کتاب صعود چهل ساله

دربارهٔ فساد اخلاقی و جنسی شاه، به‌کرّات سخن گفته شده‌است. ماروین زونیس دربارهٔ فساد محمدرضا می‌نویسد: «ملکه فوزیه و ملکه ثریا به‌دفعات شاه را تهدید کردند که اگر به زن‌بارگی خود در محافل خصوصی ادامه دهد، از او جدا خواهند شد.» اردشیر زاهدی، داماد شاه و سفیر وقت ایران در آمریکا، در خاطرات خود می‌نویسد: «اعلی‌حضرت، به نحوی افراطی و غیرقابل‌باور، به زنان و دختران موطلایی علاقه‌مند بودند و هروقت دختری موطلایی می‌دیدند، به‌وضوح دست و پایشان می‌لرزید!»

سازمان ملل متحد در دههٔ ۱۹۵۰ م (۱۳۳۰ ش)، برآوردی در این زمینه به عمل آورد و متوجه شد در ایران، هر بزرگسال روزانه کمتر از ۱۸۰۰ کالری دریافت می‌کند، که از تمامی مناطق فقیرنشین خاورمیانه کمتر و پایین‌تر بود.

طبق تحقیقات مجلس سنای ایالات متحده، تعداد مستشاران آمریکایی در ایران، که در سال ۱۹۷۲، ۱۶٫۰۰۰ نفر بود، در سال ۱۹۷۶، به ۲۴٫۰۰۰ نفر افزایش یافته بود. در یکی از گزارش‌های این مجلس آمده‌است که تعداد آمریکایی‌ها در ایران می‌بایست به‌خاطر خرید بیشترِ اسلحه از آمریکا، تا سال ۱۹۸۰، به ۶۰٫۰۰۰ نفر برسد.

اسداللّٰه علم در خاطرات خود، نمونه‌های بسیار زیاد و عجیبی از نگاهِ تماماً ابزاریِ شاه به زن بیان می‌کند. مثلاً شاه و وزرا در ۳ خرداد ۱۳۵۲، به سرخس رفتند. هنگامی که نمایندهٔ سرخس در انجمن (که اتفاقاً یک خانم بوده‌است) را به شاه معرفی کردند و شاه «خوشگلیِ» آن زن را دید، برای آن خانم از لفظی استفاده کرد که قلم از نوشتنِ آن شرم دارد. عَلَم می‌نویسد: «در سرخس، خانمی را، که نسبتاً خوشگل هم بود و از مشهد آمده بود، [...] به شاهنشاه معرفی کردند که ایشان نمایندهٔ سرخس در انجمن [= استان] هستند. این هم شرکت مردم، حتی در کارهای محلی خودشان است! اتفاقاً شاهنشاه توجه فرمودند و فرمودند که: "این مطلب را نمی‌فهمم که چطور ممکن است مردم سرخس این جن... را انتخاب کرده، به مشهد فرستاده‌اند!" عرض شد: "خیر! حزبْ او را نامزد کرده و انتخاب شده‌است، حزب حاکم ایران نوین!"»