کتاب داستان زندگی من

چالشی که ما رهبران با آن روبه‌روییم این است که بتوانیم با درونی پُر از احساسات ظاهر خود را آرام نگه داریم.

این را هم از من یادگار داشته باشید. من خوش‌شانس بودم که شغلی فوق‌العاده داشتم! اما اگر بخواهم صادق باشم، آرزو می‌کنم کاش زمان بیشتری را با فرزندان و خانواده‌ام گذرانده بودم! بنابراین، شما را تشویق می‌کنم تا در مسیر پیشِ رو انتخاب‌هایی آگاهانه داشته باشید.

شما زن‌ها باید استقلال مالی داشته باشید.

تحصیل دخترها هنوز هم پایه و اساس پیشرفت زنان در دنیای ماست. بااین‌حال، اغلب اوقات فقر، خشونت و فرهنگ‌های سنتی مردسالار سدِ راهِ آن می‌شود. مزایای تحصیل دخترها بی‌شمار است. دخترها و زن‌های تحصیل‌کرده سالم‌ترند، مشارکت بیشتری در اقتصادِ پولی دارند و در سنین نوجوانی کمتر بچه‌دار می‌شوند. آن‌ها هدایت جوامع خود را به‌عهده می‌گیرند.

این داستان فشاری را که در هندِ آن روزها روی مادرها بود کاملاً نشان می‌دهد. از یک طرف پایشان را روی ترمز می‌گذاشتند تا مطمئن شوند که از دخترشان خوب مراقبت می‌شود و او رفتار درستی دارد و از طرف دیگر باید پای خود را روی پدال گاز فشار می‌دادند و به دختر کمک می‌کردند مورداحترام، مستقل و قوی باشد.

اعتقاد دارم خانوادهٔ سالم ریشهٔ جوامع سالم است. می‌دانم خانواده آشفتگی دارد و مسائل دردناکی در آن اتفاق می‌افتد که نمی‌توان خود را با آن‌ها تطبیق داد

خانواده با تمام قدرتی که دارد می‌تواند خیلی هم شکننده باشد. هر خانواده با ریسک سختی‌های پیش‌بینی‌نشدنی روبه‌رو می‌شود و بدون داشتن شبکهٔ ایمنی متناسب، که باید دولت یا بخش خصوصی تأمینش کند، رویدادهایی مانند تصادف پدرم می‌تواند زندگی مردم را برای چند دهه یا چند نسل نابود کند.

این داستان فشاری را که در هندِ آن روزها روی مادرها بود کاملاً نشان می‌دهد. از یک طرف پایشان را روی ترمز می‌گذاشتند تا مطمئن شوند که از دخترشان خوب مراقبت می‌شود و او رفتار درستی دارد و از طرف دیگر باید پای خود را روی پدال گاز فشار می‌دادند و به دختر کمک می‌کردند مورداحترام، مستقل و قوی باشد. حس اجتماعی آما به صورت طبیعی به‌سمت ترمز جذب می‌شد، اما رؤیاهایی که برای ما در سر داشت پایش را روی پدال گاز فشار می‌دادند.

اگر می‌دید بی‌کاریم، می‌گفت: «شیطان دست‌های بی‌کار رو سرِ کار می‌بره.»

در آی‌آی‌ام کلکته با مردها سر کلاس می‌رفتم، مردها به ما درس می‌دادند و کارهایی را که مردها ارائه کرده بودند مطالعه می‌کردم تا وارد صنایعی شوم که در انحصار مردها بود. اما کتاب‌های انگشت‌شماری هم از نویسندگان زن خواندم که سبب شد احساس آرامش کنم، چون می‌دیدم جنبش زنان در سراسر جهان فراگیر شده است. ما حرف می‌زدیم و من احساس می‌کردم به ما احترام می‌گذارند. مردها هیچ‌وقت ما را به چشم رقیب نمی‌دیدند. استادان و هم‌کلاسی‌هایمان می‌خواستند موفق شویم. ما غریبه بودیم، چون اولین نسل از زن‌هایی بودیم که وارد دانشگاه مدیریت حرفه‌ای می‌شدند و، درمورد من، حتی وارد دنیای تجارت. بنابراین، خاص بودیم.

