کتاب پارادوکس اشتیاق

همچنین شور به‌معنای رنج است و به این معناست که شما چیزی را فدای آن کنید.

«پرسیدی شعرهایت خوب‌اند یا نه. از من پرسیدی. قبلاً از دیگران هم پرسیده‌ای. شعرهایت را برای مجله‌ها هم می‌فرستی. آن‌ها را با شعرهای دیگران مقایسه می‌کنی و اگر ناشر حاضر نشود آن‌ها را چاپ کند دلخور می‌شوی... خواهش می‌کنم دست از این کارها بردار. مدام چشمت به دهن دیگران است ولی اصلاً نباید این‌طور باشد... یک راه بیشتر وجود ندارد. باید به خودت نگاه کنی.»

برای ما نویسندگان، هیچ‌چیز هیجان‌انگیزتر از این نیست که خودمان را در نوشتن غرق کنیم.

«مرزهای آزادیِ ما تا جایی است که مرزهای دورنیِ ماست. ما هرچقدر به مرزهای درونمان وابسته باشیم، راه‌های آزادی را بر خودمان می‌بندیم... اگر من خودم را با دارایی‌هایم تعریف کنم، روزی که همه‌چیزم را از دست بدهم، چه چیزی از من باقی می‌ماند؟»

گاندی پدر تمام هند بود ولی نمی‌توانست برای پسر خودش یعنی هاریلال پدری کند.

تقریباً همهٔ علاقه‌ها ممکن است به وسواس منتهی شوند، ولی منظور والران آن علاقه‌هایی است که مدام به دنبال نتیجه و موفقیت و پاداش‌های بیرونی‌اند، نه رضایت درونی. یعنی آدم بیشتر از اینکه به خود کار علاقه داشته باشد، به پاداش و نتیجه‌ای که از آن می‌گیرد علاقه‌مند شود.

علاقه به نتیجه‌های بیرونی که به دست آوردنشان از کنترل ما خارج است، باعث می‌شود آدم ارزش خودش را دست‌کم بگیرد.

اگر تصوری که ما از خودمان داریم به نتیجه و پاداش‌های بیرونی گره بخورد، خیلی زود سرخورده می‌شویم. هیچ موفقیتی در دنیا نیست که به‌هرحال کمی شکست در آن نباشد. اگر نتوانید شکست‌ها را صادقانه و با فروتنی و روی باز قبول کنید، بعید نیست مدتی بعد دچار اضطراب، تقلب و افسردگی شوید. چون تجربهٔ شکست یا حتی ناتوانی در پیشرفت، به شخصیت شما حمله می‌کند. با هر قدمی که رو به عقب یا در مسیر غلط برمی‌دارید، حسی که نسبت به خودتان دارید ضربه می‌خورد.

اگر من خودم را با دارایی‌هایم تعریف کنم، روزی که همه‌چیزم را از دست بدهم، چه چیزی از من باقی می‌ماند؟»گره زدن هویتتان با نتایج بیرونی کار بسیار خطرناکی است.

-هیچ اندازه‌ای از موفقیت کافی نیست. اگر تشنهٔ تأیید دیگران باشید، همیشه بیشتر می‌خواهید: پول بیشتر، شهرت بیشتر، فالوورهای بیشتر. رفتارشناسان به این دور باطل می‌گویند «ترِدمیل لذت». خیلی قبل‌تر از آن‌ها، بودا به آن می‌گفت: «رنج.»

کسانی که کمتر به فکر موفقیت‌اند و بیشتر بر فرایند انجام کار تمرکز می‌کنند، بیشتر نتیجه‌های جانبی را به دست می‌آورند.

کسی که ذهنیت مسلط دارد به‌خوبی می‌داند که انگیزه‌های بیرونی‌مدال المپیک، فروش کتاب، افزایش درآمد، سود سرمایه‌گذاری‌بر علاقه‌اش تأثیر می‌گذارد. ولی این را هم می‌داند که باید انگیزه‌های بیرونی در درجهٔ دوم اهمیت قرار بگیرند. ولی این خودبه‌خود اتفاق نمی‌افتد. برای اینکه نگذارید انگیزه‌های بیرونی بر شما غلبه کنند و علاقهٔ شما تبدیل به رنج نشود، باید دست به کارها و انتخاب‌های آگاهانه بزنید. شاید ساده‌ترین و مؤثرترین کار این باشد هر روز، دقیقاً هر روز، سر کارتان حاضر شوید و آن را با تمام وجود انجام بدهید.

