کتاب عصر سرمایه

توده‌های گرسنه در حساس‌ترین نقاط سیاسی یعنی شهرهای بزرگ و خصوصاً پایتخت‌ها متمرکز بودند. این امر ضعف‌هایی اساسی را پنهان می‌کرد: اولاً ضعف عددی‌شان ــ آن‌ها حتا در شهرها که خود عموماً فقط اقلیتی کوچک از جمعیت را شامل می‌شدند همیشه اکثریت نبودند ــ و ثانیاً عدم بلوغ سیاسی و عقیدتی‌شان.

۱۸۴۸ دست‌کم در اروپای غربی حاکی بود از پایان سیاست سنتی، پایان نظام‌های سلطنتی مبتنی بر این باور که مردمان‌شان (جز ناراضیان طبقهٔ متوسط) حکومت سلسله‌های منصوب خدا را در رأس جوامعی با قشربندی سلسله‌مراتبی و دارای مجوز مذهب سنتی می‌پذیرند و حتا از آن‌ها استقبال می‌کنند، پایان اعتقاد به حقوق و وظایف پدرسالارانهٔ فرادستان اجتماعی و اقتصادی.