمان ثروتمندی برای اعتلای روحش انجام دهد این است که تلاش کند آن رؤیاهایی را زنده سازد که در زمان فقرش او را سرگرم می‌کردند.

متوجه شدم عامهٔ مردم، در فداکاری‌های‌شان برای بشریت، دست به هیچ خطری نمی‌زنند، حتّی در حد اموالشان. دیدم که درنهایت، خیلی هم شریف نیستند، طوری که با دزد همان‌طور رفتار می‌کنند که دزد با آنان، و امیدوارند با کمک برخی مراسم مذهبیِ ظاهری، قدری نماز ـ روزه، دعا و پرسه‌زدن گه‌گاهی در یک مسیرِ سرراست، بی‌خطر، اما بی‌فایده؛ روح خود را نجات دهند.

«بهترین دولت، دولتی است که کمترین فرمان را صادر کند.» به‌علاوه دوست می‌دارم این آرزو هر چه سریع‌تر و هماهنگ‌تر جامهٔ عمل بپوشد. اگر این کار صورت گیرد، درنهایت به آنجا خواهد رسید که من نیز معتقدم، یعنی: «بهترین حاکمیت، حاکمیتی است که اصلاً حکومت نکند.»

نمی‌توانستم مانع شگفتی خود از حماقت نهادی شوم که با من طوری رفتار می‌کرد انگاری فقط از جنس گوشت و خون و استخوانم، پس درنتیجه می‌تواند مرا زندانی کند.

ثورو در جایی دیگر چنین می‌گوید: «فقیرترین مردم کسانی‌اند که اشیایی بی‌ارزش را به دور خود گردآورده‌اند، اما نمی‌دانند چگونه از آن‌ها استفاده کنند، یا از دستشان خلاص شوند، و به‌این‌ترتیب زنجیرهای زرین یا سیمین بردگی را، خود به‌دست و پای خود بسته‌اند.

Confucius، قرائت لاتینیِ کونگ فو تسه، نام تأثیرگذارترین فیلسوف چینی (۴۷۹ ـ ۵۵۱ قبل از میلاد)، به معنیِ عالی‌جناب کونگ. بنیان‌گذار کنفوسیوس‌گرایی

وی همانند میلر معتقد بود ما حق نداریم به مرز ایثار گام بگذاریم، ما حق نداریم از کسانی که در یک کشمکش اجتماعی متحد ما هستند انتظار داشته باشیم خود را علی‌رغم میل و اراده‌شان قربانی کنند.

فکر می‌کنم که قبل از هر چیز می‌باید انسان بمانیم و پس از آن شهروند. خردمندانه نیست که به قانون همان احترامی را بگذاریم که به حقیقت و راستی. تنها وظیفه‌ای که من حق پذیرش آن را دارم این است که در هر زمانی، آنچه را که «درست» تشخیص می‌دهم انجام دهم.

نافرمانی مدنی وسیله‌ای برای انقلاب، به‌معنی براندازی نیست، بلکه ابزاری اصلاح‌طلبانه و محدودکنندهٔ قدرت بی‌حدوحصر ماشین حکومتی به‌منظور عادلانه‌تر کردن آن است، که به تعبیر ثورو این خود یعنی انقلابی واقعی. نافرمانی به کسب قدرت نمی‌اندیشد، اما در عوض بیشتر با اخلاق، وجدان فردی و آزادی فرد مستقل فردیت یافته سروکار دارد.

اقدامات فردی، حتی بدون اصلاحات عملی فوری یا برنامه‌ریزی شده، حداقل این فایده را دارند که در درازمدت به افکار عمومی آموزش می‌دهند و این خود، کم دستاوردی نیست، چرا که آموزش، درواقع، خودْ سیاست است. چاپمن می‌گفت: «از هر چیزی به‌عنوان نماد استفاده کن... اول عمل و بعد توضیح عمل... این است راه شنیده شدن و مطرح کردن اندیشه.»