تحصیل دخترها هنوز هم پایه و اساس پیشرفت زنان در دنیای ماست. بااین‌حال، اغلب اوقات فقر، خشونت و فرهنگ‌های سنتی مردسالار سدِ راهِ آن می‌شود. مزایای تحصیل دخترها بی‌شمار است. دخترها و زن‌های تحصیل‌کرده سالم‌ترند، مشارکت بیشتری در اقتصادِ پولی دارند و در سنین نوجوانی کمتر بچه‌دار می‌شوند. آن‌ها هدایت جوامع خود را به‌عهده می‌گیرند.

اما تحصیل زن‌ها و دخترها و کاری که بعد از گرفتن مدرک انجام می‌دهند فقط مشکل کشورهای در حال توسعه نیست. در ایالات متحده و اروپا و هند، باوجود دانشگاه‌ها و کالج‌هایی که بیشتر مدارکشان را زن‌ها دریافت می‌کنند، هنوز هم مسیر خوب و راحتی وجود ندارد که بهترینِ این زن‌ها بتوانند وارد نقش مناسب خود شوند و به ایجاد رفاه جمعی کمک کنند.

حتی موفق‌ترین زنانِ آن دوران هنوز در سطح مدیریت میانی جابه‌جا می‌شدند. هیچ‌کدام از پانصد شرکت بزرگ در آن سال مدیرعامل زن نداشتند.

مردهایی از این‌دست در دوران پس از جنگ‌جهانی دوم در اقتصاد امریکا رشد کردند، چون کارگرانی به‌قول معروف ایدئال برای این دوران بودند. در جامعه‌ای که مبتنی بر خانواده‌های تک‌درآمدی شکل گرفته بود و زنان در آن «مسئول خانه» و مردان «نان‌آور» بودند، مرد واقعاً نیروی کار ایدئالی برای شرکت‌ها بود. این مردان با برنامه‌ای منظم همیشه در دسترس بودند و در ساعات کاری مشخص‌شده‌شان هیچ درگیری ذهنی در بیرون شرکت نداشتند.

گاهی اوقات نمی‌خواهیم کسی به ما بگوید اشتباه می‌کنیم، نمی‌خواهیم کسی بگوید باید کاری را به‌شکل دیگری انجام دهی. فقط می‌خواهیم خودمان را خالی کنیم و کسی به حرف‌هایمان گوش کند، بی‌این‌که ما را قضاوت کند.

گفت: «تو کسی هستی که می‌خواد به دنیا کمک کنه. تعداد آدم‌هایی مثل تو کمه. فکر نمی‌کنم لازم باشه تو خیلی واسهٔ کارهای خونه نگران باشی. باید تا جایی که می‌تونی کمک کنی. به کارت ادامه بده.»

صبح روز بعد، شانس بهم رو کرد. دانشجوی ایرانی رشتهٔ اقتصاد به نام محسن فردمنش، که پسری ریزاندام و لاغر و عینکی بود و پایین همان راهرو زندگی می‌کرد، با لبخندی که تمام صورتش را پوشانده بود درِ اتاقم را زد و بهم خوشامد گفت. چه حس خوبی بود. او گفت می‌داند که یک مهاجر چقدر احساس تنهایی می‌کند. درمورد مشکلاتی که داشتم به او گفتم که اولینشان پیدانکردن غذای آشنا بود.

در دوران کودکی‌ام کسی نمی‌گفت: «کارت عالی بود!» بیشتر می‌گفتند: «بَدَک نبود.» یا «بهتر از این نمی‌تونی؟» ما عادت کرده بودیم به جای تشویق‌های دروغین، نظرهای صادقانه بشنویم. در آن روزهای شلوغ و شاد، نقدها اهمیتی نداشت. ما احساس می‌کردیم مهم هستیم

درنهایت هم نقل‌قولی از عارف صوفی، مولانا، آوردم: خداحافظی مختص کسانی است که با چشم‌هایشان عاشق می‌شوند، چرا که برای کسانی که با دل‌وجان عشق می‌ورزند چیزی به نام فراق وجود ندارد.

