کتاب مادران سمی و آسیب های وارد به دختران

معمولا از یکی از آنها به‌عنوان کیسهٔ بوکس خود استفاده می‌کنند و بیشتر او را مورد حمله و سرکوفت قرار می‌دهند و بدین ترتیب آن دختر نقش جوجه اردک زشت خانواده را یدک خواهد کشید. گاهی حتی به نظر می‌آید از این دخترشان متنفرند و باز در جایی دیگر می‌بینی که او را مورد لطف قرار می‌دهند.

این کتاب با آوردن مثال‌ها و تشریح انواع مادران سمی و خصوصیات آنها و تأثیراتی که در روح و روان و آیندهٔ دخترشان می‌گذارد، سعی در کمک به این دسته از دخترانی دارد که در همهٔ جوامع و فرهنگ‌ها وجود دارند و زندگی می‌کنند. ازسوی‌دیگر، کتابی آموزشی برای خودشناسی مادران است تا پس از مطالعهٔ آن متوجه شوند که آیا در یکی از دسته‌های این نوع مادران جای دارند یا نه، و اصولا مادر خطاکار چه ویژگی‌هایی می‌تواند داشته باشد. این کتاب از معدود کتاب‌هایی است که برای نخستین‌بار در ایران ترجمه شده و مفهوم دست‌نیافتنی و کلیشه‌ای مادر را به‌صورت واقعی و با تحلیل روان‌شناخ

مجموعه‌ای از خصوصیات انواع مادران بی‌محبت آشنا خواهید شد که بنا به دلایل عدم تعادل و صحت روانی یا جسمی خاص یا تربیت بد و غلط خودشان در گذشته، نه‌تنها قادر نیستند بلکه تمایلی هم به برقراری رابطه‌ای سالم و مهرآمیز با فرزندان و به‌خصوص دختران خود ندارند و نمی‌توانند آن عشق مداوم و بی‌قیدوشرطی را که نقشی بنیادی در شکل‌گیری عواطف و شخصیت کودک در بزرگسالی را دارد، به او بدهند. در واقع باید گفت آنها در زمینهٔ دوست داشتن دچار پیچیدگی و مشکل هستند.

مادرم از او متنفر بود اما چاره‌ای جز زندگی کردن با او نداشت چون می‌ترسید بدون کمک او نتواند زندگی خودش و من و خواهر و برادر کوچک‌ترم را اداره کند. پس به زندگی با پدرم ادامه داد و تمام مدت از او نزد من شکایت می‌کرد. من در سن بسیار پایین در معرض دانستن موضوعات و اطلاعاتی قرار گرفته بودم که بسیار برایم زود بود.»

پس تا زمانی که از کودک هراسان درونتان پیروی کنید، دیگر نمی‌توانید مطابق احساسات واقعی‌تان عمل کنید و تنها یک راه چاره دارید و آن «توجیه» است، که آن نیز خود باعث تخریب هم تصویر ذهنی شما از خودتان و هم نگرش‌تان نسبت به مادرتان می‌شود.

در طی این کتاب با یکدیگر کار خواهیم کرد تا شما دوباره تمامیت تخریب‌شده‌تان را بازسازی کنید و به‌دست آورید. و پس از آن به‌مرور قادر خواهید بود احساس ارزشمندبودن، حرمت نفس و توجهی را که همواره لایقش بوده‌اید، در خودتان و دنیای اطرافتان به‌دست بیاورید.

اگر مجموع رفتارها و ویژگی‌هایی که در اغلب موارد از او به‌عنوان مادر سر می‌زند در فرزندش باعث ایجاد حس ارزشمند بودن، اعتمادبه‌نفس، حمایت و محبوب واقع شدن شود، پس به این معناست که این مادر در واقع وظیفه‌اش را به‌خوبی انجام می‌دهد، حال چه مادری فوق‌العاده باشد و چه مادری معمولی. به‌هرحال چنین مادری به طریقی ملموس و کافی زمینهٔ احساس عشق واقعی و محبوب بودن را در فرزندش به‌وجود می‌آورد و تأمین می‌کند.

بسیاری از این‌گونه مادران احساسات فرزندانشان را جریحه‌دار می‌کنند، با دختر خود رقابت می‌کنند، با رفتارها و برخوردهای سرد خود آنها را نادیده می‌گیرند، موفقیت‌های آنها را به خودشان نسبت می‌دهند و آن را صرفاً نتیجهٔ زحمات خودشان می‌دانند، در حمایت و پشتیبانی از آنها کوتاهی می‌کنند یا حتی آنها را جسماً و روحاً آزار می‌دهند و تنبیه می‌کنند. گاه سؤال مطرح این است که آیا این‌گونه مادران به‌راستی فرزندان خود را دوست دارند؟

روش «قورت دادن و دم برنیاوردن» ممکن است در ظاهر حالتی از صلح و آرامش را حفظ کند، اما پیروی دائم از چنین روشی بعدها موجب نوعی ناتوانی و فلج در قالب ترس و خجالت ناخودآگاه می‌شود که همواره برای فرد حکم عاملی قوی و بازدارنده در داشتن اعتمادبه‌نفس و حس رقابت و موفقیت و شادمانی را پیدا کند. در اصل آنچه باعث می‌شود شما در تاریکی باقی بمانید همان فراموشی‌های سرکوب شدهٔ عاطفی است.

چنین مادرانی به همان میزان که با سرکوفت زدن به دخترشان خود را توانمند احساس می‌کنند، باعث احساس ضعف و حقارت و خودناباوری در فرزندشان هم می‌شوند. و البته در بسیاری از موارد مادرانی که بیش از یک دختر دارند، معمولا از یکی از آنها به‌عنوان کیسهٔ بوکس خود استفاده می‌کنند و بیشتر او را مورد حمله و سرکوفت قرار می‌دهند و بدین ترتیب آن دختر نقش جوجه اردک زشت خانواده را یدک خواهد کشید. گاهی حتی به نظر می‌آید از این دخترشان متنفرند و باز در جایی دیگر می‌بینی که او را مورد لطف قرار می‌دهند.

وقتی این وسواس تکرار رفتارهای شما را هدایت کند، زندگی‌تان به شکل مجموعه‌ای از رفتارهایی درمی‌آید که برای برداشتن باری از شانهٔ دیگران به خودتان تحمیل کرده‌اید. در چنین الگویی، سبکباری و لذت و تفریح جایی در زندگی فرد ندارد و دیگر ماهیت عشق و تألم از یکدیگر قابل تشخیص نیست و دیگر سخت است که بگویید دیگران شما را برای خاطر خودتان دوست دارند یا برای کمکی که از جانب شما دریافت می‌کنند.

حتی با اینکه این دختران در سنین بزرگسالی به‌وضوح مشکلاتشان را در ارتباط با مادرشان می‌بینند، بسیاری از آنها در کناره گرفتن از مادری که در قالب کودک فرو رفته است، بسیار مردد هستند. احساس تعهد طوری در وجودشان ریشه دوانده که تمایل به کنار گذاشتن چنین مادری را در ذهنشان کم‌رنگ می‌کند. کنار کشیدن از چنین مادری مستلزم پاک کردن تمام احساس مسئولیت و تعهدی است که آنها از کودکی و در زندگی با مادرشان آموخته‌اند.