کتاب نشخوار ذهنی

اینکه صدای درونی ما همیشه حرفی برای گفتن دارد، نشان‌دهنده نیاز اجتناب‌ناپذیر مغز به استخراج معنا از درون تجربیات زیستهٔ هر فرد است.

چرا انسان‌ها تا این اندازه برای به اشتراک گذاشتن عواطف خود با دیگران مشتاق هستند؟ نتایج یک مطالعه در دانشکده علوم اعصاب دانشگاه هاروارد نشان می‌دهد که انسان‌ها به اشتراک گذاشتن اطلاعات خود با دیگران را حتی به دریافت پول ترجیح می‌دهند! این موضوع بدان علت است که برانگیختگی اجتماعی هم مانند برانگیختگی‌های عصبی عمل می‌کند که برگیرنده‌های دوپامین، یعنی مراکز ایجاد لذت در مغز اثر می‌گذارند.

ذهن ما دارای عملکردی است که می‌تواند با خیال‌پردازی، استرس مزمن تولید کند و در چنین شرایطی، نشخوار ذهنی به مثابه ریختن هیزم در آتش است.

در واقع استفاده از هر ضمیری به جای ضمیر «من»، به فاصله گرفتن از موضوع موردنظر و ساکت کردن صدای درون کمک بزرگی می‌کند و این راهکار، آسان‌ترین راهکار موجود برای مهار کردن نشخوار ذهنی است.

اگر یک موضوعِ تکرار شونده در صدای درون ذهن شما وجود دارد و مدام باعث آزار و نشخوار می‌شود، شاید بهتر است یک بار به سراغ منشأ آن موضوع بروید و ببینید چرا آن موضوع برای شما تا این اندازه مهم است؟ شک نکنید که اهمیت هر موضوعی، به باور و نگاه فرد به آن موضوع برمی‌گردد. گاهی اوقات ما با باورهای غلط، خودمان را آزار می‌دهیم.

روانشناسان به این نتیجه رسیده‌اند که نظم بیرونی نقش مهمی در سازماندهی افکار انسان دارد.

رؤیاهای ما شباهت زیادی به تفکرات کلامی ما دارند

«احساسات درونی که به صحبت ما با خویشتن توجه محض دارد، برای سلامت ذهنمان حیاتی است»

علیرغم این تفاوت‌ها، بهتر است بدانید که ارسال افراطی پیام‌های عاطفی و به اشتراک گذاشتن افراطی صدای درون در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به اندازه درددل کردن‌های افراطی موجب آزار دیگران شده و نسبت به شما دافعه اجتماعی ایجاد کند.

خشونت کلامی نیز یکی از اصلی‌ترین نمودهای نشخوار ذهنی است. این مسئله بخصوص در زندگی مدرن و با رواج شبکه‌های اجتماعی، بیشتر خود را نشان می‌دهد.

مواجهه با هیبت و شگفت‌زدگی، احساسی است که هنگام برخورد با یک پدیده، نیرو یا شیء بسیار نیرومندتر از خودمان بر ما مسلط می‌شود و توضیح این احساس معمولاً ساده نیست. درک تجربهٔ هیبت، فقط مختص طبیعت نیست که مثلاً لازم باشد حتماً خودتان را به آبشار نیاگارا برسانید! بلکه گاهی اوقات فرد با شنیدن یک شعر، تماشای تابلوی مونالیزا، تماشای یک بازی نفس‌گیر و حتی شنیدن اولین کلمات از زبان فرزند خود دچار شگفتی می‌شود و در برابر عظمت آن اتفاق، خود را می‌بازد و فراموش می‌کند.

رفتن به دل طبیعت یکی از راه‌هایی است که می‌تواند منابع توجه و تمرکز ما را که بر اثر نشخوار ذهنی از بین رفته‌اند، احیا و تقویت کند. هوای تابستانی و زمستانی نیز هیچ اثری بر دریافت جذبه ملایم از طبیعت ندارد. ممکن است فکر کنید که برای استفاده از باتری طبیعت باید به دل جنگل‌ها و کوه‌های دوردست بروید؛ کاری که با توجه به زندگی شهری امروزی بسیار دشوار است، اما دانشمندان می‌گویند مغز انسان تنها با دریافت ویژگی‌های بصری طبیعت است که دچار جذبه ملایم می‌شود. بنابراین حتی با تماشای عکس و فیلمی از طبیعت یا شنیدن صداهایی از طبیعت مانند بارش باران، آواز پرندگان و امواج دریا نیز منابع توجه فردی احیا می‌شود.

استیون و راشل معتقد بودند که تماشای طلوع یا غروب آفتاب، پیاده‌روی در جنگل و قدم زدن کنار ساحل، چیزی بیشتر از لذت چند دقیقه‌ای برای انسان به ارمغان می‌آورد.

خلق‌وخوی ما را نه اعمال ما، بلکه افکارمان تعیین می‌کند.