گفت اپل یک تجربه است. کاربران فقط محصول را نمی‌بینند؛ عاشق این محصول می‌شوند. طراحی کاری احساسی است و ذهن انسان را اسیر می‌کند.

همچنین، همان زنی هستم که در بیست‌وسه‌سالگی به امریکا آمدم تا تحصیل و کار کنم و به‌طریقی توانستم پیشرفت کنم و مدیر یکی از شرکت‌های مهم شوم. اعتقاد دارم فقط در امریکا چنین اتفاقی رخ می‌دهد.

در جایگاه مدیرعامل زنِ شناخته‌شده، بارها از من خواسته شده درمورد تضاد بین کار و خانواده برای مخاطبان بسیاری صحبت کنم. یک بار گفتم که مطمئن نیستم دخترهایم من را مادر خوبی بدانند (شاید همهٔ مادرها گاهی حسی شبیه به این را تجربه کنند)

تشکیل و پرورش خانواده برای بسیاری از افراد منبع ایجاد تنش و نگرانی است.

ناتوانی ما در پاسخ به فشارهای کاری و خانوادگی، در بالاترین سطوح تصمیم‌گیری در سطح جهانی، هرروزه برای میلیون‌ها زن محدودیت ایجاد می‌کند و نه‌تنها آن‌ها را از رشدکردن و رسیدن به سطوح بالای مدیریتی محروم می‌کند، بلکه جلوی این زنان را برای داشتن شغلی رضایت‌بخش در کنارِ رابطهٔ سالم با همسر و مادربودن می‌گیرد.

در بازار موفق، باید همهٔ زن‌ها از این انتخاب برخوردار باشند که شغلی همراه با حقوق درخارج از خانهٔ خود داشته باشند و زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی ما باید کاملاً از انتخاب آن‌ها پشتیبانی کند. بحثِ استقلال و امنیت مالی زنان نکته‌ای اساسی برای رسیدن آن‌ها به برابری است.

بحثِ استقلال و امنیت مالی زنان نکته‌ای اساسی برای رسیدن آن‌ها به برابری است.

با وجود تمام دستاوردهایی که داشته‌ام، بزرگ‌ترین لذت زندگی‌ام بچه‌داشتن است و دوست ندارم هیچ‌کس، اگر خودش دوست دارد طعم این لذت را بچشد، از آن محروم شود.

والدینم هیچ‌گاه ما را بغل نمی‌کردند، نمی‌بوسیدند یا به ما نمی‌گفتند: «دوستت دارم.» عشق مفهومی بیان‌کردنی نبود. هرگز از ترس‌ها، امیدها و آرزوهایمان با بزرگ‌ترها حرف نمی‌زدیم. از آن دسته آدم‌هایی نبودند که بشود از این حرف‌ها با آن‌ها زد. هر تلاشی دراین‌باره با عبارت «بیشتر دعا کن، خداوند کمک می‌کنه مسیرت رو پیدا کنی.» قطع می‌شد.

دلیل توانایی‌ام در رشد و توسعه این بود که در چهارچوبی بزرگ شده بودم که به‌تدریج به من آزادی کشف مسائل را داده بود.

انرژی بسیار زیادی داشتم، عاشق ورزش، بالارفتن از درختان و دویدن دور خانه و باغ بودم، آن هم در جامعه‌ای که دخترها با رنگ پوستشان، زیبایی‌شان، متانتشان و «سادگی‌شان» قضاوت می‌شدند. همیشه می‌شنیدم که اقوامم درگوشی از هم می‌پرسند که چطور قرار است برای «این دختر پسرنما» شوهر پیدا کنند. این موضوع هنوز برایم آزاردهنده است. اما من دختری بودم که هرگز احساس نکردم نمی‌توانم بیشتر یاد بگیرم، سخت‌تر درس بخوانم یا خودم را در کنار باهوش‌ترین کودکانی که در کنارمان بودند اثبات کنم.