کتاب طبیبانه

بی‌شک مهم‌ترین هدف بعثت انبیا و تلاش اولیا، رشد و تعالی انسان‌هاست. قرآن هم برنامهٔ تربیت انسان‌هاست و همهٔ تلاش اولیای دین در راستای تبیین و پیاده‌سازی کامل این کتاب در روح و جان انسان‌ها بوده است. در ضرورت و اهمیت تربیت همین بس که همه انبیا و اولیا (عج) مربی هستند و هدف خلقت با تربیت محقق می‌شود؛ اگر تربیت نباشد هدف خلقت که همان بندگی، کمال اختیاری و قرب به خداست، تحقق پیدا نمی‌کند.

امام صادق (ع) نیز در روایتی به این حقیقت اشاره می‌فرمایند: «النَّاسُ مَعَادِنُ کمَعَادِنِ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّۀِ»؛ «مردم مثل معدن‌ها هستند؛ معدن‌های طلا و نقره». این فرمایش به استعدادهای ویژهٔ انسان و همچنین تفاوت انسان‌ها در این استعدادها اشاره دارد؛ یعنی همه مانند معدن طلا نیستند و استعدادها در افراد مختلف، متفاوت است؛ البته در هر صورت باید این معدن شناخته شود. فرایند تربیت و شناخت این استعدادها دارای مراحلی است: مرحلهٔ اول کشف است؛ سپس استخراج و بعد از آن پالایش. مربی پس از آنکه مواد اولیه را کشف کرد، باید آن‌ها را خالص کند، سپس آراسته و متکامل گرداند و به کمال برساند و به آن شکل و جهت بدهد. انبیا به‌عنوان مربیان حقیقی، به دنبال رشد انسان‌ها هستند.