پژوهشگران دانشگاه لانکاشایر مرکزی، در پرستون انگلیس، فهمیده‌اند که افراد برنده‌ای که همیشه از خودشان انگیزه‌هایی بروز داده‌اند هم در نخستین سال‌های فعالیتشان دچار نگرانی و پریشانی‌و به‌قول این پژوهشگران، آسیب‌های روانی‌می‌شوند. مثلاً ورزشکارانی که به بالاترین مقام‌ها می‌رسند، معمولاً در خانواده‌های پرجمعیت بزرگ شده‌اند (یعنی برای جلب‌توجه والدین، با خواهر و برادرهایشان رقابت داشته‌اند) و آمار طلاق هم بین والدینشان بیشتر بوده است. این پژوهش‌ها باعث شده که جمله‌ای بین همه رواج پیدا کند: «آسیب‌ها زمینه‌ساز استعدادهاست.»

-گاهی علایقمان را برای پناه بردن به آن‌ها یا با هدف فرار از نقص‌ها و نقطه‌ضعف‌ها دنبال می‌کنیم؛ این می‌تواند هم سازنده باشد (مانع رفتارهای مخرب شود) و هم می‌تواند آسیب‌زا شود (مانع مواجههٔ شما با مشکلات واقعی شود).

اینکه چنین علاقه‌هایی چقدر مضر و ناپایدار است. بلانژه می‌گوید: «وقتی شغل جدیدی را شروع می‌کنید و مجبورید برای خودتان جای پای سفتی پیدا کنید، ترس از شکست می‌تواند به شما کمک کند. ولی از طرفی ممکن است باعث فرسودگی و استرس شما بشود و طول عمرتان را کم کند.» ترس از شکست حتی اگر در بلندمدت باعث انگیزه باشد، به‌سرعت سمی می‌شود.

برای اینکه ترس را کنار بگذارید، به‌قول اشلی مری‌مان، پژوهشگر توسعهٔ فردی، باید «به دانش و مهارت‌ها، به توانایی‌های خودتان در رسیدن به موفقیت اعتماد کنید و همیشه تشنهٔ رشد و پیشرفت باشید.» ولی مری‌مان این را اضافه می‌کند که کار آسانی نیست، مخصوصاً وقتی به هدفتان نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوید یا به‌قول خودش: وقتی «درخشش نقطهٔ پایان، چشمتان را می‌زند» یا «وقتی به نقطهٔ نهایی نزدیک می‌شوید و اصلاً دلتان نمی‌خواهد در لحظهٔ آخر همه‌چیز را خراب کنید.»

وقتی می‌نشینید و مشغول نوشتن می‌شوید، باید فقط بنشینید و مشغول نوشتن شوید، نه دل‌مشغول فروش کتابتان. وقتی به محل کارتان می‌روید، باید هدفتان انجام وظایف باشد، نه ترفیع و پاداش. وقتی تمرین و رقابت می‌کنید، باید این کار را فقط با هدف بهتر شدن انجام بدهید، با هدف تسلط بر بدنتان، نه به قصد جایزه بردن یا بالا بردن رتبه. وقتی عشق می‌ورزیدچه به همسرتان و چه به فرزندتانباید این کار را با هدف پرورش رابطه‌تان با طرف مقابل انجام بدهید، نه به این دلیل که می‌ترسید آن‌ها را از دست بدهید، یا به قصد اینکه رابطه‌تان را در شبکه‌های اجتماعی به رخ «دوستانتان» بکشید. منظورم این است که علاقهٔ شما باید از درون بیاید، نه از بیرون.

کسانی که ما به دلیل علایقشان تشویقشان می‌کنیم‌و چه‌بسا در زندگی به موفقیت‌های بزرگی هم دست پیدا کنندغالباً همان افرادی هستند که نقطه‌ضعف‌های جسمی و روانی را به نقاط قوت تبدیل کرده و این نیروها را به مسیرهای درست هدایت کرده‌اند.

-مغز ما طوری شکل نگرفته که هرگز راضی نشویم. مغز ما طوری شکل گرفته که هرگز دست از تلاش برنداریم.

هرچه سن بالاتر می‌رود، عارضهٔ «من از پسش برنمی‌آم» شدیدتر می‌شود. به‌علاوه باعث می‌شود آدم به مسیری که از قبل در آن افتاده، وابستگی بیشتری پیدا کند.

پارادوکس اشتیاق انگیزه و بی‌انگیزگی در این جهان آشفته نویسندگان: براد استالبرگ، استیو مگنس مترجم: محمد نامی نشر مون

ترِدمیل لذت یعنی به‌سرعت خودمان را با خوشبختی و رضایتی که به دست آورده‌ایم منطبق کنیم و کمی بعد، بیشتر بخواهیم. بودا به این می‌گوید: «رنج». دیوید وایت شاعر می‌گوید: «شاید خود موفقیت بعداً دلیل نگرانی‌های بزرگ‌تری برای حفظ آن بشود.»

پژوهشگران نشان داده‌اند که در همهٔ رشته‌ها افرادی که به کاری علاقهٔ وسواسی داشته باشند بیشتر دچار رفتارهای غیراخلاقی و استرس و افسردگی و فرسودگی می‌شوند. رابطهٔ آن با علاقه‌هایشان و میزان رضایتشان از زندگی خیلی زود کم‌رنگ می‌شود.

