کتاب بنیادهای علم سیاست نوشتهٔ عبدالرحمن عالم در نشر نی چاپ شده است. عبدالرحمن عالم در نوشتن بنیادهای علم سیاست، کوشیده‌ است تا دانشجویان ماهیت فعالیت‌های سیاسی، چگونگی پیدایش نهادهای سیاسی و جایگاه سیاست در زمینهٔ گستردهٔ زندگی اجتماعی را به‌طور نظری و عملی دریابند.

درباره کتاب بنیادهای علم سیاست

بنیادهای علم سیاست در ۱۶ فصل تنظیم و ارائه شده است:

در فصل اول پس از شناخت مقدماتی زندگی سیاسی، به تعریف، عرصه و تقسیمات علم سیاست پرداخته شده و کوشش به عمل آمده است محتوا و ماهیت این علم بازشناسی شود.

فصل دوم کتاب بنیادهای علم سیاست به توضیح و تبیین روش‌های علم سیاست اختصاص دارد و طی آن از روش‌های متداول در مطالعات سیاسی و رهیافت‌های این علم سخن گفته شده است.

فصل سوم پیوندهای علم سیاست با دیگر علوم اجتماعی را نشان می‌دهد.

در فصل چهارم برخی از مهم‌ترین مفاهیم جدید در علم سیاست، مانند ایدئولوژی، قدرت، اقتدار، مشروعیت، نوسازی و... توضیح داده شده است.

فصل پنجم کتاب بنیادهای علم سیاست مطالعه‌ای است در شناخت دولت و ملت و در این فصل عناصر تشکیل دهنده دولت و عوامل پیدایش ملت و رشد روحیه ناسیونالیستی بازشناسی می‌شود.

در فصل ششم نظریه‌های توضیح دهنده منشأ دولت بیان و بررسی شده و ادامه آن در فصل هفتم پی گرفته شده است که به بررسی تحول و تکامل تاریخی، و شناساندن گونه‌های اولیه دولت اختصاص دارد.

فصل هشتم ماهیت و هدف‌های دولت را باز می‌نماید و طی این فصل ماهیت دولت از دیدگاه نظریهٔ ارگانیک و اینکه آیا دولت هدف است یا وسیله، بررسی شده است.

در فصل نهم سرشت حاکمیت و انواع آن شناخته می‌شود.

طبقه‌بندی حکومت‌ها محتوای فصل دهم کتاب بنیادهای علم سیاست را تشکیل داده است. طی این فصل پس از بحث درباره طبقه‌بندی قدیمی و جدید حکومت‌ها، شکل‌های کلاسیک حکومت توضیح داده شده است.

فصل یازدهم به دموکراسی و مسائل آن می‌پردازد و شناخت دیگر شکل‌های حکومت در فصل‌های دوازدهم و سیزدهم صورت می‌گیرد.

در فصل چهاردهم دربارهٔ احزاب سیاسی و گروه‌های فشار بحث شده و پس از شناخت حزب سیاسی، نظام‌های حزبی و ماهیت گروه‌های فشار یا ذی‌نفوذ بازشناسی شده است.

بحث دربارهٔ افکار عمومی و تبلیغات محتوای فصل پانزدهم کتاب بنیادهای علم سیاست است.

مطالب کتاب با ارائه توضیحاتی درباره دولت رفاه در فصل شانزدهم به پایان می‌رسد.

خواندن کتاب بنیادهای علم سیاست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را دانشجویان علوم سیاسی و علاقه‌مندان به مبانی علم سیاست پیشنهاد می‌کنیم.

درباره عبدالرحمن عالم

عبدالرحمن عالم در سال ۱۳۲۹ در اردبیل متولد شد. او مدرک لیسانس علوم سیاسی را از دانشگاه تهران دریافت کرد و هم‌اکنون استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران است.

بخشی از کتاب بنیادهای علم سیاست

«مفهوم دولت نو در بخش عمده اروپای سده‌های میانه نیز وجود نداشت. طی این دوره تفکر سیاسی درباره امپراتور و حکومت شاهزادگان بود. در پایانهای سده‌های میانه، مفهومی از دولت بتدریج پدیدار می‌شد؛ اما بخوبی مشخص نبود، و زمانی کاربرد یافت که دولت از آنِ مردم نبود و حاکمیت به شاهان تعلق داشت. در آن زمان، دولت را با اقتدار عالی برابر می‌دانستند؛ اما گاه به «نهادهای اجتماعی هم اشاره داشت». در گذر زمان، دولت گذشته از اصول و راستاها، مفهوم طبیعی اقتدار ناب و ساده، یا تأسیس را پیدا کرد.

در گفت‌وگوهای عمومی مفهوم «دولت» را در معنیهای گوناگون به کار می‌برند. برای مثال واحدهای تشکیل دهنده فدراسیون ایالات متحد آمریکا را در زبان انگلیسی با نام state مشخص می‌کنند. همین‌طور از کمک دولت، مقررات دولتی یا آموزش دولتی سخن گفته می‌شود، در حالی که به واقع کمک حکومت، مقررات حکومتی و مانند آن است. دولت، حکومت نیست، بلکه حکومت کارگزار دولت است. دولت همچنین با جامعه، اجتماع۲۲۹ و ملت فرق دارد. گاه نیز واژه دولت را با واژه «کشور» مترادف به کار می‌برند، گاهی هم برای جلوگیری از ابهام ناشی از کاربرد عامیانه دولت، ترکیب «دولت ـ کشور» را ترجیح داده‌اند.۲۳۰ پس از تحلیل مفهوم دولت و دست یافتن به تعریف عملی آن، تفاوت مشخص آن با حکومت را باز خواهیم شناخت.»