بریده‌هایی از کتاب امید

امیدداشتن به چیزی که ناممکن است غیرعقلانی است، چون این قسم امیدواری نه امیدداشتن، بلکه ورود به ساحت آرزواندیشی خواهد بود. مطابق این دیدگاه، هرچه چیزی کمتر ممکن باشد، امید داشتن به آن کمتر عقلانی است.

میل، نگرانی و امید از هم جدایی‌ناپذیرند و از همین رو شدت اولی به دومی سرایت و بر آن اثر می‌کند.

امید خورند کسانی است که دارای حدی از احاطه و کنترل هستند و آرزومندی خورند کسانی که از چنین احاطه و کنترلی بی‌بهره‌اند.

آکوئیناس امید را همچون میل به اقدام و عمل در تعقیب یک خیرِ آتی تعریف می‌کند، خیری که دست‌یافتن بدان هرچند دشوار و پرزحمت، اما به هر روی ممکن است. در اینجا، اگر آنچه را که فرد بدان امید دارد همچون هدفی عمل‌مدار تلقی کنیم که به‌لحاظ دشوار و پرزحمت‌و درعین‌حال ممکن بودنِ تحصیل آن با سایر اهداف عمل‌مدار متفاوت است، آن‌گاه چنین به نظر می‌رسد که پیوندی جدایی‌ناپذیر بین امید و عمل وجود دارد.

فضیلت امید متضمن نگریستن به جهان است آن‌گونه که هست، بدون خوش‌باوری، ساده‌دلی، خیال‌پردازی یا یأس و نومیدی.

امید باید واقع‌بینانه باشد، و همین نکته ما را فرامی‌خواند که امید را، به سیاقی ارسطویی، همچون فضیلت یا مهارتی فکری درک کنیم. اگر لازم است که امید حتماً واقع‌بینانه باشد، آن‌گاه باید برآوردی درخور از واقعیتِ امر وجود داشته باشد. آیا آنچه فرد بدان امید دارد ممکن است؟ آیا دست‌یافتنی است؟ شانس‌های موفقیت چقدرند؟ در حصول نتیجه چه میزان بخت و اقبال دخیل خواهد بود؟ برای نیل به آنچه بدان امید دارم چه کاری باید انجام دهم؟ همهٔ این پرسش‌ها نیازمند پاسخ‌های معقول هستند و از همین رو نیازمند فضیلت فکری

گاهی اوقات چیزها برای من اتفاق می‌افتند و گاهی اوقات برای آدم‌های دیگر اتفاق می‌افتند. گاهی اوقات آنها به نفع من هستند و گاهی اوقات خیر.

وقتی دکارت گفت «به‌جای فتح جهان خودت را فتح کن»، منظورش آن بود که ... ما باید بدون امید عمل کنیم. ژان‌پل سارتر

آیا آنچه فرد بدان امید دارد ممکن است؟ آیا دست‌یافتنی است؟ شانس‌های موفقیت چقدرند؟ در حصول نتیجه چه میزان بخت و اقبال دخیل خواهد بود؟ برای نیل به آنچه بدان امید دارم چه کاری باید انجام دهم؟ همهٔ این پرسش‌ها نیازمند پاسخ‌های معقول هستند و از همین رو نیازمند فضیلت فکری. ما باید قوهٔ داوری‌ای را به کار بیندازیم که به واقعیات و مخاطرات موقعیت و نیز به ارزش‌های ذاتیِ نهفته در آنچه آدمی بدان امید دارد حساس است. ما باید مخاطراتِ تهدیدکنندهٔ آن ارزش‌ها را سبک‌سنگین کنیم و قاطعانه دست به عمل بزنیم. امید برانگیزندهٔ چنین موضعی است و بدین نحو، فضیلت فکری‌ای را می‌سازد که با داوری سلیم و صحیح در پیوند است.

ما باید به امید داشتن‌مان به اینکه می‌توانیم خوب زندگی کنیم ادامه دهیم: خوب زیستن با و برای دیگران در جامعه‌ای عادلانه. عمل شایسته و متعهدانه در راستای این اهداف آنها را دست‌یافتنی‌تر از آنکه شاید فکر کرده باشیم خواهد کردآن‌قدری دست‌یافتنی که همان برای شادکامی‌مان کافی است.

ما موجوداتی شگرف اما خطاپذیریم. ما به‌طور جدی درگیر جست‌وجو از پی فهم و دانش می‌شویم، نه‌فقط برای آنکه احاطهٔ فناورانه بر طبیعت را در اختیار خودمان قرار دهیم، بلکه نیز بدان خاطر که به پرسش‌های عمیق دربارهٔ سرشت واقعیت پاسخ دهیم. چرا چیزی هست به‌جای آنکه هیچ چیزی نباشد؟ منشأ عالم چیست؟ ورای عالم، اگر اصلا چنین چیزی باشد، چیست؟ آیا زمان آغاز و پایانی دارد؟ چون ما موجوداتی هستیم که می‌توانیم دربارهٔ بودن تأمل کنیم، نمی‌توانیم از اندیشیدن دربارهٔ نفس خاستگاه‌های بودن پرهیز کنیم.

شجاع بودن یعنی به‌اندازهٔ کافی احساس ترس کردن دربرابر خطر: آن مقدار که به آدمی اجازه می‌دهد با خطر مواجه گردد و قاطعانه، بدون آنکه بخواهد دربرابر مخاطرات پیش رویش بی‌مبالات باشد، عمل کند.

ما موجوداتی شگرف اما خطاپذیریم.

مشیت الهی انتخاب بین دو تقدیر را در اختیار خرد انسانی قرار داده است: یا امید و جنب‌وجوش، یا نومیدی و سکون.

امید چیست؟ هیچ الّا رنگ و آبی بر رخسار وجود؛ کمترین سایش حقیقت آن را پاک می‌کند، و آن‌گاه خواهیم دید که چه لکاتهٔ نزاری در اختیار داشته‌ایم. لرد بایرون

اگر هیچ شاهد یا استدلال عقلانی موجهی برای وجود خدا در کار نباشد، آن‌گاه تصمیم به باورداشتن صرفاً به این دلیل که فرد به وجود خدا امید دارد غیرعقلانی خواهد بود.

شادکامی بر طبق فهم او مرادف است با تحقق توانایی‌ها و قابلیت‌های ما در مقام انسان. شادکامی صرفاً در برآوردن امیال و خواسته‌های مابه‌ویژه امیال مادی و حسّانی‌مان‌نیست، بلکه در انجام دادن کارهایی است که سزاوار انجام‌گرفتن هستند و در انجام‌دادنِ شایستهٔ آنها تا منتهای توانمان است

یک فضیلت هرگونه ویژگی شخصیتی، توانایی یا گرایش و استعدادی است که به ما کمک می‌کند خوب و شرافتمندانه عمل کنیم. توجه داشته باشید که در اینجا واژهٔ «خوب» (well) بیانگر مؤثر و موفق بودنِ آدمی در کاری است که انجام می‌دهد، درحالی‌که واژهٔ «شرافتمندانه» (nobly) بر عمل‌کردن به‌نحوی شرافتمندانه و در مطابقت با هنجارهای اخلاقی حاکم در جامعهٔ ما دلالت می‌کند.

«خوش‌بینی به کوشش‌های مستمر برای نیل به هدف می‌انجامد، درحالی‌که بدبینی به وادادگی و تسلیم منجر می‌شود».

آنچه بدان امید داریم کیستی ما را تعیین و تعریف می‌کند.