هیچ‌چیز از علاقه مهم‌تر نیست. فرقی ندارد می‌خواهید با زندگی چه‌کار کنید. باید پرشور باشید. دنیا دیگر آدم‌های خاکستری نمی‌خواهد. هرچقدر رنگارنگ باشیم باز هم کم است. هیچ‌کس دلش نمی‌خواهد متوسط باشد، ولی کمال‌گرایی هم هدف مناسبی برای زندگی نیست، چون هیچ‌یک از ما به کمال نمی‌رسیم. ولی هیچ‌وقت یادتان نرود: «علاقه به‌اضافهٔ استقامت مساوی است با موفقیت.» جان بون جووی، ۲۰۰۱، سخنرانی در مراسم فارغ‌التحصیلی دانشگاه مان‌ماوت، نیوجرسی.

هیچ‌چیز از علاقه مهم‌تر نیست. فرقی ندارد می‌خواهید با زندگی چه‌کار کنید. باید پرشور باشید. دنیا دیگر آدم‌های خاکستری نمی‌خواهد. هرچقدر رنگارنگ باشیم باز هم کم است. هیچ‌کس دلش نمی‌خواهد متوسط باشد، ولی کمال‌گرایی هم هدف مناسبی برای زندگی نیست، چون هیچ‌یک از ما به کمال نمی‌رسیم. ولی هیچ‌وقت یادتان نرود: «علاقه به‌اضافهٔ استقامت مساوی است با موفقیت.» جان بون جووی، ۲۰۰۱، سخنرانی در مراسم فارغ‌التحصیلی دانشگاه مان‌ماوت، نیوجرسی.

علاقه همیشه به ما مسیر ظاهراً سرراستی را برای دستیابی به موفقیت و خوشبختی وعده می‌دهد، ولی در ادامه معلوم می‌شود قضیه خیلی پیچیده‌تر از این‌ها و پر از پیچ‌های خطرناک است. ایلان ماسک، غول سیلیکون وَلی و بنیانگذار تسلا و اسپیس‌ایکس، می‌گوید «واقعیت یعنی سربالایی‌های سخت و شیب‌های تند و استرس مداوم.»

بگذارید فقط چند نمونه از مسیرهای خطرناکی را که احتمالاً با استقامت در علاقه‌ها پیش می‌آید، مثال بزنیم: اسیر نتایج بیرونی و تأیید دیگران می‌شوید. به‌محض اینکه اولین موفقیت‌ها را به دست می‌آورید، ممکن است دچار میل به موفقیت‌های بیشترپول بیشتر، شهرت بیشتر، فالوورهای بیشترشوید. درنتیجه، علاقهٔ اولیهٔ شما برای انجام یک کار، تبدیل به عطش برای موفقیت می‌شود. مدام تشنهٔ تأیید دیگرانید.

هرکس علاقهٔ واقعی‌اش را کشف کند، فقط نصف راه را رفته است. نصفهٔ دیگر و مهم‌تر این است که یاد بگیرید چطور علاقه‌تان را به شکل سالم و پرباری حفظ و هدایت کنید. متأسفانه دربارهٔ نصفهٔ دوم آن‌قدر که باید بحث نکرده‌اند. درنتیجه خیلی پیش می‌آید که افراد از علاقه‌شان منحرف می‌شوند و به بیراهه‌هایی می‌افتند که قبلاً گفتیم.

ریشهٔ کلمهٔ علاقه (passion) در زبان لاتین، کلمهٔ Passio است، یعنی «رنج بردن». تا چند قرن، کلمهٔ passion را به همین معنی به کار می‌بردند: رنج، مصیبت، درد، زحمت. اوایل، این کلمه به‌معنای رنجی بود که خیلی سخت نبود و فقط شخص خاصی در دوره‌ای کوتاه به آن دچار می‌شد: مثلاً مصائب مسیح قبل از به صلیب کشیده شدن. پروفسور تیموتی بیل، استاد گروه مطالعات ادیان در دانشگاه کیس وسترن رزِرو، می‌گوید «اوایل این کلمه را فقط برای مصائب مسیح به کار می‌بردند و منظور فقط رنج‌های آن حضرت بود.»

در دههٔ ۱۹۷۰، کسانی که بعد از جنگ جهانی دوم به دنیا آمده بودند، نوجوان یا جوان بودند و با شوروهیجان فراوان، خودشان را همه‌فن‌حریف حساب می‌کردند. همیشه حرفشان این بود که «خواستن توانستن است». کسی مصیبت‌های جنگ جهانی دوم را یادش نبود و جنگ ویتنام هم داشت تمام می‌شد. فرهنگ غرب دیگر محافظه‌کار نبود و همه شعار موفقیت می‌دادند. متولدان دهه‌های هشتاد و نود این روحیه را بیشتر داشتند و متولدان بعد از ۲۰۰۰ هنوز همین باورها را دارند.